GOOGLE REKLAMLARI
ALTINCI BÖLÜM
Takip ve Tahsil Usûlleri
Fon alacaklarının takip ve tahsiline ili
s
kin yetki ve usûller
MADDE 132-
Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci
ve 135 inci maddesindeki alacaklarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Fon, bu Kanunun 108 inci maddesinde sayılan alacakların takibine, banka kaynağının
kullanıldığı tarihten itibaren banka defter, kayıt ve belgelerine göre anapara, her türlü
faiz, komisyon ve sair giderlerin toplamından olusan birikmis alacak tutarı üzerinden,
130 uncu maddesinde sayılan alacakların takibine tahakkuk eden anapara üzerinden,
135 inci maddesinde belirtilen alacakların takibine ödemeye esas olmak üzere tespit
edilen tutar üzerinden baslar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun kapsamındaki alacaklara uygulanan oranda gecikme zammı
uygular.
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun
uygulamasında anılan Kanunun Maliye Bakanlığı tahsil dairesi ve diğer makam,
merci ve komisyonlara verdiği yetkileri kullanır.
Borçlu veya borçlunun malları baska mahallerde bulunduğu takdirde, Fon, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerini, kendi tahsil dairesi
aracılığı ile uygulayabileceği gibi, tahsil dairesi bulunmayan mahallerde, o mahaldeki
Maliye Bakanlığı tahsil dairesi aracılığıyla da uygulayabilir.
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takip
ettiği alacaklarına iliskin her türlü teminatın paraya çevrilmesinde de anılan Kanun
hükümlerini uygulayabilir.
69
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapacağı
satıslarda; satıs bedelinin vadeli tahsiline karar verebilir. Ancak, bu durumun ve
vadeli satıs sartlarının, satıs ilânında ve satıs sartnamesinde belirtilmesi zorunludur.
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre satısa arz ettiği mal, hak ve alacaklarla ilgili ihaleye katılmaya, pey sürmeye ve
alacağına mahsuben ihaleden mal, hak ve alacakları satın almaya yetkilidir.
Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın alacaklarının devralınması
hâlinde bu alacaklar, devir tarihi itibarıyla Fon alacağı haline gelir ve bu alacaklarla
ilgili olarak borçlu aleyhine 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanunu hükümlerine göre
baslatılmıs bulunan takipler ile alacağın tahsiline yönelik davalara kaldığı yerden
devam edilir.
Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca devralınan alacaklar nedeniyle Fona borçlu
olanların iflası hâlinde 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 221 inci maddesindeki
iflas bürosu Fon temsilcisinin katılımıyla tesekkül eder. 2004 sayılı Đcra ve Đflas
Kanununun 223 üncü maddesindeki iflas idaresinin, Fonun talep etmesi hâlinde
üyelerinden en az biri, Fonun göstereceği iki kat aday arasından icra tetkik mercii
tarafından seçilir. Fon, alacağının tahsili bakımından gerekli görürse iflas idaresinin
en az iki üyesinin önereceği iki katı aday arasından seçilmesini talep etmeye
yetkilidir. Bu durumda, icra tetkik mercii iflas idaresinin asgarî iki üyesini Fonun
önereceği adaylar arasından seçer. Fon bir üye seçtirmisse icra tetkik mercii diğer bir
üyeyi alacak tutarı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından, bir
üyeyi de alacaklı sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği adaylar arasından
seçer. Fon iki üye seçtirmisse, diğer bir üye icra tetkik mercii tarafından alacaklı
sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından seçilir.
Fon, takip ettiği alacaklar ile ilgili olarak iskonto da dâhil olmak üzere, her türlü
tasarrufta bulunmaya, sulh olmaya, satmaya, geri almaya, alacağına mahsuben
menkul ve gayrimenkul mallar ile her türlü hak ve alacakları belirleyeceği kosullar ile
devralmaya ve alacağın yeniden itfa plânına bağlanması da dâhil olmak üzere
borçlularla anlasma yapmaya ve borçlularla yaptığı anlasmalar kapsamında Fon
Kurulunca belirlenecek usûl ve esaslar dâhilinde muhafaza tedbiri uygulayıp
uygulamamaya, dava açıp açmamaya veya açılmıs bulunan hukuk davalarının yapılan
anlasma süresince durdurulmasını mahkemeden istemeye yetkilidir.
Fon, her türlü alacağın teminatını teskil etmek üzere, Yeni Türk Lirası ve/veya
yabancı para birimi üzerinden, ticari isletme rehni, tasınmaz rehni ve tasınır rehni
dâhil olmak üzere her türlü aynî ve sahsi teminat almaya ehil ve yetkilidir.
Fon tarafından, bu Kanunun 71 inci maddesi uyarınca faaliyet izni kaldırılan veya
yönetim ve denetimi Fona intikal eden bankalarla ilgili olarak, takibi sikayete bağlı
suçlar dahil olmak üzere, bu Kanun hükümleri uyarınca yapılan basvurular üzerine
açılmıs veya açılacak her türlü ceza davalarında Fon, suçtan zarar gören olarak
müdahil sıfatını kazanır. Bu davalara bağlı sahsî haklar dahi Fona ait olur.
Fona borçlu gerçek kisi ile tüzel kisilerin kanunî temsilcileri hakkında 5682 sayılı
Pasaport Kanununun 22 nci maddesi hükümleri Fonun talebi üzerine uygulanır.
70
Bu maddenin uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar Fon tarafından yönetmelik ile
düzenlenir.
Sorumluluk davalarına ili
s
kin istisnai yetkiler
MADDE 133-
Faaliyet izni kaldırılan bankaların tasfiyelerinin tamamlanması ancak
iflas veya tasfiye masa alacaklarının tahsil edilememis olması hâlinde, bankanın
sorumlulukları tespit edilen ortakları, yönetim kurulu eski üyeleri ve denetçileri
aleyhine varsa ibralarının iptali ve islemleri nedeniyle verdikleri zararın tazmini için
tasfiyenin tamamlanmasını müteakip bes yıl içinde Fon tarafından dava açılabilir.
Fon bankalarının hisselerinin üçüncü kisilere devir veya intikali hâlinde banka
tarafından, bankanın eski ortakları, yöneticileri ve denetçileri hakkında açılmıs olan
dava ve takiplere Fon tarafından kanunî halef sıfatıyla kaldığı yerden devam olunur.
Bu dava ve takipler sonucunda hükmolunacak tutarlar Fona ait olur. Bu bankaların
baska bir bankaya devredilmesi ya da baska bir banka ile birlesmesi, hisselerinin
üçüncü kisilere devredilmesi ya da tasfiyelerine karar verilmesi hâlinde, bu islemlerin
tamamlanmasını takip eden bes yıl içinde bankanın sorumlulukları tespit edilen
yönetim kurulu eski üyeleri ve eski denetçileri aleyhine varsa ibralarının iptali ve
islemleri nedeniyle verdikleri zararın Fon adına tazmini istemi ile Fon tarafından dava
açılabilir. Dava açılmasına dair Fon Kurulu kararı dava sartı olarak aranan genel kurul
kararı yerine geçer.
Bu madde kapsamında açılan veya açılacak davalar ile kanunî halef sıfatıyla takip
edilen davalarda, lehine hükmedilen tarafa vekâlet ücreti maktu olarak belirlenir.
Fonun alacaklarının tahsiline ili
skin diğ
er yetkiler
MADDE 134-
Fon, alacağının tahsili bakımından yarar görmesi hâlinde ve Fona
borçlu olup olmadıklarına bakılmaksızın, Fon bankalarının;
a) Yönetim ve denetimine sahip olduğu istiraklerinin,
b) Hâkim ortağı olan tüzel kisilerin,
c) Gerçek ve tüzel kisi hâkim ortaklarının hâkim ortak olduğu sirketlerin,
d) Yukarıda sayılan kisiler adına hareket eden veya onlar hesabına kendi adına para,
mal veya hak edinen sirketlerin ortaklarının,
Bu maddede belirtilen sirketlerde sahip oldukları hisselerinin tamamına ve/veya bir
kısmına iliskin temettü hariç ortaklık hakları ile bu sirketlerin yönetim ve denetimini
devralmaya ve sirket ana sözlesmesinde belirlenen yönetim, müdürler ve denetim
kurulu üyelerinin sayılarıyla bağlı kalmaksızın ve imtiyazlı hisselere dayanılarak
atanıp atanmadıklarına bakılmaksızın görevden almak ve/veya üye sayısını artırmak
ve/veya eksiltmek suretiyle bu kurullara üye atamaya yetkilidir.
Doğrudan ya da dolaylı olarak Fonun yönetim ve denetimini devraldığı bankaların
veya sirketlerin ve/veya bu madde uyarınca yönetimini ve denetimini devir aldığı
s
irketlerin ve Fon istiraklerinin ortak sayısının, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve
özel kanunlarda belirtilen zorunlu ortak sayısının altına düsmesi hâlinde tüzel
kisiliklerine halel gelmez.
71
Fonun yönetim ve denetimine sahip olduğu sirketlerin ve/veya bu fıkra uyarınca
yönetimini ve denetimini devir aldığı sirketlerin, Fon tarafından atanan yönetim ve
denetim kurulu üyeleri ve müdürleri ile Fonun atadığı bu yöneticiler tarafından sirketi
temsil ve ilzam ile yetkili kılınan genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdür gibi
s
irket çalısanları veya Fon, bu fıkrada sayılan gerçek veya tüzel kisilere ait sirket
hisselerinin ve/veya bu sirketlerdeki lisans, ruhsat, 13.4.1994 tarihli ve 3984 sayılı
Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımı
ve imtiyaz sözlesmelerinden doğan hakları dahil olmak üzere diğer tüm hak ve
varlıklarının ve/veya bu hisselerle orantılı aktiflerinin satısını gerçeklestirmeye ve bu
satıslardan elde edilen tutarları Fon alacaklarına mahsup etmeye veya sirketlerin kamu
borçları ve/veya Sosyal Sigortalar Kurumuna borçları ile sair borçlarını ödemede
kullanmaya ve bu islemler ile ilgili kararlar almaya 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 324 üncü maddesi ile bağlı kalmaksızın yetkilidirler.
Bu sirket ve istiraklerin yüzde kırkdokuzundan fazlası ile bunlara ait her türlü mal,
hak ve varlıklar, gayrimenkullerle ilgili özel kanunlarındaki kısıtlamalar saklı kalmak
kaydıyla yabancı gerçek ve tüzel kisilere satılabilir.
Fon alacaklarının tahsilini teminen, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümleri uyarınca haczedilen aktif değerler ile lisans, ruhsat ve
imtiyaz sözlesmelerinden doğan haklar ve bu varlıkların feri veya mütemmim cüzü
niteliğindeki sözlesmelerden doğan, ancak baslı basına iktisadî değeri olmayanlar da
dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıkları bir araya getirerek, ticarî ve iktisadî
bütünlük olusturarak alıcısına geçisini sağlayacak sekilde satısına, hacizli malların
birden fazla borçluya ait olması ve/veya birden fazla alacaklının haczi olması hâlinde
de satısı yaptırmaya, ihale bedelinin ödenme seklini, para birimini, alıcıların sahip
olması gereken sartları, ödeme tarihini ve ihalenin sair usûl ve esasları ile satıs
s
artlarını 6183 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemeye, satısa konu
ticarî ve iktisadî bütünlüğü alacağına mahsuben satın almaya, satısa konu varlıkların
ait olduğu sirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman, mal ve hizmet
alımından doğan geçmis dönem borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale
alıcısına ödetmeye Fon Kurulu yetkilidir. Fon Kurulu, satıs kararıyla birlikte, bu satısı
gerçeklestirmek üzere en az üç kisiden olusan bir satıs komisyonu olusturur ve
baskanını belirler. Satıs komisyonu, toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır
ve toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile karar alır. Ticarî ve iktisadî bütünlüğün
muhammen bedeli, satıs komisyonu tarafından, uzman gerçek veya tüzel kisilerin
kıymet takdiri raporu dikkate alınarak, daha önce bütünlüğü olusturan varlıkların ayrı
ayrı kıymet takdirlerinin yapılmıs olması ile bağlı olmaksızın düzenlenecek rapor
çerçevesinde Fon Kurulu tarafından belirlenir. Ticarî ve iktisadî bütünlük olusturan
mahcuzlar üzerinde birden fazla kisinin aynî veya sahsî hakkının bulunması veya
bunların mülkiyetinin birden fazla kisiye ait olması durumunda, bu mal, hak ve/veya
varlıkların değeri ayrı ayrı tespit edilir. Bu madde hükümleri uyarınca yapılacak satıs
sürecinde, satıs ilânının Resmî Gazetede yayımlanması ilgililere yapılacak tebliğ
hükmündedir. Ticarî ve iktisadî bütünlük olusturduğuna karar verilen mahcuzların
satısı, kapalı zarf veya açık artırma usûllerinden biri veya ikisi birlikte uygulanmak
suretiyle yapılır. Bundan sonra, Fon Kurulunun gerekli görmesi hâlinde, ihalelere
pazarlık usûlü ile devam edilebilir. Bu usûllerden hangisinin uygulanacağına, ticarî ve
iktisadî bütünlük olusturan mal, hak ve varlıkların nitelikleri dikkate alınarak Fon
Kurulu tarafından karar verilir. Đhale bedelinin dağıtımına esas sıra cetveli satıs
72
komisyonu tarafından düzenlenir. Đhalenin sonuçlanması, Fon Kurulunun onayına
bağlıdır. Bu hüküm uyarınca yapılan satıslarla ilgili ihalenin feshi davaları, Fonun
merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür. Ticarî ve iktisadî bütünlük
olusturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticarî ve iktisadî
bütünlük olusturan mahcuzların, Fonun izni olmaksızın imtiyazlı alacaklılar dâhil
üçüncü kisiler tarafından muhafaza altına alınması ve satısı talep edilemez,
mahcuzların malîklerinin iflasına karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında
zamanasımı ve hak düsürücü süreler islemez.
Yukarıdaki hüküm çerçevesinde telekomünikasyon, enerji, ulasım, radyo, yazılı ve
görsel medya ve diğer sektörlerdeki, yönetim ve denetimi veya hisseleri Fon
tarafından devir alınan sirketlere tanınmıs imtiyaz sözlesmesi, lisans, ruhsat, isletme
izni, ön izin, yayın izni, 3984 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında
geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri izinlerin yeni alıcıları adına devri ve
tescili islemleri, Fonun bildirimi üzerine ilgili kurum, kurulus ve üst kurullarca,
gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip baskaca bir isleme gerek
kalmaksızın en fazla bir ay içinde tamamlanır.
Bu hüküm uyarınca yapılacak satıslara iliskin diğer esas ve usûller Fon tarafından
çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
Gerçek ve tüzel kisilerin sahip olduğu varlıkların, bu maddede yer alan hükümler
çerçevesinde ticari ve iktisadi bütünlük kapsamında veya bu Kanunda yer alan
hükümler çerçevesinde ayrı ayrı cebri icra yoluyla satıslarından elde edilen bedelden;
satıs tarihine kadar tahakkuk etmis olmak sartıyla, sırasıyla Fon Kurulu tarafından
karar verilmesi halinde sirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman, mal ve
hizmet alımından doğan geçmis dönem borçları, kisilerin Devlete ve sosyal güvenlik
kuruluslarına olan 6183 sayılı Kanun kapsamındaki borçları ile GSM imtiyaz
sözlesmesinden doğan Hazine payı borçları ödendikten sonra kalan kısım, kisilerin
diğer kamu kurum ve kurulusları ile üst kurullara olan borçlarına garameten taksim
edilerek ödenir. Bu hükme göre yapılan dağıtım sonrasında bakiye borç kalması;
lisans, ruhsat, imtiyaz sözlesmesi, geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri
hakların devri ve yeni alıcısı tarafından isletilmesi için gerekli olan ve kamu kurum ve
kurulusları ile üst kurullarca yapılması gereken devrin tescil ve nakli islemine engel
teskil etmez. 13
Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci
maddesinin (7) numaralı fıkrası ile bu madde kapsamında olan sirketler ile
sermayesinin % 50’sinden fazlasını temsil eden hisselere Fonun, Fon Bankasının veya
Fon istiraklerinin sahip olduğu sirketler, yönetim kurulları tarafından alacaklılarına ve
borçlularına Fonun belirlediği esaslar çerçevesinde yapılacak ilânı müteakiben
düzenlenen bilançoları esas alınarak Fon Kurulu kararı ile Đcra ve Đflas Kanunu, Türk
Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın tasfiye olunur. Tasfiyeye iliskin Fon
Kurulu kararı sirketin infisah ettirilmesi anlamında olup, bu sirketler Fonun yazılı
bildirimi üzerine ilgili sicilden baskaca bir isleme gerek kalmaksızın terkin olunur.
Tasfiye kararı aleyhine ilgililer tarafından açılacak davalar Fonun merkezinin
bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür. Fon Kurulu tarafından tasfiyesine karar
verilen sirketlerin iflas ve ihyası istenemez. Yapılan ilân neticesinde kayıt altına
13
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
73
alınan alacaklar Fon tarafından bu Kanun, 6183 sayılı Kanun ve Đcra ve Đflas
Kanununun 206 ncı maddesine uygun olarak düzenlenecek sıra cetveli ile tasfiye
kararı verilen sirketin alacaklılarına dağıtılır. Bu madde hükümlerine uygun olarak
tasfiye olunan sirketlerin hâkim ortakları ve yöneticileri ile üçüncü sahıslar aleyhine
açılan sahsi sorumluluk, iflas ve alacak davaları kanunî halef; ceza davaları kanunî
müdahil sıfatıyla Fon tarafından devam ettirilir. Bu davalar sonucunda herhangi bir
tahsilat yapılması halinde baskaca bir isleme gerek kalmaksızın tahsil edilen meblağ
düzenlenmis sıra cetveline uygun olarak dağıtılır. Dağıtım sonrasında alacağını
tamamen alamamıs olan alacaklılara talepleri halinde sirketin tasfiye edildiğine ve
dağıtılacak tasfiye bakiyesi bulunmadığına dair bir belge verilir. Bu belge Đcra ve Đflas
Kanununun 105 inci maddesi hüküm ve sonuçlarını doğurur. Alacaklılara sıra
cetveline uygun olarak yapılacak dağıtım sonrası tasfiye bakiyesi kalması halinde bu
bakiye sirket hissedarlarına hisseleri oranında ödenir. Tasfiyenin usûl ve esasları Fon
Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.14
Bu Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü uyarınca faaliyet
izni kaldırılan veya Fona devredilen bankalar ile tasfiyeye tâbi tutulan veya tasfiye
islemi baslatılan bankaların, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen gerçek ve tüzel
kisiler ile gerçek kisilerin kan ve kayın hısımlarının edindikleri ve/veya bu suretle
üçüncü kisilere edindirdikleri para, her türlü mal, hak ve alacakların banka kaynağı
kullanılmak suretiyle edinildiği ve/veya edindirildiği kabul edilir. Bu gerçek kisiler ile
tüzel kisiler tarafından edinilen para, her türlü mal, hak ve alacaklar hakkında bu
madde hükümlerini uygulamaya Fon yetkilidir. Bu suretle edinildiği ve/veya
edindirildiği kabul edilen para, her türlü mal, hak ve alacaklar üzerinde ilk kredinin
ve/veya banka kaynağının kullanıldığı tarihten sonra üçüncü kisilere yapılan satıs,
devir ve temlik, sınırlı aynî hak tesisi gibi islemler ile üçüncü kisiler lehine tesis
edilen aynî ve sahsi her türlü hak Fona karsı hüküm ifade etmez. Bu hukuki islemlere
taraf olan, küllî ve cüz’i halefleri dâhil tüm sahısların, yukarıda belirtilen islemlerin
gerçeklesmesinden sonra edindikleri ve/veya edindirdikleri para, her türlü mal, hak ve
alacaklar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Yukarıda belirtilen islemlere taraf olan üçüncü kisiler bankanın faaliyet izninin
kaldırılması veya yönetim ve denetiminin Fona devrinden sonraki islemler nedeniyle,
bu maddenin birinci fıkrasında sayılan kisiler ise bankanın faaliyet izninin
kaldırılması veya yönetim ve denetiminin Fona devrinden önceki ve/veya sonraki
islemler nedeniyle iyiniyet iddiasında bulunamazlar. Bankanın faaliyet izninin
kaldırılması veya yönetim ve denetiminin Fona devrinden önce satıs, kira, devir ve
temlik gibi islemler ile aynî ve sahsi hak tesisine iliskin islemlere taraf olan üçüncü
kisiler iyiniyetli olduklarını kanıtlamak zorundadırlar.
Bu maddenin birinci fıkrasında sayılan gerçek ve tüzel kisilerin yönetim ve/veya
denetimindeki sirketlerde ve/veya isletmelerinde is akdine bağlı ve/veya bağlı
olmaksızın geçici veya sürekli olarak istihdam edilen sahısların kurucusu, ortağı,
yöneticisi veya denetçisi olduğu sirketlerin; bir is akdine bağlı olmaksızın, yukarıda
sayılan sahısların vekâleten ve/veya ticarî mümessil ve/veya ticarî vekil sıfatıyla
ve/veya vekâletsiz is görme hükümleri gibi herhangi bir hukukî iliskiye dayanarak
geçici ve/veya sürekli olarak temsil eden sahıslar ile temsil ettikleri gerçek ve/veya
tüzel kisilerin; bu fıkrada belirtilen sahıslar dısındaki ve/veya bunlar tarafından
14
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile eklenmistir.
74
kurulan sirketlere bankacılık mevzuatına ve/veya teamüllerine uyulmadan ve/veya
teminatsız ve/veya yetersiz teminat ile kredi kullandırılan ve/veya genellikle faaliyet
yeri olarak aynı adresi kullanan ve/veya yapılan sözlesmelere cayma hakkı ve/veya
borcun nakli gibi hükümler koymak suretiyle kullandıkları kredileri ve/veya banka
kaynaklarını bankanın yönetim ve denetimini doğrudan ve/veya dolaylı olarak tek
basına ve/veya birlikte elinde bulunduran gerçek ve tüzel kisilere ve/veya bunların
ve/veya bankanın istiraklerine ve/veya doğrudan veyahut dolaylı bağı bulunan sahıs
ve sirketlere yukarıdaki fıkralarda sayılan gerçek veya tüzel kisilere aktarılmasını
sağlayan gerçek veya tüzel kisilerin kullanmıs oldukları krediler ve/veya banka
kaynakları bankanın yönetim ve denetimini doğrudan ve/veya dolaylı olarak, tek
basına veya birlikte elinde bulunduran ortaklar tarafından kullanılmıs banka kaynağı
sayılır ve bu sahıslar ile edindikleri ve/veya üçüncü kisilere edindirdikleri para, her
türlü mal, alacak ve haklar hakkında bu madde hükümleri uygulanır.
Bu Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü uyarınca faaliyet
izni kaldırılan veya Fona devredilen bankanın hâkim ortakları, yönetim kurulu
üyeleri, denetim kurulu üyeleri, genel müdür, genel müdür yardımcıları ve bunların es
ve çocukları ile evlatlıklarının, bunların diğer kan ve kayın hısımlarının ve imzaya
yetkili banka mensuplarının kendi aralarında veya üçüncü kisilerle yaptıkları tasınır
ve tasınmaz rehni, ipotek, üst hakkı, intifa hakkı ve oturma hakkı gibi her türlü sınırlı
aynî hak tesisine iliskin sözlesmeler mahsus siciline veya defterine kayıt ya da serh
edilmis olsun veya olmasın her türlü sahsi haklar ve/veya zilyetliğin devrine dair
sözlesmeler dâhil her türlü tasarrufları ile kara, hava ve deniz tasıtları gibi tasınır ve
yalı, villa, ada, site, tüm eklentileri ile çiftlik gibi tasınmazlarla ilgili adi ve hasılat
kira sözlesmeleri, tasınır veya tasınmaz mal, finansal kiralama sözlesmeleri, uydu ve
kablolu yayın kanalı kullanma hakkı, televizyon kanalı ile gazetelerin yayım hakkı,
marka ve lisansı devir ve kullanma hakkı veren sözlesmeleri, idare ve hizmet vekâleti
ile Avrupa Birliği standartları üzerinde prim ödemek suretiyle yapılan hayat, bireysel
emeklilik, ihtiyarlık ve sağlık sigorta sözlesmeleri ve limitli veya limitsiz kredi kartı
ile ATM kartı sözlesmeleri ile münferit veya karsılıklı verilen banka teminat
mektupları, kabul kredileri ve avaller ile her türlü hisse devir sözlesmeleri Fon
Kurulunun kararıyla geçersiz sayılır. Bu sözlesmelerin geçersizliğinden dolayı karsı
tarafça açılacak tazminat davalarında sözlesmede muvazaa bulunmadığını ve
sözlesmeyle ödenen bedelin muvazaalı olmayan rayiç bedel olduğunu ispat yükü
davacıya aittir.
Borçlunun, haline münasip konut kiralamasına iliskin sözlesme yukarıdaki fıkra
kapsamı dısındadır.
Fon, bu maddede sayılan alacaklara iliskin para, mal, her türlü hak ve alacaklara
ihtiyatî haciz koymaya, muhafaza altına almaya ve Fon tarafından belirlenecek kurum
ve kuruluslarca hazırlanacak raporları dikkate alarak tespit edeceği değeri üzerinden,
alacağına mahsuben devralmaya yetkilidir.
Bu alacaklara zararın ve/veya alacağın doğmasına sebebiyet veren haksız islemin
yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen oranda gecikme faizi uygulanabilir.
75
Fon tarafından bu madde hükümlerine istinaden tesis edilen islemlere karsı idarî yargı
mercilerinde açılan davalarda mahkemelerce yürütmenin durdurulması kararı
verilebilmesi için teminat sartı aranmaz.
Fon tarafından bu madde hükümlerine istinaden yapılacak islemlerde 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu islemler her türlü vergi, resim ve harçtan
istisna tutulur. Bu madde ile Fona tanınan yetkiler Fon tarafından baskaca bir isleme
gerek olmaksızın Fon Kurulunun karar alması ile tekemmül eder. Yapılan islemlerden
tescile tâbi olanlar Fonun talebi üzerine tescil ve gerektiğinde ilân olunur.
Sigortaya tâbi mevduat ve katılım fonu tutarının eksik beyanı hâlinde
uygulanacak takip ve tahsil usûlleri
MADDE 135-
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu ile bu Kanun
uyarınca banka tarafından yetkili mercilere beyan edilen sigortaya tâbi mevduat ve
katılım fonu tutarı ile Fon tarafından tespit edilen mevduat ve katılım fonu tutarı
arasında bir fark bulunması hâlinde, bu fark nispetinde bankanın yönetim kurulu ve
kredi komitesi baskan ve üyeleri ile genel müdür, genel müdür yardımcıları, imzaları
bankayı ilzam eden memurları ve sube müdürleri ile yönetim ve denetimini doğrudan
veya dolaylı olarak tek basına veya birlikte elinde bulunduran ortaklarının,
kendilerine, eslerine ve çocuklarına ait bankalar ve banka dısı malî kurumlar ile diğer
gerçek ve tüzel kisiler nezdindeki, kiralık kasa mevcutları da dahil olmak üzere, hak
ve alacakları, döviz tevdiat hesapları ve limitli ve limitsiz kredi kartı ve ATM kartları
hesapları dahil tüm banka hesaplarının dondurulmasına, kara, hava ve deniz tasıtları
dâhil her türlü tasınır ve tasınmaz, kıymetli evrak ve yurt içi veya yurt dısı hazine
bonosu, devlet tahvili, hisse senedi, yatırım fonları katılım belgeleri gibi diğer menkul
değerlerle, bağımsız ticari isletme, fabrika ve tesisler, bu tesislerin isletilmesine
yönelik marka ve lisans hakları, kamu imtiyaz sözlesmelerinden doğan televizyon
kanalı, elektrik santralı gibi bir tesisin kurulması ve isletilmesi yetkilerini veren lisans,
ruhsat ve isletme hakları ile bu tesisleri lisans hakkına dayanarak veya lisans hakkı
bulunmadan kuran ve isleten sirketlere ait hisse senetleri, hak ve alacakların
üzerindeki tasarruf yetkisinin tamamen veya kısmen kaldırılmasına, belirtilen tüm
mal, kıymetli evrak, nakit ve diğer değerlerin zaptına ve/veya resmî sicillerdeki
kayıtları üzerinde ihtiyatî tedbir konulmasına, bunların bir tevdi mahalline
yatırılmasına ve hak ve alacakların üzerine diğer tedbirlerin konulmasına, bunlardan
elde edinilmis her türlü tasınır ve tasınmaz, hak ve alacaklar ile kıymetli evrak, nakit,
bir tesisi isletme ve kurma hakkı veren marka ve lisans hakları, bu tesisleri lisans,
ruhsat ve isletme hakkı ile veya bu hakları bulunmadan isleten, kuran ve hak sahibi
niteliğini haiz sirketlere ait hisse senetleri hakkında belirtilen tedbirlerin alınmasına,
Fonun talebi üzerine ilgili bankanın merkezinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimi,
yargılama sırasında ise mahkeme tarafından karar verilir.
Yukarıda belirtilen farkın bu Kanunda yer alan hükümler dahilinde takip ve tahsiline
Fon tarafından karar verilebilir. Bu hükümler, yukarıda sayılan kisiler adına hareket
eden veya onlar hesabına kendi adına para, mal veya hak edinen kisiler hakkında da
uygulanır.
Tedbire iliskin talepler, hâkim veya mahkeme tarafından evrak üzerinde yapılacak
inceleme sonucunda derhal ve nihayet yirmidört saat içinde sonuçlandırılır.
Gecikmesinde sakınca görülen hallerde Cumhuriyet bassavcılıkları da hak ve
alacakların dondurulmasına karar verebilir. Cumhuriyet bassavcılıkları bu kararı en
76
geç yirmidört saat içinde sulh ceza hâkimine bildirir. Hâkim en geç yirmidört saat
içinde bu kararı onaylayıp onaylamamaya karar verir. Hâkim tarafından
onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır.
Sulh ceza hâkimince verilen tedbirler, tedbir kararını veren mahkemenin bulunduğu
yerdeki nöbetçi icra dairesi tarafından infaz olunur ve Fonun, bankanın bankacılık
islemleri yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izninin kaldırıldığı tedbir
kararlarının verildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde suç duyurusunda bulunmaması
ve/veya 6183 sayılı Kanuna göre alacağın tahsili yolunda takip baslatmaması ve/veya
alacağın tahsili yolunda hukuk mahkemelerinde dava açmaması hâlinde sona erer. Bu
süre içerisinde suç duyurusunda bulunulması ve/veya Fon tarafından 6183 sayılı
Kanuna göre alacağın tahsili yolunda takip baslatılması ve/veya alacağın tahsili
yolunda hukuk mahkemelerinde dava açılması hâlinde tedbirler, Fon alacakları
tamamen tahsil edilinceye kadar devam eder. Mahkeme, bu Kanun hükümlerine göre
Fon tarafından ödenen ve/veya ödenecek miktarın, sorumlular tarafından doğrudan
Fona ödenmesine karar verir. Bu takdirde tedbirler, hükmolunan meblağın
sorumluların bu fıkra uyarınca tedbirlere konu edilen, para, mal, hak ve alacakları ile
diğer malvarlığından tahsiline kadar devam eder.
Yukarıdaki fıkralarda yer alan hükümlerin konusu olup, sorumluların bosanmıs veya
dul eslerinin, diğer kan hısımları ile kayın hısımları ve üçüncü kisilerin mülkiyeti ve
tasarrufuna geçirilmis bulunan tüm mal, sınırlı aynî veya sahsi hak ve alacaklar
hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Tüm bu mal, hak ve alacaklara iliskin
olarak açılmıs veya açılacak davalarda bu kisiler 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun
3 üncü maddesindeki iyiniyet karinesi ile 985 inci maddesindeki mülkiyet
karinesinden ve tüm resmî sicillere iyiniyetli güven ilkesinden yararlanamaz.
Đ
yiniyetle edinmis olduklarını ispatladıkları takdirde, yaptıkları ödemelerin muvazaalı
olmayan rayiç değer olduğunu belgelendirmeleri sartıyla ödediklerinin asli
sorumluların malvarlığı ve diğer varlıklarından alınmasına mahkemece karar verilir.
Bankacılık islemleri yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izni kaldırılan bir
banka nezdinde mevduat ve katılım fonu hesabı bulunmamasına rağmen sahte olarak
düzenlediği belgeler veya sahte olduğunu bildiği belgeleri ibraz ederek veya ettirerek,
kendisine veya bir baskasına ödeme yapılmasını talep eden kisiler hakkında, zimmet
veya dolandırıcılık ile belgede sahtecilik, islemlerin kayıtdısı bırakılması ve gerçeğe
aykırı muhasebelestirme veya bilisim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme
veya değistirme suçlarından dolayı gerçek içtima hükümlerine göre cezaya
hükmolunur.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçeklestirilen fiiller nedeniyle, bu
madde hükümlerine göre Fon tarafından ödeme yapılmasına veya yapılacak olmasına
sebebiyet veren kisiler ile bunların es ve çocuklarına ait her türlü mal, hak ve
alacaklar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Fon alacaklarının yasal teminatı
MADDE 136-
Fon alacaklarının tahsilini teminen, Fon tarafından bu Kanun
hükümleri çerçevesinde açılan ve/veya takip edilen dava ve takiplerde verilen ihtiyatî
haciz veya tedbir kararları uyarınca üzerine ihtiyatî haciz veya tedbir konulan para,
her türlü mal, hak ve alacaklar, bu davalara konu alacakların yasal teminatını
olusturur ve karar kesinlesinceye veya takip sonuçlanıncaya kadar devam eder.
77
Mahkemece karara bağlanan alacaklar, tedbir konulan para, mal, her türlü hak ve
alacakların bedelinden, devletin ve sosyal güvenlik kuruluslarının 6183 sayılı Kanun
kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere,15 imtiyazlı alacak olarak öncelikle
tahsil olunur.
Đ
spat külfeti
MADDE 137-
Fon tarafından bu Kanunun 108 ve 110 uncu maddeleri hükümleri
uyarınca açılmıs ve açılacak davalarda ispat külfeti davalılara aittir.
Fon alacaklarının takip ve tahsiline ili
s
kin istisnalar
MADDE 138-
Fonun taraf olduğu her türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya
tamamen Fon aleyhine neticelenmesi hâlinde, 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununda
yazılı tazminat ve cezalar Fon hakkında uygulanmaz.
Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın, borçlarının, taahhütlerinin
yüklenilmesi veya alacaklarının devralınması hâlinde, bu borç, taahhüt ve alacaklarla
ilgili olarak açılmıs veya açılacak dava ve icra takiplerinde kanunlarda yazılı
zamanasımı ve hak düsürücü süreler dâhil her türlü süre, alacağın devralındığı veya
borcun, taahhüdün yüklenildiği tarihten itibaren Fon bakımından dokuz ay süre ile
durur.
Bu Kanunun uygulanmasına iliskin olarak Fonun yapılan ihalelere istirak etmesi
hâlinde teminat sartı aranmaz.
Fonun alacaklı olduğu ve 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanunu uyarınca yapılan
takiplerde borçlular tarafından yapılan itirazlar satıs dısında takip islemlerini
durdurmaz.
Fonun alacaklı olduğu dosyalarda yaptırılan kıymet takdirleri ile satıs ilânlarının
borçlular dısındaki ilgililere tebliği, ilânda belirtilen süreler geçerli olmak kaydıyla,
varsa bilinen son adreslerine yapılacak tebligat ile yoksa keyfiyetin ilanen tebliği
suretiyle yapılır.
Fonun alacaklısı olduğu icra dosyalarında Fona ödenmesi gereken satıs bedelleri sıra
cetvelinin kesinlesmesi beklenmeksizin teminatsız olarak ödenir.
Fonun i
s
tirakleri ile ilgili yetkileri
MADDE 139-
Fon, faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankaların
kendisinin ekonomik değeri olan istirakleri ile bu Kanunun 134 üncü maddesi ve bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin
(7) numaralı fıkrası kapsamında yönetim ve denetimini devraldığı sirketler ile ilgili
olarak 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaksızın yapılacak
sermaye artırımları da dâhil olmak üzere, yeniden yapılandırma ve Fon alacağının
tahsiline yönelik olarak söz konusu sirketlerin mal, hak ve alacaklarının korunması ve
değerlendirilmesi amacıyla Fon Kurulunca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde
malî kaynak sağlamak da dâhil gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir.
Fon ve faaliyet izni kaldırılan bankalara ili
s
kin malî istisnalar
15
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
78
MADDE 140-
Fon her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Faaliyet izni kaldırılan veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye
idarelerinin Fon tarafından, borçlarının ve/veya taahhütlerinin üstlenilmesi ve/veya
alacaklarının devralınması hâlinde Fonun, üstlendiği borçlar ve/veya taahhütler ile
devraldığı alacaklarla ilgili devir ve temlik sözlesmeleri, her türlü teminatın tesisi ve
kaldırılması, sözlesmelerin bozulması, dava ve icra takipleri ile bu borçlar ve/veya
alacaklar ve/veya taahhütlerle ilgili diğer her türlü islemler ve bu islemlerle ilgili
düzenlenen kâğıtlar, her türlü vergi, resim, harç, fonlar ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle
Mahkeme Binaları Đnsası Karsılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara
Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmünden
istisnadır.
Borçlu tarafından ödenmesi gereken tahsil harcı dahil her türlü vergi, resim, harç ve
masraflar bu alacaktan mahsup edilemez. Bu islemlerden kaynaklanan döner sermaye
ücreti ödenmez ve diğer kesintiler yapılmaz.
Fon alacağına karsılık bir malın Fon veya Fon bankaları tarafından rızaen veya icraen
satın alınması hâlinde bu islemlerle ilgili olarak tarafların ödemekle yükümlü olduğu
vergi, resim, harç ve döner sermaye ücreti gibi malî yükümlülükler aranmaz.
Fonun, Fon bankalarının ve tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye
idarelerinin, mahkeme ilâmını alması ve tebliğe çıkartması islemlerinde karsı tarafa
yükletilmis olan harcın ödenmesi ve her türlü ihtiyatî tedbir, ihtiyatî haciz ve tehir-i
icra taleplerinde teminat sartı aranmaz.
Fon alacaklarına iliskin davalarda 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun seri muhakeme usûlü hükümleri uygulanır.
Fonun, Fon bankalarının ve tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye
idarelerinin, yukarıda belirtilen islemler nedeniyle kendi aralarındaki ve/veya diğer
gerçek ve tüzel kisilerle aralarındaki islemler nedeniyle düzenlenen sözlesmeler,
belgeler ve sair kâğıtlar ile bunların değistirilmesi, yenilenmesi, uzatılması,
devredilmesi ya da yeni bir itfa plânına bağlanması, alacakların teminatlandırılması,
teminatların devir alınması, tarafların sulh ve/veya ibra olması ve/veya her ne nam
altında olursa olsun herhangi bir isleme tâbi tutulması nedeniyle düzenlenen kâğıtlar
ve/veya belgeler her türlü vergi, resim ve harçlar ile özel kanunları ile hükmolunan
malî yükümlülüklerden istisnadır. Bu hüküm üçüncü kisiler yönünden, Fonun ve/veya
Fona intikal eden bir bankanın ve/veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen müflis
bankaların iflas idarelerinin, tasfiyeye tâbi tutulan bankaların tasfiye idarelerinin
alacaklarının tahsili ile ilgili islemlere taraf olmaları hâlinde uygulanır.
Fonun, bu Kanunun 131 inci maddesi uyarınca gerçeklestireceği borçlanma ve avans
islemleri her türlü vergi, resim ve harçtan istisnadır.
Fon bankaları, faaliyet izni kaldırılan veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların
iflas ve tasfiye idarelerinin alacaklarının tahsilini teminen yapacakları her türlü islem,
dava ve icra takipleri, bu dava ve takiplerin borçlularınca kabul edilmek suretiyle
kesinlestirilmesi, her türlü vergi, resim, harç ve fonlar ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle
Mahkeme Binaları Đnsası Karsılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara
79
Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmünden
istisnadır.
Faaliyet izni kaldırılan bankaların, Fon bankalarının sandıklarının Sosyal Sigortalar
Kurumuna devri hâlinde, aktüerlerce tespit edilen fiili ve teknik açıklar için, faaliyet
izni kaldırılan bankaya, Fona ve/veya Fon bankalarına rücu edilemez.
Zamana
s
ımı
MADDE 141-
Bu Kanundan kaynaklanan Fon alacaklarına iliskin dava ve takiplerde
zamanasımı süresi yirmi yıldır.
Görevli ve yetkili mahkeme
MADDE 142-
Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye
idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından
bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar
(1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri
tarafından muamele merkezi veya ikametgâhı Đstanbul ili sınırları içinde olan kisiler
aleyhine açılacak hukuk davaları ile borçlular hakkında açılacak iflas davalarına
Đ
stanbul (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. Đflas davası
açılması hâlinde, bu mahkeme, hakkında iflası istenen borçlunun muamele
merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine borçlu aleyhine iflas davası
açıldığını bildirir.
Bu Kanun hükümleri ile Fona verilen yetki ve görevler gereğince açılmıs ve açılacak
her türlü davalara adlî tatilde de bakılır, bu davalarda bilirkisiler resmî kurum ve
kuruluslarda görev yapanlar arasından seçilir, durusmalara otuz günden fazla ara
verilmez.
Varlık yönetim
s
irketi
MADDE 143-
Bankalar ve Fon dâhil diğer malî kurumların alacakları ile diğer
varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla,
kurulus ve faaliyet esasları Kurul tarafından belirlenen varlık yönetim sirketleri de
kurulabilir. Varlık yönetim sirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve/veya diğer
varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği
gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların isletilmesi, kiralanması ve bunlara
yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilâve
finansman sağlamak veya sermayelerine istirak etmek dâhil olmak üzere her türlü
faaliyeti gerçeklestirmeye yetkilidir.
Fon kurulacak varlık yönetim sirketlerine sermaye sağlamak suretiyle kurucu ortak
veya hissedar olarak katılmaya yetkilidir.
Fonun en az yüzde yirmi hissedar olduğu varlık yönetim sirketleri, Fondan devraldığı
alacaklarla ilgili olarak bu Kanunun 132 nci maddesinin sekizinci fıkrası ve 138 inci
maddesinin besinci fıkrasında Fona tanınan hak ve yetkileri kullanır.
Varlık yönetim sirketleri bu kapsamdaki islemleri nedeniyle doğmus veya doğması
beklenen, ancak miktarı kesin olarak belli olmayan zararlarını karsılamak amacıyla
80
karsılık ayırmak zorundadırlar. Karsılık ayrılacak alacakların nitelikleri ile
karsılıklara iliskin esas ve usûller Kurul tarafından belirlenir. Varlık yönetim
s
irketlerinin bu fıkra uyarınca ayırdıkları karsılıkların tamamı, ayrıldıkları yılda
kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.
Bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim sirketleri ile 4743 sayılı Malî Sektöre
Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değisiklik Yapılması
Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci
fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmıs olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık
yönetim sirketlerinin yaptıkları islemler ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar,
kurulus islemleri de dâhil olmak üzere kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen bes
yıl süresince 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden,
492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan, her ne nam altında olursa
olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek
banka ve sigorta muameleleri vergisinden, kaynak kullanımını destekleme fonuna
yapılacak kesintilerden ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39
uncu maddesi hükmünden istisnadır.
Varlık yönetim sirketi tarafından, bu borçların, taahhütlerin yüklenilmesi veya
alacakların, varlıkların devralınması hâlinde, bu borç, taahhüt, alacak ve varlıklarla
ilgili olarak, takibi sikayete bağlı suçlar dahil olmak üzere açılmıs veya açılacak her
türlü ceza davalarında, alacağın devralındığı veya borcun, taahhüdün yüklenildiği
tarihten itibaren, suçtan zarar gören olarak, varlık yönetim sirketi kendiliğinden
müdahil sıfatını kazanır.
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kurulmus olan varlık yönetim sirketleri bu
Kanun hükümlerine tâbi olarak faaliyetlerini yürütürler.
ONÜÇÜNCÜ KISIM
Di
ğ
er Hükümler
Faiz oranları ile di
ğ
er menfaatler
MADDE 144-
Bakanlar Kurulu, bankaların ödünç para verme islemleri ve mevduat
kabulünde uygulanacak azamî faiz oranlarını, katılma hesaplarında kâr ve zarara
katılma oranlarını, özel cari hesaplar dâhil bu maddede belirtilen islemlerde
sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azamî miktar ya da oranlarını tespit
etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu,
bu yetkilerini Merkez Bankasına devredebilir.
Parasal tutarlar
MADDE 145-
Para cezalarına iliskin hükümler hariç olmak üzere, bu Kanundaki
parasal tutar ve sınırlardan her biri, her yıl kısmen ya da tamamen, Devlet Đstatistik
Enstitüsü tarafından açıklanan yıllık üretici fiyat endeksindeki artıs oranının
gerektirdiği miktarı geçmemek üzere Kurul kararıyla artırılabilir.
ONDÖRDÜNCÜ KISIM
Yaptırımlar, Soru
sturma ve Kovus
turma Hükümleri
B
ĐRĐNCĐ
BÖLÜM
Đ
darî Para Cezaları
81
Kurulu
slara ilis
kin idarî para cezaları
MADDE 146-
Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, bu Kanun
kapsamındaki kuruluslara, bu Kanunun;
a) 13 üncü ve 14 üncü maddelerine aykırı sekilde sube ve temsilcilik açılması hâlinde,
onbesbin Yeni Türk Lirasından ellibin Yeni Türk Lirasına kadar,
b) 18 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları hükümlerine aykırılık hâlinde,
besbin Yeni Türk Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
c) 25 inci maddesine aykırı sekilde atama yapılması veya 26 ncı maddesinde belirtilen
kisilerin yasaklanan görevlerde çalıstırılması hâlinde, onbin Yeni Türk Lirasından
kırkbin Yeni Türk Lirasına kadar ve cezanın tebliğ tarihinden itibaren on is günü
içinde aykırılığın giderilmemesi hâlinde, bu sürenin bitiminden itibaren geçen her gün
için verilmis olan cezanın yüzde onu tutarında,
d) 28 inci madde hükümlerine aykırılık hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından
onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
e) 33 veya 34 üncü maddelerine ya da 37 nci maddesinin birinci fıkrasına ya da 38, 39
veya 42 nci maddelere aykırı davranılması hâlinde onbin Yeni Türk Lirasından
yirmibesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
f) 43 üncü maddede öngörülen bildirimlerin yapılmaması hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
g) 50 nci maddesindeki kredi yasaklarına uyulmaması hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından az olmamak üzere verilen kredinin yüzde besi tutarına kadar,
h) 52 nci maddesine aykırı davranılması hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından onbin
Yeni Türk Lirasına kadar,
i) 53 üncü maddesine göre ayrılması gereken karsılıkların tesis edilmemesi hâlinde,
besbin Yeni Türk Lirasından az olmamak üzere, ayrılması gereken karsılık tutarının
binde ikisine kadar; üç aydan az olmamak üzere Kurumca verilecek süre içinde
aykırılığın giderilmemesi hâlinde ise, tesis edilmeyen karsılık tutarının yüzde üçü
tutarında,
j) 54 üncü maddesindeki kredi sınırlarına uyulmaması hâlinde, ellibin Yeni Türk
Lirasından az olmamak üzere aykırılık olusturan tutarın yüzde birine kadar,
k) 56 ncı maddesine aykırı sekilde ortaklık payı edinilmesi hâlinde, yirmibin Yeni
Türk Lirasından az olmamak üzere, aykırılık teskil eden tutarın yüzde besine kadar ve
cezanın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde aykırılığın giderilmemesi durumunda
ise bu sürenin bitiminden itibaren aykırılığın giderildiği tarihe kadar geçen her gün
için verilen cezanın yüzde biri tutarında,
l) 57 nci maddesindeki yasaklama ve sınırlamalara aykırılık hâlinde, yirmibin Yeni
Türk Lirasından az olmamak üzere, yasaklama ve sınırlama konusu değerin yüzde
82
onuna kadar ve cezanın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde aykırılığın
giderilmemesi durumunda ise, kredi kullandırımından kaynaklanan aykırılık hariç, bu
sürenin bitiminden itibaren aykırılığın giderildiği tarihe kadar geçen her gün için
verilen cezanın yüzde biri tutarında,
m) 58 inci madde hükmüne aykırılık hâlinde besbin Yeni Türk Lirasından az
olmamak üzere aktarılan miktar kadar, 59 uncu maddedeki sınırlamaya uyulmaması
hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından az olmamak üzere sınırı asan miktar kadar,
n) 60 ıncı maddesinin besinci ve yedinci fıkralarına uyulmaması hâlinde onbesbin
Yeni Türk Lirasından ellibin Yeni Türk Lirasına kadar,
o) 61 inci maddesindeki yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde besbin Yeni
Türk Lirasından onbin Yeni Türk Lirasına kadar,
p) 95 ve 96 ncı maddeleri kapsamında Kurum tarafından bu Kanun kapsamındaki
kuruluslardan talep edilen bilgilerin gönderilmemesi hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına, geç gönderilmesi hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbin Yeni Türk Lirasına, eksik bilgi ile gönderilmesi, kontrol hataları
içermesi veya kontrol hatalarının süreklilik arz etmesi hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
r) 144 üncü maddesi uyarınca alınan kararlara ve yapılan düzenlemelere uyulmaması
hâlinde yirmibin Yeni Türk Lirası, ayrıca Bakanlar Kurulu veya Merkez Bankası
tarafından miktar ya da oranların tespit edildiği durumlarda, söz konusu miktar ve
oranlara aykırı sekilde faiz alınması veya verilmesi ya da menfaat sağlanması hâlinde,
sağlanan menfaat tutarı kadar,
idarî para cezası uygulanır.
Kurul bu madde uyarınca verilecek cezaları bu Kanunun 68, 69 ve 70 inci maddeleri
uygulanan bankalar için yüzde ellisine, 71 inci maddesi uygulanan bankalar için ise
yüzde yüzüne kadar indirmeye yetkilidir.
Đ
lgili kisilere ilis
kin idarî para cezaları
MADDE 147-
Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili gerçek ve tüzel
kisilere, bu Kanunun;
a) 18 inci maddesinin birinci, ikinci veya dördüncü fıkrasına aykırılık hâlinde, besbin
Yeni Türk Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
b) 36 ncı maddesine aykırılık hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından yirmibin Yeni
Türk Lirasına kadar,
c) 38 inci maddesine aykırılık hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından yirmibin Yeni
Türk Lirasına kadar,
idarî para cezası uygulanır.
83
Sınırlamalara, kararlara ve düzenlemelere aykırı hareketler dolayısıyla idarî
para cezaları
MADDE 148-
Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, bu Kanun
kapsamındaki kuruluslar ile ilgili gerçek ve tüzel kisilere;
a) Bu Kanun veya bu Kanuna istinaden çıkarılan düzenlemelerde yer alan
sınırlamalara uyulmaması hâlinde onbin Yeni Türk Lirasından az olmamak üzere
aykırılık olusturan tutarın binde besine kadar,
b) Đlgili maddelerine göre, Kurul ve Kurum tarafından bu Kanuna dayanılarak alınan
kararlara, çıkarılan yönetmelik ve tebliğlere ve yapılan diğer düzenlemelere
uyulmaması hâlinde besbin Yeni Türk Lirasından onbin Yeni Türk Lirasına kadar,
idarî para cezası uygulanır.
Savunma hakkı ve kapatma kararı
MADDE 149-
Đdarî para cezalarının uygulanıp uygulanmayacağına ilgilinin
savunması alındıktan sonra karar verilir. Savunma istendiğine iliskin yazının tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde savunma verilmemesi hâlinde savunma hakkından
feragat edildiği kabul edilir.
Bu Kanunun 13 üncü maddesi hükümlerine aykırı olarak yurt içinde açılan sube ve
temsilcilikler hakkında 146 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükümleri
uygulanmakla birlikte, bunlar Kurumun talebi üzerine valiliklerce geçici veya sürekli
kapatılabilir.
Đ
KĐNCĐ
BÖLÜM
Suçlar
Đ
zinsiz faaliyette bulunmak
MADDE 150-
Bu Kanuna göre alınması gereken izinleri almaksızın banka gibi
faaliyet gösteren ya da mevduat kabul eden yahut katılım fonu toplayan gerçek kisiler
ile tüzel kisilerin görevlileri, üç yıldan bes yıla kadar hapis ve besbin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bu suçun bir isyeri bünyesinde islenmesi hâlinde
bu isyerlerinin bir aydan bir yıla kadar, tekerrür hâlinde ise sürekli olarak
kapatılmasına karar verilebilir.
Bu Kanuna göre alınması gereken izinleri almaksızın ticaret unvanlarında, her türlü
belge, ilân ve reklamlarında veya kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda banka adını ya
da banka gibi faaliyet gösterdikleri ya da banka gibi mevduat veya katılım fonu
topladıkları izlenimini uyandıracak söz ve deyimleri kullanan gerçek kisiler ile tüzel
kisilerin görevlileri, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve besbin güne kadar adlî para
cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bu isyerlerinin bir aydan bir yıla kadar, tekerrür
hâlinde ise sürekli olarak kapatılmasına karar verilebilir.
Yukarıdaki fıkralara aykırılık hâlinde Kurumun ilgili Cumhuriyet bassavcılığını
muhatap talebi üzerine sulh ceza hâkimince, dava açılması hâlinde davaya bakan
mahkemece isyerlerinin faaliyetleri ve reklamlar geçici olarak durdurulur, ilânları
toplatılır. Bu tedbirler, hâkim kararıyla kaldırılıncaya kadar devam eder. Bu kararlara
karsı itiraz yolu açıktır.
84
Mevduat ve katılım fonu sahiplerinin haklarını engellemek
MADDE 151-
Bu Kanunun 61 inci maddesi hükmüne aykırı davrananlar altı aydan
iki yıla kadar hapis ve besyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Düzeltici, iyile
s
tirici ve kısıtlayıcı önlemleri almamak
MADDE 152-
Bu Kanunun 68, 69 ve 70 inci maddelerine ve bu Kanunla yürürlükten
kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesine göre, Kurul veya
Kurumca alınması istenen önlemleri almayan bankaların bu önlemleri almakla
yükümlü olan mensupları, iki yıldan dört yıla kadar hapis ve bin günden besbin güne
kadar adlî para cezasıyla cezalandırılırlar.
Birinci fıkrada belirtilen önlemleri almamak, bankanın nitelikli paya sahip ortaklarına
veya bunların istirak ve kuruluslarına yarar sağlamak amacıyla yapıldığı takdirde dört
yıldan altı yıla kadar hapis cezasına ve onbin güne kadar adlî para cezasına
hükmedilir.
Yetkili merciler ile denetim görevlilerince istenen bilgi ve belgeleri vermemek ve
görevlerini yapmalarını engellemek
MADDE 153-
Bu Kanunla yetkilendirilen mercilerin ve denetim görevlilerinin
istedikleri bilgi ve belgeler ile bu Kanun kapsamındaki kurulusların, konsolide
finansal tabloların hazırlanmasını teminen 38 inci madde kapsamında istedikleri bilgi
ve belgeleri vermeyen kisi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve besyüz günden binbesyüz
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Bu Kanunla yetkilendirilen denetim görevlilerinin görevlerini yapmalarına engel olan
kisi iki yıldan bes yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Belgelerin saklanması yükümlülü
ğ
üne aykırı davranmak
MADDE 154-
Bu Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen belgelerin saklanması
yükümlülüğüne uymayanlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve besyüz günden
binbesyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.
Gerçe
ğ
e aykırı beyanda bulunmak
MADDE 155-
Bu Kanun kapsamındaki kurulusların, bu Kanunda gösterilen merciler
ile denetim görevlilerine ve mahkemelere verdikleri veya yayımladıkları belgelerdeki
gerçeğe aykırı beyanlardan dolayı, bunları ve bunların düzenlenmesine esas teskil
eden her türlü belgeleri imza edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve binbesyüz
günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.
Đs
lemlerin kayıt dısı bırakılması ve gerçeğe aykırı muhasebeles
tirme
MADDE 156-
Bu Kanun kapsamındaki kurulusların islemlerinin kayıt dısı
bırakılmasından, gerçek mahiyetlerine uygun düsmeyen bir sekilde
muhasebelestirilmesinden, kanunî ve yardımcı defter ve kayıtları, subeleri, yurt içi ve
yurt dısındaki muhabirleri ile hesap mutabakatı sağlanmadan yıl sonu bilançolarını
kapatmalarından dolayı, bunları ve bunların düzenlenmesine esas olan her türlü
belgeleri imza edenler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve binbesyüz günden az olmamak
üzere adlî para cezası ile cezalandırılır. Gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğini bildiği
halde bu belgeleri onaylayan bağımsız denetim kurulusu görevlileri de aynı sekilde
cezalandırılır.
85
Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya de
ğis
tirme
MADDE 157-
Bu Kanuna tâbi kuruluslar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 244
üncü maddesinde tanımlanan sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya
değistirme suçu açısından banka veya kredi kurumu olarak kabul edilir.
Đ
tibarın zedelenmesi
MADDE 158-
Bu Kanunun 74 üncü maddesine aykırı davrananlar bir yıldan üç yıla
kadar hapis ve bin günden ikibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Yukarıdaki fıkrada yazılı fiil neticesinde özel veya kamusal bir zarar doğarsa
verilecek ceza altıda bir oranında artırılarak hükmolunur.
Sırların açıklanması
MADDE 159-
Bu Kanunun 73 üncü maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında
belirtilen yükümlülüğe uymayanlar için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve bin günden
ikibin güne kadar adlî para cezası hükmolunur. Banka ve müsterilere ait sırları
açıklayan üçüncü kisiler hakkında da aynı cezalar uygulanır.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen kimseler sırları kendileri ya da baskaları için yarar
sağlamak amacıyla açıklamıs olursa verilecek cezalar altıda bir oranında artırılır.
Ayrıca, fiilin önemine göre sorumluların bu Kanun kapsamına giren kuruluslarda
görev yapmaları, iki yıldan asağı olmamak üzere geçici veya sürekli olarak
yasaklanır.
Zimmet
MADDE 160-
Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmis olan veya koruma ve
gözetimiyle yükümlü olduğu para veya para yerine geçen evrak veya senetleri veya
diğer malları kendisinin ya da baskasının zimmetine geçiren banka yönetim kurulu
baskan ve üyeleri ile diğer mensupları, altı yıldan oniki yıla kadar hapis ve besbin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacakları gibi bankanın uğradığı zararı
tazmine mahkûm edilirler.
Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranıslarla islenmesi
hâlinde faile on iki yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adli para
cezası verilir; ancak, adli para cezasının miktarı bankanın uğradığı zararın üç katından
az olamaz. Ayrıca meydana gelen zararın ödenmemesi hâlinde mahkemece re’sen
ödettirilmesine hükmolunur.
Faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bir bankanın; hukuken veya fiilen
yönetim ve denetimini elinde bulundurmus olan gerçek kisi ortaklarının, kredi
kurulusunun kaynaklarını, kredi kurulusunun emin bir sekilde çalısmasını tehlikeye
düsürecek sekilde doğrudan veya dolaylı olarak kendilerinin veya baskalarının
menfaatlerine kullandırmak suretiyle, kredi kurulusunu her ne suretle olursa olsun
zarara uğratmaları zimmet olarak kabul edilir. Bu fiilleri isleyenler hakkında on yıldan
yirmi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur; ancak,
adlî para cezasının miktarı bankanın uğradığı zararın üç katından az olamaz. Ayrıca,
meydana gelen zararın müteselsilen ödettirilmesine karar verilir.
86
Sorusturma baslamadan önce, zimmete geçirilen para veya para yerine geçen evrak
veya senetlerin veya diğer malların aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın
tamamen tazmin edilmesi hâlinde, verilecek cezanın üçte ikisi indirilir.
Kovusturma baslamadan önce, gönüllü olarak, zimmete geçirilen para veya para
yerine geçen evrak veya senetlerin veya diğer malların aynen iade edilmesi veya
uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde, verilecek cezanın yarısı indirilir.
Bu durumun hükümden önce gerçeklesmesi hâlinde, verilecek cezanın üçte biri
indirilir.
Zimmet suçunun konusunu olusturan para veya para yerine geçen evrak veya
senetlerin veya diğer malların değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden
yarıya kadar indirilir.
Di
ğ
er kanunlara aykırılıklar
MADDE 161-
Bu Kanuna göre suç teskil eden hareket ve fiiller baska kanunlara göre
de cezayı gerektirdiği takdirde, failleri hakkında en ağır cezayı gerektiren kanun
maddesi uygulanır. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun sorumluluğu gerektiren
hükümleri saklıdır.
Son Yorumlar