Posts Tagged bankacılık kanunu
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 8
Posted by admin in Bankacılık on Mayıs 7th, 2009
GOOGLE REKLAMLARI
->
sturma Usûlüsvuru ve müdahale
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kovu
Yazılı ba
MADDE 162-
Bu Kanunda belirtilen suçlara iliskin sorusturma ve kovusturma
yapılması, Kurum veya Fon tarafından Cumhuriyet bassavcılığına yazılı basvuruda
bulunulmasına bağlıdır. Bu basvuru muhakeme sartı niteliğindedir. Ancak, 160 ncı
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen suçtan dolayı sorusturma ve kovusturmalar
Kurumun veya Fonun yazılı bildirimi üzerine veya gecikilmesinde sakınca görülen
hallerde re’sen Cumhuriyet savcılarınca yapılır ve Kurum ve Fon haberdar edilir. Bu
fikra uyarınca yapılan sorusturmalar neticesinde açılan kamu davalarında, Kurumun
veya Fonun basvuruda bulunması hâlinde, bunlar basvuru tarihinde müdahil sıfatını
kazanırlar.
Đ
tibarın zedelenmesi, sırların açıklanması ve zimmet suçlarından dolayı ilgililerin
dava hakkı ile 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri
saklıdır.
Đ
tiraz ve bildirim
MADDE 163-
Bu Kanunun 162 nci maddesi uyarınca baslatılan sorusturmalar
neticesinde kovusturmaya yer olmadığına karar verilirse, bu karar ilgisine göre
Kuruma veya Fona ve ilgili bankaya tebliğ edilir. Kurum, Fon ve ilgili banka
kendisine tebliğ edilen bu kararlara karsı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa
göre itiraza yetkilidir.
Kamu davası açılması hâlinde, iddianamenin bir örneği ilgisine göre Kuruma veya
Fona tebliğ edilir.
87
MADDE 164-
Bu Kanunda tanımlanan düzeltici, iyilestirici ve kısıtlayıcı önlemleri
almamak, islemlerin kayıt dısı bırakılması ve gerçeğe aykırı muhasebelestirme ve
zimmet suçları ile sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değistirme,
bankacılık ve müsteri sırlarının açıklanması, bankacılık faaliyeti çerçevesinde islenen
nitelikli dolandırıcılık, bu suçların islenmesi amacına yönelik olarak örgüt kurmak,
yönetmek veya örgüte üye olmak veya bu suçlarla bağlantılı olup da ağır ceza
mahkemesinin görev alanına giren suçlara ait davalar, fiilin islendiği yerin bağlı
olduğu ilin adıyla anılan (1) numaralı ağır ceza mahkemelerinde görülür. Gerekli
görülen yerlerde Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kurulunca bu tür suçlara bakmak üzere o yerlerdeki diğer ağır ceza mahkemeleri de
görevlendirilebilir veya yeni ağır ceza mahkemesi de kurulabilir.
Bilirki
s
i incelemesi
MADDE 165-
Bu Kanunun uygulaması ile ilgili olarak, bu Kanunda ve diğer
kanunlarda öngörülen suçlardan dolayı açılan ceza davalarında bilirkisi, raporunu
dosyanın kendisine verildiği tarihten baslayarak üç ay içinde mahkemeye verir. Bu
süre hâkim tarafından iki aya kadar uzatılabilir. Bu süre içerisinde de rapor
mahkemeye verilmediği takdirde görev, ücret ödenmeksizin bilirkisiden alınır ve yeni
bilirkisi atanır. Bilirkisilik görevi bu sekilde kendisinden alınan kisiler, bir yıl süreyle
bu Kanun kapsamında hiçbir davada bilirkisi olarak atanamazlar. Bu kisiler,
raporların süresinde verilmemesinin sebep olduğu masrafları ödemeye ve ayrıca
besyüz güne kadar adlî para cezasına mahkûm edilirler. Dosyanın bilirkisiye tevdi
tarihinde dava zamanasımı süresi durur. Bilirkisinin raporunu mahkemeye verdiği
tarihten itibaren bu süre kaldığı yerden islemeye devam eder.
Kurum, Fon, Fon bankaları ile bankaların iflas idareleri tarafından açılan hukuk
davalarında gerekli görülen hâllerde, yaptırılacak bilirkisi incelemelerinde bilirkisi,
raporunu dosyanın kendisine verildiği tarihten baslayarak üç ay içinde mahkemeye
verir. Bu süre hâkim tarafından iki aya kadar uzatılabilir. Bu süre içerisinde de rapor
mahkemeye verilmediği takdirde görev, ücret ödenmeksizin bilirkisiden alınır ve yeni
bilirkisi atanır. Bilirkisilik görevi bu sekilde kendisinden alınan kisiler, bir yıl süreyle
bu Kanun kapsamında hiçbir davada bilirkisi olarak atanamazlar. Bu kisiler,
raporların süresinde verilmemesinin sebep olduğu masrafları ödemeye ve ayrıca
besyüz güne kadar adlî para cezasına mahkûm edilirler.
Özel soru
sturma ve kovus
turma
MADDE 166-
160 ıncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren suçların sorusturma
ve kovusturmalarında asağıdaki hükümler tatbik olunur:
a) Sorusturma, is bölümü iliskilerine göre, Cumhuriyet bassavcılarınca veya
görevlendireceği Cumhuriyet savcılarınca bizzat yürütülür. Bu suçlar, görev sırasında
veya görevden dolayı islenmis olsalar bile, Cumhuriyet savcılarınca doğrudan
sorusturma yapılır.
b) Bu suçların sorusturma ve kovusturmalarında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanununun 135 ilâ 138 inci maddeleri de uygulanır.
c) Bu suçlarla ilgili sorusturma ve kovusturmalarda kolluk; sorusturma ve kovusturma
sebebiyle süpheli, sanık, tanık, bilirkisi ve suçtan zarar görenleri, Cumhuriyet
savcısının veya mahkeme naibinin veya istinabe olunan hâkimin emriyle belirtilen
88
gün, saat ve yerde hazır bulundurmaya mecburdur. Bu emir, çağrılanlar hakkında
kolluğa ihzar müzekkeresinde olduğu gibi zor kullanma yetkisi verir.
d) Cumhuriyet bassavcılıkları, bu suçların sorusturmasında gerekli olması hâlinde,
geçici olarak yargı çevresi içerisinde veya dısındaki, genel bütçeli dairelere ve katma
bütçeli idarelere, bütün kamu kurum ve kuruluslarına, belediyelere, bankalara ait bina,
araç, gereç ve personelden yararlanmak için istemde bulunabilirler. Bu istemler, ilgili
kurum ve makamlarca geciktirilmeksizin yerine getirilir. Özürsüz olarak bu istemleri
yerine getirmeyen sorumlu kisiler, üç aydan altı aya kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
e) Sorusturmanın gerekli kıldığı hâllerde, suç mahalli veya delillerin bulunduğu
yerlere gidilerek sorusturma yapılır.
f) Sorusturmanın sonuçlanmasına kadar, bu suç faillerinin her türlü mal, alacak, para
ve sair esyalarına hâkim kararı, gecikmesinde sakınca olunan hallerde Cumhuriyet
savcısının yazılı emri ile el konulur. Bu suçlara istirak edenler ile suç faillerinin bu
suçlar nedeniyle elde ettiği her türlü haksız kazanımın transferi sonucu elde edilen,
kan ve kayın hısımlar ile üçüncü sahıslar nezdindeki mal, alacak veya sair her türlü
s
eylere de Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile el konulur.
g) El koyma kararı yirmidört saat içinde yetkili ve görevli sulh ceza hâkiminin
onayına sunulur. Hâkim kırksekiz saat içinde kararını açıklar. Aksi halde el koyma
hükümsüz kalır.
Đ
nfaz
MADDE 167-
160 ıncı maddede yazılı suçlardan dolayı mahkûm olanlar, Fona veya
Hazineye olan borçları ve tazminatları ödemediği veya bu borçlar ve tazminatlar
malvarlıklarından tahsil olunamadığı sürece, bunlar hakkında kosullu salıverilme
hükümleri uygulanmaz.
ONBE
SĐNCĐ
KISIM
Son Hükümler
Kaldırılan ve de
ğis
tirilen hükümler
MADDE 168-
A) Bu Kanunun geçici maddelerindeki düzenlemeler hariç olmak
üzere, 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile ek ve değisiklikleri
yürürlükten kaldırılmıstır.
B) Đkrazatçılık hariç ödünç para verme islerine ve finansal kiralama faaliyetlerine
iliskin olarak 9.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müstesarlığı ile Dıs Ticaret
Müstesarlığı Teskilat ve Görevleri Hakkında Kanunda yer alan görev ve yetkilere
iliskin hükümler yürürlükten kaldırılmıstır.
C) 10.6.1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun;
a) 30 ve 34 üncü maddeleri hariç olmak üzere, diğer maddelerinde yer alan “Bakanlar
Kurulu” ibareleri “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu”,
89
b) “Hazine ve Dıs Ticaret Müstesarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık” ibareleri ise
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu”,
c) 32 nci maddesinin (b) bendi “10 uncu maddesinde belirtilen yönetmelik Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulunca,”
s
eklinde değistirilmistir.
D) 30.9.1983 tarihli ve 90 sayılı Ödünç Para Verme Đsleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin;
a) 12 ve 13 üncü maddelerinde yer alan “Müstesarlık” ibareleri “Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulu”,
b) 14 üncü maddesinin birinci fıkrası “Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi
finansman sirketleri ve faktoring sirketlerinin faaliyetleri Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumu, ikrazatçıların faaliyetleri ise Müstesarlıkça denetlenir.”,
c) 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrası “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumu finansman sirketleri ve faktoring sirketlerinden, Hazine Müstesarlığı ise
ikrazatçılardan her türlü bilgi ve belgeyi talep edebilir.”
s
eklinde değistirilmistir.
E) 90 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinin birinci ve ikinci
fıkrasında yer alan “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görüsünü alarak” ibaresi
ile besinci fıkrasında yer alan “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın da
görüslerini alarak” ibareleri madde metninden çıkarılmıstır.
F) 14.1.1970 tarihli ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun
40 ıncı maddesinin (I) numaralı fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmıs ve (II)
numaralı fıkrası ile 44 üncü maddesi asağıdaki sekilde değistirilmistir.
II – Bankalar ve elektronik ödeme araçlarını çıkaran kuruluslar dâhil olmak üzere
Bankaca uygun görülecek diğer malî kuruluslar, Banka nezdinde açılacak hesaplarda
yükümlülükleri esas alınarak, nakden zorunlu karsılık tesis ederler. Zorunlu karsılığa
tâbi yükümlülüklerin kapsamı, zorunlu karsılıkların oranı, tesis süresi ve bu
yükümlülükler için tesis edilen karsılıklara gerektiğinde ödenecek faiz oranı, mevduat
veya katılım fonlarından olağanüstü çekilisler ile birlesme, devir ve bölünme
hâllerinde yapılacak islemler de dâhil olmak üzere uygulamaya yönelik her türlü usûl
ve esaslar Bankaca belirlenir.
Yukarıda belirtilen kurulusların taahhütlerine karsı bulunduracakları umumi
disponibilitenin nitelik ve oranı, gerektiğinde Bankaca tespit edilir.
Bankaca yapılacak düzenlemeye göre zorunlu karsılıkların Banka nezdindeki
hesaplarda bloke olarak tutulmasının istenmesi hâlinde, bloke hesaplarda tutulan
zorunlu karsılıklar, hiçbir amaç ve konunun finansmanı için kullanılamaz, temlik ve
haciz edilemez.
90
Zorunlu karsılıkların ve umumi disponibilitenin süresinde tesis edilmemesi veya eksik
tesis edilmesi hâlinde Banka, belirleyeceği usûl ve esaslara göre, eksik kısım için;
Banka nezdindeki hesaplarda faizsiz mevduat tutulmasını istemeye veya cezaî faiz
tahakkuk ettirmeye yetkilidir. Tahakkuk ettirilen cezaî faiz alacakları, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri gereğince tahsil edilir.
Tahsil edilen cezaî faizler Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna gelir kaydedilir.
Madde 44- Banka, Türkiye’de faaliyette bulunan mevduat bankaları, katılım bankaları,
kalkınma ve yatırım bankaları, finansal holding sirketleri, finansal kiralama sirketleri,
faktoring sirketleri, finansman sirketleri ile Banka ve Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulunca belirlenecek diğer malî kurulusların müsterilerinin risk
durumlarına iliskin bilgileri nezdinde toplamak, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumu ve ilgili kuruluslar ile paylasmak üzere Risk Merkezi kurar.
Yukarıda belirtilen kuruluslar, bankalar bakımından keside ettikleri protestolar da
dâhil olmak üzere, müsterilerinin risk durumları hakkında istenecek her türlü bilgiyi
belirlenecek biçim ve içerikte vermekle yükümlüdür. Risk Merkezinin bütün islem ve
kayıtları gizlidir.
Risk Merkezince sağlanacak bilgilerin biçim ve içeriğine, derlenmesine,
paylasılmasına ve diğer hususlara iliskin usûl ve esaslar Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulunun uygun görüsü alınmak suretiyle Bankaca belirlenir.
G) 15.7.1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14 üncü maddesinin (A)
fıkrasının birinci paragrafına asağıdaki cümle eklenmistir.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin
bu derecelerden kesilmesi sartı aranmaz.
H) 30.1.2002 tarihli ve 4743 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası
yürürlükten kaldırılmıstır.
I) 13.6.1945 tarihli ve 4759 sayılı Đller Bankası Kanununun mülga 24 üncü maddesi
asağıdaki sekilde yeniden düzenlenmistir.
Madde 24- Kredilere ve diğer alacaklara karsılık ayrılmasına iliskin yükümlülük
24.4.2003 tarihinden itibaren Banka hakkında uygulanmaz.
Đ
) 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b)
bendinde yer alan “Bankalar Yeminli Murakıp ve Murakıp Yardımcıları” ibaresinden
sonra gelmek üzere “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunda görevli
Bankacılık Uzmanı, Hukuk Uzmanı ve Bilisim Uzmanı ile bunların yardımcıları”
ibaresi eklenmistir.
J) 11.1.1954 tarihli ve 6219 sayılı Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı
Kanununun 6 ncı maddesi ile 15 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları asağıdaki
s
ekilde değistirilmistir.
Madde 6- Hisse senetleri (A), (B), (C) ve (D) gruplarına ayrılmıs olup; nama yazılıdır.
91
Bankanın Đdare Meclisi Genel Müdürle birlikte, toplam dokuz üyeden olusur. Her
grubun Đdare Meclisinde sahip olacağı üye sayısı Banka ana sözlesmesinde gösterilir.
(A) grubu üyelerinden biri Vakıflar Genel Müdürlüğünü temsil etmek üzere Basbakan
tarafından, (A) grubunun diğer üyeleri ile (B), (C) ve (D) grubu üyeleri Genel
Kurulca seçilir.
Mülga kanunlara yapılan atıflar
MADDE 169-
Diğer kanunlarda mülga 3182 sayılı Bankalar Kanunu ve bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununa yapılan atıflar bu Kanunun
ilgili maddelerine yapılmıs sayılır.
Diğer kanunlarda ve mülga 3182 sayılı Bankalar Kanunu ve bu Kanunla yürürlükten
kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununda özel finans kurumlarına yapılan atıflar,
katılım bankalarına yapılmıs sayılır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 1- Bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmelik, tebliğ ve kararlar
yürürlüğe girinceye kadar, kaldırılan hükümlere dayanılarak çıkarılan düzenlemelerin,
bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Bu Kanunda öngörülen düzenlemeler bir yıl içerisinde yürürlüğe konulur.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 2- 12.5.2001 tarih ve 4672 sayılı Kanunun geçici 2/a maddesi
hükümleri saklıdır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 3- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Kurum tarafından daha
önce faaliyet izni verilmis olan tüm bankalar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önceki kanunlara uygun olarak yapmakta oldukları faaliyetlerine devam ederler.
Bankalar bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren, iki ay içinde faaliyet
gösterdikleri alanları bildiren beyannameyi Kuruma verirler. Bankalar, faaliyetlerini
bu Kanunun 4 üncü maddesi kapsamındaki faaliyet konularını genisletmeden önce
Kurumdan izin almak zorundadır.
Bankalar ve finansal holding sirketleri durumlarını, bu Kanun hükümlerine bir yıl
içinde intibak ettirmek zorundadır.
Halen faaliyette bulunan özel finans kurumları, bir yıl içerisinde ticaret unvanlarını
katılım bankası ibaresini de kapsayacak sekilde değistirmek ve mevcut durumlarını
Kanunun finansal raporlamayla ilgili hükümlerine intibak ettirmek zorundadır. Özel
Finans Kurumları Birliği Türkiye Katılım Bankaları Birliği olarak addolunur ve bu
Kanunun hükümlerine tâbi olup, üç ay içinde durumunu bu Kanun hükümlerine
uygun hale getirir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 4- Kurumca yetkilendirilen Bağımsız denetim kurulusları
durumlarını 31.12.2006 tarihine kadar 36 ncı madde hükmüne uygun hale getirmek
zorundadır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 5- Bu Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki yüzde
yirmibeslik oran, bir risk grubuna kullandırılabilecek krediler yönünden, 31.12.2005
92
tarihine kadar yüzde otuzbes, 1.1.2006 tarihinden itibaren yüzde yirmibes olarak;
yüzde yirmilik oran, 31.12.2005 tarihine kadar yüzde otuzbes, 1.1.2006 tarihinden
31.12.2006 tarihine kadar yüzde yirmibes, 1.1.2007 tarihinden itibaren yüzde yirmi
olarak uygulanır.
Bu Kanunun 54 üncü maddesindeki kredi sınırlarına iliskin hesaplamalarda ortaklık
payları; 2005 yılında yüzde kırk, 2006 yılında yüzde elli, 2007 yılında yüzde altmıs,
2008 yılında yüzde yetmisbes, 2009 yılında yüzde doksan, 1.1.2010 tarihinden
itibaren yüzde yüz oranında dikkate alınır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 6- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, istirak tutarları
Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen oranların altında olan kredi
kurulusları, hiçbir sekil ve surette bu maddede yer alan oranları asamazlar. Aynı tarih
itibarıyla istirak tutarları Kanunda belirtilen oranlardan herhangi birini asan
kuruluslar, asım tutarlarını, 31.12.2005 tarihine kadar yüzde yirmisini, 31.12.2006
tarihine kadar yüzde kırkını, 31.12.2007 tarihine kadar yüzde altmısını, 31.12.2008
tarihine kadar yüzde seksenini, 31.12.2009 tarihine kadar yüzde yüzünü itfa etmek
suretiyle giderirler.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 7- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi
kapsamında sandık ve vakıfları bulunan bankalar durumlarını 31.12.2007 tarihine
kadar 58 inci madde hükmüne uygun hale getirmek zorundadırlar.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 8- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Kuruma yarısma ve
yeterlilik sınavıyla alınmıs; avukat (Kurum uzman yardımcısı) ve Kurum uzman
yardımcıları, bankacılık uzman yardımcısı olarak atanır. Kurumda yeterlik sınavını
geçerek avukat (Kurum Uzmanı) ve Kurum Uzmanı unvanını kazanmıs olanlar
bankacılık uzmanlığına atanır. Bunların Kurumda çalıstıkları süreler bankacılık
uzman yardımcılığı ve bankacılık uzmanlığında geçmis sayılır.
Bu Kanunun yayımı tarihinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunda
görev yapan personelden; Kurum Uzmanı olarak görev yapmıs ve geldikleri
kurumlarda mesleğe özel yarısma sınavıyla alınmıs ve yeterlik sınavında basarılı
görülerek uzman, müfettis ve benzeri unvanlarda görev yapmıs olanlar ile en az
doktora derecesine sahip olanlar bankacılık uzmanlığına atanmıs sayılırlar. Bunların
geldikleri kurumlarda uzman, müfettis ve benzeri unvanlarda ve Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumunda çalıstıkları süreler bankacılık uzmanlığında
geçmis sayılır. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce baska kurumlardan naklen
atanmıs bankalar yeminli murakıp ve yardımcılarının geldikleri kurumlarda
çalıstıkları süreler Kurumda geçmis sayılır.
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında zikredilen Kurum uzmanları dısında kalan
Kurum uzmanları ve avukatlar aynı kadro unvanlarıyla görevlerine devam ederler. Bu
kadrolara bir daha atama yapılmaz. Bu kisiler görevde kaldıkları sürece bankacılık
uzmanlarının aylık, malî, sosyal ve emeklilik haklarından aynen yararlanırlar.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 9- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki Hazine Müstesarlığının
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümleri ile 90 sayılı Ödünç Para Verme
Đs
leri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ikrazatçılık dısındaki hükümlerinin
uygulanmasıyla ilgili personeli, muvafakatları alınmak kaydıyla ve 1.1.2006 tarihine
93
kadar talep etmeleri hâlinde Kuruma naklen atanır. Kanun yürürlüğe girdiği tarihte,
Müstesarlığın ilgili personelinden yurt dısı teskilatında görev yapan veya uluslararası
kuruluslarda görevli bulunan, lisans üstü eğitim nedeniyle yurt dısında bulunan veya
askerlik ya da sair nedenlerle ücretsiz izinli olanların naklen atanma hakları saklıdır.
Süresi içinde kullanılmayan haklar geçersiz olur.
Hazine Müstesarlığından naklen atanacak ilgili personelden, yas sartı dısındaki
s
artları tasıyan ve Kurulca belirlenecek usûl ve esaslara göre en az üç yıllık hizmeti
bulunanlar bankacılık uzmanı, üç yıldan az hizmeti olanlar bankacılık uzman
yardımcısı olarak atanır. Bunların geldikleri kurumda çalıstıkları süreler bankacılık
uzman ve uzman yardımcılığında geçmis sayılır. Naklen atanan personelden
Müstesarlığa karsı mecburi hizmet yükümlülüğü bulunanların Kurumda geçirdikleri
süreler bu yükümlülüklerin ifasında dikkate alınır.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre Hazine Müstesarlığından naklen ataması
yapılan personelin kadroları hiçbir isleme gerek kalmaksızın iptal edilerek, 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvelin Hazine Müstesarlığına ait bölümünden
çıkartılmıs sayılır.
Kurum veya Fon personeli iken Fonda veya Kurumda geçici olarak görevlendirilen
personel, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içerisinde kurumlarına iade
edilmemeleri hâlinde bulundukları Kurumda veya Fonda durumlarına uygun kadro
veya pozisyonlara atanırlar. Bunlara ödenecek farklar hakkında geçici 20 nci
maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 10- Bu Kanun yayımlandığı tarihte halen Fonda çalısmakta olan
personelden, Kanun ile Fona verilen aslî ve sürekli görevler ile diğer hizmetleri
yürütecek olanlar, öğrenim durumları, hizmet süreleri ve Fon Kurulu tarafından
belirlenecek diğer hususlar dikkate alınarak bu Kanuna ekli (II) ve (III) sayılı
cetvellerde yer alan kadro ve pozisyonlara atanır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 11- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, 26.12.2003 tarihine
kadar temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fona intikal eden ve/veya
bankacılık islemleri yapma ve mevduat kabul etme izin ve yetkileri iliskili Bakan,
Bakanlar Kurulu veya Kurul tarafından kaldırılarak tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen
veya Fon tarafından tasfiye islemleri baslatılan bankalar hakkında baslatılan islemler
sonuçlanıncaya ve her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Kanunun 14, 15, 15/a, 16, 17, 17/a ve 18 inci
maddeleri, ek 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı maddeleri ile geçici 4 üncü maddesi hükümlerinin
uygulanmasına devam edilir.
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce haklarında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan
4389 sayılı Kanun gereği mal bildiriminde bulunması gerekenlerin, bildirimde
belirtmedikleri veya gerçeğe aykırı olarak bildirdikleri her türlü tasınır ve tasınmaz
mal, hak ve alacak ile gelir ve harcamalar da haksız mal edinme hükümlerine tâbidir.
Haksız mal edinmediğini ispat edene bu hüküm uygulanmaz.
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce mülga 3182 sayılı Bankalar Kanununun 64 ve 65
inci maddeleri ile bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun
14 üncü maddesi uyarınca islem yapılan bankalar ile tasfiyeye tâbi tutulan veya
94
tasfiye islemi baslatılan bankalar hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (5) ve (6) numaralı fıkraları hükümlerinin
uygulanmasına devam edilir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 12- 13.11.1996 tarihli ve 4208 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin
(a) bendinin (6) numaralı alt bendi; bu Kanunun 134 üncü maddesinin dokuzuncu,
onuncu, onbirinci, onikinci ve onüçüncü fıkraları, 136 ncı maddesi, 137 nci maddesi,
138 inci maddesinin ikinci fıkrası ve geçici 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 71 inci
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükümlerine göre faaliyet izni kaldırılan veya
Fona devredilen bankalar ile 26.12.2003 tarihine kadar temettü hariç ortaklık hakları
ile yönetim ve denetimi Fona intikal eden ve/veya bankacılık islemleri yapma ve
mevduat kabul etme izin ve yetkileri iliskili Bakan, Bakanlar Kurulu veya Kurul
tarafından kaldırılarak tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen veya Fon tarafından tasfiye
islemleri baslatılan bankalar hakkında uygulanır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 13- Sermayesinin yarıdan fazlası kamu kurum ve kuruluslarına ait
olan ya da hisselerinin çoğunluğu üzerinde bu kurum ve kurulusların idare ve temsil
yetkisi bulunan ve özel kanunla kurulmus bankalarda (Tasfiye Hâlinde T. Emlak
Bankası A.S. dâhil ) 26.12.2003 tarihinden önce bankacılık teamüllerine göre
teminatlı ve/veya yetersiz teminatlı kredi kullanıp da vadesi geçtiği halde henüz
ödenmemis, süresi uzatılmamıs veya yeniden yapılandırılmamıs kredileri kullananlar
ya da yeniden yapılandırma sartlarını ihlal edenler ile münferit veya karsılıklı verilen
banka teminat mektupları, kabul kredileri ve avaller, tasınır ve tasınmaz rehni, ipotek,
üst hakkı, intifa hakkı ve oturma hakkı gibi her türlü sınırlı aynî hak tesisine iliskin
sözlesmeden doğan hakların da diğer bankaların ve üçüncü kisilerin muvazaadan arî
hakları aleyhine olmamak üzere Fon alacaklarının tahsiline iliskin 123, 134, 136, 137,
138, 140, 142 ve 165 inci madde hükümleri, tasarrufun iptali davalarında aciz vesikası
s
artı aranmaması, tüzel kisilerin kanunî temsilcileri ile borçlu ve borçla diğer
ilgililerin yurt dısına çıkmasını yasaklama dâhil bankalarınca uygulanır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 14- 13.11.1996 tarihli ve 4208 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin
(a) bendinin (6), (7) ve (8) numaralı bentleri ile bu Kanunla yürürlükten kaldırılan
4389 sayılı Kanunun 15/a maddesi ve 22 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasında
sayılan ceza ve hukuk davalarını kovusturan, sorusturan ve yürüten Cumhuriyet
savcıları ile hâkimler bu isleri ivedilikle yürütürler ve görevleri süresince disiplin
nedenleri hariç mazeretleri ve istemleri olmadıkça üç yıl süre ile baska bir yere veya
göreve atanamazlar. Görev süresi dolanlar tekrar atanabilirler.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 15- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce iflas etmis olan
bankaların tasfiyesi, tekemmül ettirilen islemler ve yapılan sıra cetvelleri saklı kalmak
kaydıyla iflas idareleri tarafından bu Kanun hükümlerine göre yürütülür. Bu
maddenin uygulanmasında iflas idareleri bu Kanunun 106 ncı ve 140 ıncı maddesinde
Fona verilen yetkileri haizdir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 16- Bu Kanun ile Fon alacağının tahsili bakımından yarar
görülerek zamanasımı ve diğer konularda Fon lehine getirilen hükümler makable
s
amildir.
95
GEÇ
ĐCĐ MADDE 17- Kurul Baskanı ve Fon Kurulu Baskanı hariç olmak üzere,
Kurula ve Fon Kuruluna ilk atanan üyelerin üçte biri iki yılda bir yenilenir. Đkinci
yılın sonunda kur’a sonucu üyelikleri sona eren üyeler bir defalığına tekrar atanabilir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 18- Bu Kanunun yayımını izleyen bir ay içerisinde mülga 4389
sayılı Kanunla kurulan Güvence Fonu tutarları Fona devredilir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 19- Bu Kanunun 100 üncü maddesinin son fıkrası gereğince
Kurum ile Fon tarafından müstereken belirlenecek hususlar üç ay içinde belirlenir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 20- Bu Kanun ile yapılan yeni düzenleme sebebiyle Kurumda
görev unvanları değismeyenler aynı unvanlı kadrolarına atanmıs sayılırlar. Bu sekilde
atanan personele, atandıkları tarihteki eski pozisyonlarına iliskin olarak almakta
oldukları aylık ücret (fazla mesai ücreti hariç), ikramiye ve benzeri adlarla yapılan
ödemelerin toplam net tutarı; atandıkları yeni kadrolarına iliskin olarak yapılan her
türlü ödemelerin (fazla mesai ücreti ve performansa dayalı ödül hariç) toplam net
tutarından fazla olması hâlinde, aradaki fark atandıkları kadroda kaldıkları sürece
herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın her ay tazminat olarak ödenir. Đsteğe
bağlı olarak, atandıkları kadro unvanında herhangi bir değisiklik olanlarla baska
kurumlara geçenlere fark tazminatı ödenmesine son verilir.
Görev unvanları değisenler veya kaldırılanlar Kurumda, bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde durumlarına uygun yeni bir kadroya atanır.
Atama islemi yapılıncaya kadar Kurumca ihtiyaç duyulan islerde
görevlendirilebilirler. Bunlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski görev
unvanlarına ait aylık ücret (fazla mesai ücreti hariç), ikramiye ve benzeri adlarla
yapılan ödemeleri almaya devam ederler. Ataması yapılan personelin aylık ücretleri
ile her türlü malî ve sosyal haklarında meydana gelen farklar hakkında da birinci fıkra
hükmü uygulanır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görev yapmakta olan Kurul Baskan ve
üyelerinin üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam eder. Kurul Baskan ve
üyelerinin ücretleri ile her türlü malî ve sosyal haklarında görevde bulundukları
sürece bu Kanunda yapılan düzenlemeler sebebiyle meydana gelen farklar hakkında
da birinci fıkra hükmü uygulanır.
Yukarıdaki hükümler, Fon Kurulu Baskan ve üyeleri ile bu Kanuna ekli (II) sayılı
cetvelde belirtilen kadrolara atanacak personel hakkında da uygulanır.
Kamu kurum ve kurulusları ile Merkez Bankası personeli iken Kurumda veya Fonda
görev alanlar istekleri hâlinde ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl
içinde talepte bulunmaları kaydıyla, geldikleri kurumlarda durumlarına uygun bir
göreve atanırlar. Bu takdirde, Kurumda veya Fonda geçirdikleri süreler tâbi oldukları
kanun hükümlerine göre hizmetlerinde değerlendirilir.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 21- Bu Kanun uyarınca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
tâbi olan Kurum ve Fon personelinin Kurum ve Fonda geçen hizmet süreleri, öğrenim
durumu itibarıyla yükselebilecekleri dereceyi asmamak kosuluyla 657 sayılı Kanunun
ek geçici 1, 2 ve 3 üncü maddeleri ile 2.2.2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümleri
96
dikkate alınarak kazanılmıs hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde
değerlendirilir.
Bu suretle 5434 sayılı Kanuna tâbi olan personelin kazanılmıs hak aylık derecelerinde
değerlendirilemeyen geçmis hizmet süreleri emekli keseneğine esas aylıklarında
değerlendirilir.
Söz konusu personele, is mevzuatına göre herhangi bir tazminat ödenmez. Bu
personelin önceden kıdem tazminatı ödenmis süreleri hariç kıdem tazminatına hak
kazanacak sekilde geçmis olan hizmet süreleri 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli sandığı ikramiyelerinin hesabında
dikkate alınır.
GEÇ
ĐCĐ MADDE 22- T.C. Emekli Sandığı dısındaki sosyal güvenlik kurumlarından
emekli olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul ve Fon Kurulu
üyeliklerine atananlardan T.C. Emekli Sandığıyla iliskilendirilmelerini isteyenler,
göreve basladıkları tarihi takip eden aybasından itibaren T.C. Emekli Sandığı ile
iliskilendirilirler. Bu süreye ait emekli kesenek ve karsılıkları genel esaslara göre T.C.
Emekli Sandığına ödenir.
16
GEÇ
GEÇ
ĐCĐ MADDE 23- …….
17
GEÇ
GEÇ
ĐCĐ MADDE 24 – Banka tarafından yetkili mercilere beyan edilen sigortaya
tabi mevduat tutarı ile Fon tarafından tespit edilen mevduat tutarı arasında bir fark
bulunması nedeniyle bu maddenin yayımı tarihinden önce haklarında Fon tarafından
takibat baslatılmıs kisilerin ve bankaların (iflas kararı verilmis olanlar dahil), Fona
olan borçlarından dolayı bu Kanun hükümlerine göre cebri icra yoluyla varlıklarının
satısından elde edilen bedelin, bu Kanunun 134 üncü maddesinin sekizinci fıkrası
uyarınca yapılan garameten dağıtımı sonrasında Fon payına düsen kısmı, yukarıdaki
nedene dayanılarak Fon tarafından haklarında takibat baslatılmıs kisilerin ve bankanın
Devlete ve sosyal güvenlik kuruluslarına olan 6183 sayılı Kanun kapsamındaki
borçlarına ödenmek üzere bir hesapta toplanır. Bankanın ve bu madde kapsamındaki
kisilerin, Devlete ve sosyal güvenlik kuruluslarına olan 6183 sayılı Kanun
kapsamındaki borçlarının ödenmesinden sonra kalan tutar, Fon alacağına mahsup
edilir. Bu madde hükmü, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan satıslar
için de uygulanır.
18
GEÇ
GEÇ
ĐCĐ MADDE 25 – Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Fon tarafından
satıs ilânı verilmis, satısı gerçeklesmis ancak ihale bedelinin alacaklılara dağıtımı
sonuçlanmamıs satıslar ile 31/12/2006 tarihine kadar ilân edilecek satıslar kapsamında
yapılacak teslimlerde, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci
maddesinin (4) numaralı fıkrasının (m) bendi uyarınca istisna uygulanacak kısmın
hesaplanmasında, 5411 sayılı Kanunun bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki
hükümlerine göre Fona intikal etmesi gereken tutar esas alınır.
16
5754 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılmıstır.
17
5472 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile eklenmistir.
18
5472 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile eklenmistir.
97
19
GEÇ
GEÇ
ĐCĐ MADDE 26 – 6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesi; Fon tarafından
devralınan sirketlerde Fon aleyhine, 6183 sayılı Kanunun mükerrer 35 inci maddesi;
Fonun veya Fon personelinin kayyım sıfatı ile atandığı sirketlerde Fon ve Fon
personeli aleyhine, bu Kanun ve mülga Bankalar kanunları kapsamında banka ve
s
irketlerde Bakan, Kurul veya Fon Kurulu tarafından görevlendirilen kisiler aleyhine
uygulanmaz.
Temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fona intikal eden ve/veya
bankacılık islemleri yapma ve mevduat kabul etme izin ve yetkileri iliskili Bakan,
Bakanlar Kurulu veya Kurul tarafından kaldırılarak tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen
veya Fon tarafından tasfiye islemleri baslatılan bankalar hakkında baslatılan islemler
sonuçlanıncaya ve her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar, yönetim ve
denetimi Fon tarafından devralınan banka ve sirketlerin eski yöneticileri hakkında
6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesi ile mükerrer 35 inci maddesinin
uygulanmasında, ilgili kanun ve mevzuat veya ana sözlesmeleri uyarınca temsile
yetkilendirilmis veya tüzel kisilerin yetkili organlarınca temsil yetkisi verilmis kisi
veya kisiler ile tüzel kisiliği olmayan tesekkülü idare edenlerden,
a) Fon bankalarının; yönetim ve denetimine sahip olduğu istiraklerinden, hâkim ortağı
olan tüzel kisilerden, gerçek ve tüzel kisi hâkim ortaklarının hâkim ortak olduğu
s
irketlerden, bu kisiler adına hareket eden veya onlar hesabına kendi adına para, mal
veya hak edinen sirketlerden olan Fon alacaklarında, banka kaynağının
kullanıldığı/kullandırıldığı tarihten itibaren borcun devam ettiği dönem boyunca,
b) Fon bankalarının kurumsal kredilerinden kaynaklanan Fon alacaklarında, kredinin
kat edildiği tarihten itibaren borcun devam ettiği dönem boyunca,
c) Fon gelirlerinden kaynaklanan alacaklarda, Fon alacağının ilgili kurulusa tebliğ
edildiği tarihten itibaren borcun devam ettiği dönem boyunca,
kanuni temsilci sıfatını haiz kisiler kanuni temsilci olarak addedilir.
20
GEÇ
GEÇ
ĐCĐ MADDE 27 – Bu Kanun ve mülga Bankalar kanunları hükümlerine göre,
Fonun mülkiyetine geçen veya Fon tarafından satısı yapılarak alıcı adına tescili
yapılan tasınmazlarda borçlu veya üçüncü sahıslar bulunmakta ise, bu kisilere, onbes
(15) gün içinde tasınmazın tahliye edilmesini ihtar eden tahliye emri tebliğ edilir.
Tasınmazın bu müddet içinde tahliye edilmemesi halinde, gerektiğinde kolluk kuvveti
yardımı da alınarak borçlu veya üçüncü sahıs tasınmazdan çıkarılarak tasınmazın
tahliyesi Fon tarafından gerçeklestirilir. Tahliyeye iliskin masraflar tasınmazın yeni
maliki tarafından karsılanır.
Fon tarafından bu Kanun ve mülga Bankalar Kanunları hükümlerine göre yapılan
veya yapılmıs olan satıslarda, satıs sartnamesi veya eklerinde belirtilen süre içinde
tahliye taahhütlerinin yerine getirilmemesi halinde de bu maddenin birinci fıkrası
hükümleri uygulanır. Bu takdirde 15 günlük süre tasınmazın tahliyesine iliskin olarak
satıs sartnamesi ve eklerinde belirtilen sürenin bitiminde baslar. Fonun, taahhüt ihlali
sebebiyle alıcıdan tazminat isteme hakkı saklıdır.”
19
5766 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile eklenmistir.
20
5766 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile eklenmistir.
98
Yürürlük
MADDE 170-
Bu Kanunun; 90 ve 91 inci maddeleri bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren iki ay içinde, 168 inci maddesinin (B), (C), (D) ve (E) fıkraları 1.1.2006
tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 171-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(I) SAYILI CETVEL
KURUMU: BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU
SINIF UNVAN DERECE ADET
GĐH Baskan Yardımcısı 1 3
GĐH Baskanlık Müsaviri 1 5
GĐH Daire Baskanı 1 10
GĐH Kıdemli Bankalar Yeminli
Murakıbı
1 30
GĐH Kıdemli Bankacılık Basuzmanı 1 20
GĐH Bankalar Yeminli Basmurakıbı 1 9
GĐH Bankacılık Basuzmanı 1 4
GĐH Basuzman 1 8
GĐH Kurum Uzmanı 1 4
GĐH Müdür 1 2
AH Avukat 1 1
SH Doktor 1 1
GĐH Uzman 1 5
GĐH Sef 1 3
GĐH Dava Takip Memuru 1 1
GĐH Sekreter 1 1
GĐH BankalarYeminli Basmurakıbı 2 8
GĐH Bankacılık Basuzmanı 2 4
GĐH Basuzman 2 4
GĐH Kurum Uzmanı 2 8
GĐH Müdür 2 2
GĐH Uzman 2 2
GĐH Savunma Uzmanı 2 1
GĐH Sef 2 2
GĐH Memur 2 2
GĐH Sekreter 2 1
GĐH Soför 2 2
GĐH Bankalar Yeminli Basmurakıbı 3 13
GĐH Bankacılık Basuzmanı 3 12
GĐH Bankalar Yeminli Murakıbı 3 20
GĐH Bankacılık Uzmanı 3 10
GĐH Basuzman 3 4
GĐH Kurum Uzmanı 3 4
GĐH Uzman 3 5
99
GĐH Sef 3 1
GĐH Memur 3 2
GĐH Sekreter 3 3
GĐH Bankalar Yeminli Murakıbı 4 30
GĐH Bankacılık Uzmanı 4 10
GĐH Kurum Uzmanı 4 7
GĐH Avukat (Kurum Uzmanı) 4 1
AH Avukat 4 1
TH Mühendis 4 1
GĐH Uzman 4 3
GĐH Sef 4 3
GĐH Memur 4 7
GĐH Sekreter 4 2
GĐH Soför 4 4
YH Hizmetli 4 1
GĐH BankalarYeminli Murakıbı 5 30
GĐH Bankacılık Uzmanı 5 15
GĐH Bankacılık Uzman Yardımcısı 5 2
GĐH Kurum Uzmanı 5 4
GĐH Uzman 5 5
GĐH Sef 5 1
GĐH SantralMemuru 5 1
GĐH Memur 5 1
GĐH Sekreter 5 1
GĐH Soför 5 4
YH Dağıtıcı 5 1
GĐH Bankalar Yeminli Murakıbı 6 45
GĐH Bankacılık Uzmanı 6 40
GĐH Hukuk Uzmanı 6 10
GĐH Bilisim Uzmanı 6 15
GĐH Bankacılık Uzman Yardımcısı 6 5
GĐH Kurum Uzmanı 6 4
AH Avukat 6 1
TH Mimar 6 1
GĐH Mütercim-Tercüman 6 2
GĐH Sef 6 3
GĐH Kütüphaneci 6 1
GĐH Sekreter 6 2
TH Teknisyen 6 2
GĐH Soför 6 2
YH Dağıtıcı 6 1
GĐH BankalarYeminli Murakıbı 7 45
GĐH Bankacılık Uzmanı 7 30
GĐH Hukuk Uzmanı 7 10
GĐH Bilisim Uzmanı 7 15
GĐH Bankalar Yeminli Murakıp
Yardımcısı
7 10
GĐH Bankacılık Uzman Yardımcısı 7 5
100
GĐH Kurum Uzmanı 7 5
AH Avukat 7 1
GĐH Mütercim-Tercüman 7 4
SH Doktor 7 1
GĐH Sef 7 2
GĐH Kütüphaneci 7 1
GĐH Memur 7 1
GĐH Sekreter 7 10
TH Teknisyen 7 2
GĐH Soför 7 3
GĐH Bankalar Yeminli Murakıp
Yardımcısı
8 30
GĐH Bankacılık Uzman Yardımcısı 8 23
TH Mühendis 8 4
GĐH Memur 8 3
GĐH Sekreter 8 9
TH Teknisyen 8 3
GĐH Soför 8 1
GĐH BankalarYeminli Murakıp
Yardımcısı
9 45
GĐH Bankacılık Uzman Yardımcısı 9 20
GĐH Hukuk Uzman Yardımcısı 9 15
GĐH Bilisim Uzman Yardımcısı 9 30
AH Avukat 9 3
GĐH Mütercim-Tercüman 9 4
GĐH Dava Takip Memuru 9 2
GĐH Memur 9 5
GĐH Soför 9 2
GĐH Santral Memuru 10 1
SH Hemsire 10 1
GĐH Soför 10 1
GĐH Koruma ve Güvenlik Görevlisi 10 1
TH Teknisyen 12 3
SH Hemsire 12 1
YH Dağıtıcı 12 2
GĐH Koruma ve Güvenlik Görevlisi 12 4
GĐH Santral Memuru 13 2
GĐH Memur 13 2
YH Dağıtıcı 13 3
YH Hizmetli 13 4
GENEL TOPLAM 851
(II) SAYILI CETVEL
KURUMU: TASARRUF MEVDUATI S
Đ
GORTA FONU
SINIFI UNVANI DERECES
Đ
ADET
101
GĐH Baskan Yardımcısı 1 2
GĐH Daire Baskanı 1 10
GĐH Baskanlık Müsaviri 1 5
GĐH Müdür 1 2
GĐH Müdür 3 1
GĐH Müdür 4 1
GĐH Denetçi 1 2
GĐH Denetçi 2 2
GĐH Denetçi 3 1
GĐH Denetçi 4 1
GĐH Denetçi 5 1
GĐH Denetçi 6 3
GĐH Denetçi 7 5
GĐH Denetçi Yardımcısı 7 1
GĐH Denetçi Yardımcısı 8 4
GĐH Denetçi Yardımcısı 9 5
AH Avukat 1 3
AH Avukat 2 2
AH Avukat 3 3
AH Avukat 4 5
AH Avukat 5 17
AH Avukat 6 14
AH Avukat 7 30
AH Avukat 8 32
AH Avukat 9 24
GĐH Uzman 1 15
GĐH Uzman 2 15
GĐH Uzman 3 16
GĐH Uzman 4 30
GĐH Uzman 5 30
GĐH Uzman 6 40
GĐH Uzman 7 40
GĐH Uzman Yardımcısı 8 40
GĐH Uzman Yardımcısı 9 13
GENEL TOPLAM 415
(III) SAYILI CETVEL
KURUMU: TASARRUF MEVDUATI S
Đ
GORTA FONU
POZ
ĐSYON UNVANI ADEDĐ
Đ
darî Personel 120
Destek Personeli 35
TOPLAM 155
Bankacılık Kanununun Tam Metnini BURADA bulabilirsiniz.
Özel görev
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 7
Posted by admin in Bankacılık on Mayıs 7th, 2009
GOOGLE REKLAMLARI
->
ALTINCI BÖLÜM
Takip ve Tahsil Usûlleri
Fon alacaklarının takip ve tahsiline ili
s
kin yetki ve usûller
MADDE 132-
Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci
ve 135 inci maddesindeki alacaklarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Fon, bu Kanunun 108 inci maddesinde sayılan alacakların takibine, banka kaynağının
kullanıldığı tarihten itibaren banka defter, kayıt ve belgelerine göre anapara, her türlü
faiz, komisyon ve sair giderlerin toplamından olusan birikmis alacak tutarı üzerinden,
130 uncu maddesinde sayılan alacakların takibine tahakkuk eden anapara üzerinden,
135 inci maddesinde belirtilen alacakların takibine ödemeye esas olmak üzere tespit
edilen tutar üzerinden baslar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun kapsamındaki alacaklara uygulanan oranda gecikme zammı
uygular.
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun
uygulamasında anılan Kanunun Maliye Bakanlığı tahsil dairesi ve diğer makam,
merci ve komisyonlara verdiği yetkileri kullanır.
Borçlu veya borçlunun malları baska mahallerde bulunduğu takdirde, Fon, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerini, kendi tahsil dairesi
aracılığı ile uygulayabileceği gibi, tahsil dairesi bulunmayan mahallerde, o mahaldeki
Maliye Bakanlığı tahsil dairesi aracılığıyla da uygulayabilir.
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takip
ettiği alacaklarına iliskin her türlü teminatın paraya çevrilmesinde de anılan Kanun
hükümlerini uygulayabilir.
69
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapacağı
satıslarda; satıs bedelinin vadeli tahsiline karar verebilir. Ancak, bu durumun ve
vadeli satıs sartlarının, satıs ilânında ve satıs sartnamesinde belirtilmesi zorunludur.
Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre satısa arz ettiği mal, hak ve alacaklarla ilgili ihaleye katılmaya, pey sürmeye ve
alacağına mahsuben ihaleden mal, hak ve alacakları satın almaya yetkilidir.
Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın alacaklarının devralınması
hâlinde bu alacaklar, devir tarihi itibarıyla Fon alacağı haline gelir ve bu alacaklarla
ilgili olarak borçlu aleyhine 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanunu hükümlerine göre
baslatılmıs bulunan takipler ile alacağın tahsiline yönelik davalara kaldığı yerden
devam edilir.
Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca devralınan alacaklar nedeniyle Fona borçlu
olanların iflası hâlinde 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 221 inci maddesindeki
iflas bürosu Fon temsilcisinin katılımıyla tesekkül eder. 2004 sayılı Đcra ve Đflas
Kanununun 223 üncü maddesindeki iflas idaresinin, Fonun talep etmesi hâlinde
üyelerinden en az biri, Fonun göstereceği iki kat aday arasından icra tetkik mercii
tarafından seçilir. Fon, alacağının tahsili bakımından gerekli görürse iflas idaresinin
en az iki üyesinin önereceği iki katı aday arasından seçilmesini talep etmeye
yetkilidir. Bu durumda, icra tetkik mercii iflas idaresinin asgarî iki üyesini Fonun
önereceği adaylar arasından seçer. Fon bir üye seçtirmisse icra tetkik mercii diğer bir
üyeyi alacak tutarı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından, bir
üyeyi de alacaklı sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği adaylar arasından
seçer. Fon iki üye seçtirmisse, diğer bir üye icra tetkik mercii tarafından alacaklı
sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından seçilir.
Fon, takip ettiği alacaklar ile ilgili olarak iskonto da dâhil olmak üzere, her türlü
tasarrufta bulunmaya, sulh olmaya, satmaya, geri almaya, alacağına mahsuben
menkul ve gayrimenkul mallar ile her türlü hak ve alacakları belirleyeceği kosullar ile
devralmaya ve alacağın yeniden itfa plânına bağlanması da dâhil olmak üzere
borçlularla anlasma yapmaya ve borçlularla yaptığı anlasmalar kapsamında Fon
Kurulunca belirlenecek usûl ve esaslar dâhilinde muhafaza tedbiri uygulayıp
uygulamamaya, dava açıp açmamaya veya açılmıs bulunan hukuk davalarının yapılan
anlasma süresince durdurulmasını mahkemeden istemeye yetkilidir.
Fon, her türlü alacağın teminatını teskil etmek üzere, Yeni Türk Lirası ve/veya
yabancı para birimi üzerinden, ticari isletme rehni, tasınmaz rehni ve tasınır rehni
dâhil olmak üzere her türlü aynî ve sahsi teminat almaya ehil ve yetkilidir.
Fon tarafından, bu Kanunun 71 inci maddesi uyarınca faaliyet izni kaldırılan veya
yönetim ve denetimi Fona intikal eden bankalarla ilgili olarak, takibi sikayete bağlı
suçlar dahil olmak üzere, bu Kanun hükümleri uyarınca yapılan basvurular üzerine
açılmıs veya açılacak her türlü ceza davalarında Fon, suçtan zarar gören olarak
müdahil sıfatını kazanır. Bu davalara bağlı sahsî haklar dahi Fona ait olur.
Fona borçlu gerçek kisi ile tüzel kisilerin kanunî temsilcileri hakkında 5682 sayılı
Pasaport Kanununun 22 nci maddesi hükümleri Fonun talebi üzerine uygulanır.
70
Bu maddenin uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar Fon tarafından yönetmelik ile
düzenlenir.
Sorumluluk davalarına ili
s
kin istisnai yetkiler
MADDE 133-
Faaliyet izni kaldırılan bankaların tasfiyelerinin tamamlanması ancak
iflas veya tasfiye masa alacaklarının tahsil edilememis olması hâlinde, bankanın
sorumlulukları tespit edilen ortakları, yönetim kurulu eski üyeleri ve denetçileri
aleyhine varsa ibralarının iptali ve islemleri nedeniyle verdikleri zararın tazmini için
tasfiyenin tamamlanmasını müteakip bes yıl içinde Fon tarafından dava açılabilir.
Fon bankalarının hisselerinin üçüncü kisilere devir veya intikali hâlinde banka
tarafından, bankanın eski ortakları, yöneticileri ve denetçileri hakkında açılmıs olan
dava ve takiplere Fon tarafından kanunî halef sıfatıyla kaldığı yerden devam olunur.
Bu dava ve takipler sonucunda hükmolunacak tutarlar Fona ait olur. Bu bankaların
baska bir bankaya devredilmesi ya da baska bir banka ile birlesmesi, hisselerinin
üçüncü kisilere devredilmesi ya da tasfiyelerine karar verilmesi hâlinde, bu islemlerin
tamamlanmasını takip eden bes yıl içinde bankanın sorumlulukları tespit edilen
yönetim kurulu eski üyeleri ve eski denetçileri aleyhine varsa ibralarının iptali ve
islemleri nedeniyle verdikleri zararın Fon adına tazmini istemi ile Fon tarafından dava
açılabilir. Dava açılmasına dair Fon Kurulu kararı dava sartı olarak aranan genel kurul
kararı yerine geçer.
Bu madde kapsamında açılan veya açılacak davalar ile kanunî halef sıfatıyla takip
edilen davalarda, lehine hükmedilen tarafa vekâlet ücreti maktu olarak belirlenir.
Fonun alacaklarının tahsiline ili
skin diğ
er yetkiler
MADDE 134-
Fon, alacağının tahsili bakımından yarar görmesi hâlinde ve Fona
borçlu olup olmadıklarına bakılmaksızın, Fon bankalarının;
a) Yönetim ve denetimine sahip olduğu istiraklerinin,
b) Hâkim ortağı olan tüzel kisilerin,
c) Gerçek ve tüzel kisi hâkim ortaklarının hâkim ortak olduğu sirketlerin,
d) Yukarıda sayılan kisiler adına hareket eden veya onlar hesabına kendi adına para,
mal veya hak edinen sirketlerin ortaklarının,
Bu maddede belirtilen sirketlerde sahip oldukları hisselerinin tamamına ve/veya bir
kısmına iliskin temettü hariç ortaklık hakları ile bu sirketlerin yönetim ve denetimini
devralmaya ve sirket ana sözlesmesinde belirlenen yönetim, müdürler ve denetim
kurulu üyelerinin sayılarıyla bağlı kalmaksızın ve imtiyazlı hisselere dayanılarak
atanıp atanmadıklarına bakılmaksızın görevden almak ve/veya üye sayısını artırmak
ve/veya eksiltmek suretiyle bu kurullara üye atamaya yetkilidir.
Doğrudan ya da dolaylı olarak Fonun yönetim ve denetimini devraldığı bankaların
veya sirketlerin ve/veya bu madde uyarınca yönetimini ve denetimini devir aldığı
s
irketlerin ve Fon istiraklerinin ortak sayısının, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve
özel kanunlarda belirtilen zorunlu ortak sayısının altına düsmesi hâlinde tüzel
kisiliklerine halel gelmez.
71
Fonun yönetim ve denetimine sahip olduğu sirketlerin ve/veya bu fıkra uyarınca
yönetimini ve denetimini devir aldığı sirketlerin, Fon tarafından atanan yönetim ve
denetim kurulu üyeleri ve müdürleri ile Fonun atadığı bu yöneticiler tarafından sirketi
temsil ve ilzam ile yetkili kılınan genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdür gibi
s
irket çalısanları veya Fon, bu fıkrada sayılan gerçek veya tüzel kisilere ait sirket
hisselerinin ve/veya bu sirketlerdeki lisans, ruhsat, 13.4.1994 tarihli ve 3984 sayılı
Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımı
ve imtiyaz sözlesmelerinden doğan hakları dahil olmak üzere diğer tüm hak ve
varlıklarının ve/veya bu hisselerle orantılı aktiflerinin satısını gerçeklestirmeye ve bu
satıslardan elde edilen tutarları Fon alacaklarına mahsup etmeye veya sirketlerin kamu
borçları ve/veya Sosyal Sigortalar Kurumuna borçları ile sair borçlarını ödemede
kullanmaya ve bu islemler ile ilgili kararlar almaya 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 324 üncü maddesi ile bağlı kalmaksızın yetkilidirler.
Bu sirket ve istiraklerin yüzde kırkdokuzundan fazlası ile bunlara ait her türlü mal,
hak ve varlıklar, gayrimenkullerle ilgili özel kanunlarındaki kısıtlamalar saklı kalmak
kaydıyla yabancı gerçek ve tüzel kisilere satılabilir.
Fon alacaklarının tahsilini teminen, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümleri uyarınca haczedilen aktif değerler ile lisans, ruhsat ve
imtiyaz sözlesmelerinden doğan haklar ve bu varlıkların feri veya mütemmim cüzü
niteliğindeki sözlesmelerden doğan, ancak baslı basına iktisadî değeri olmayanlar da
dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıkları bir araya getirerek, ticarî ve iktisadî
bütünlük olusturarak alıcısına geçisini sağlayacak sekilde satısına, hacizli malların
birden fazla borçluya ait olması ve/veya birden fazla alacaklının haczi olması hâlinde
de satısı yaptırmaya, ihale bedelinin ödenme seklini, para birimini, alıcıların sahip
olması gereken sartları, ödeme tarihini ve ihalenin sair usûl ve esasları ile satıs
s
artlarını 6183 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemeye, satısa konu
ticarî ve iktisadî bütünlüğü alacağına mahsuben satın almaya, satısa konu varlıkların
ait olduğu sirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman, mal ve hizmet
alımından doğan geçmis dönem borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale
alıcısına ödetmeye Fon Kurulu yetkilidir. Fon Kurulu, satıs kararıyla birlikte, bu satısı
gerçeklestirmek üzere en az üç kisiden olusan bir satıs komisyonu olusturur ve
baskanını belirler. Satıs komisyonu, toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır
ve toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile karar alır. Ticarî ve iktisadî bütünlüğün
muhammen bedeli, satıs komisyonu tarafından, uzman gerçek veya tüzel kisilerin
kıymet takdiri raporu dikkate alınarak, daha önce bütünlüğü olusturan varlıkların ayrı
ayrı kıymet takdirlerinin yapılmıs olması ile bağlı olmaksızın düzenlenecek rapor
çerçevesinde Fon Kurulu tarafından belirlenir. Ticarî ve iktisadî bütünlük olusturan
mahcuzlar üzerinde birden fazla kisinin aynî veya sahsî hakkının bulunması veya
bunların mülkiyetinin birden fazla kisiye ait olması durumunda, bu mal, hak ve/veya
varlıkların değeri ayrı ayrı tespit edilir. Bu madde hükümleri uyarınca yapılacak satıs
sürecinde, satıs ilânının Resmî Gazetede yayımlanması ilgililere yapılacak tebliğ
hükmündedir. Ticarî ve iktisadî bütünlük olusturduğuna karar verilen mahcuzların
satısı, kapalı zarf veya açık artırma usûllerinden biri veya ikisi birlikte uygulanmak
suretiyle yapılır. Bundan sonra, Fon Kurulunun gerekli görmesi hâlinde, ihalelere
pazarlık usûlü ile devam edilebilir. Bu usûllerden hangisinin uygulanacağına, ticarî ve
iktisadî bütünlük olusturan mal, hak ve varlıkların nitelikleri dikkate alınarak Fon
Kurulu tarafından karar verilir. Đhale bedelinin dağıtımına esas sıra cetveli satıs
72
komisyonu tarafından düzenlenir. Đhalenin sonuçlanması, Fon Kurulunun onayına
bağlıdır. Bu hüküm uyarınca yapılan satıslarla ilgili ihalenin feshi davaları, Fonun
merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür. Ticarî ve iktisadî bütünlük
olusturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticarî ve iktisadî
bütünlük olusturan mahcuzların, Fonun izni olmaksızın imtiyazlı alacaklılar dâhil
üçüncü kisiler tarafından muhafaza altına alınması ve satısı talep edilemez,
mahcuzların malîklerinin iflasına karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında
zamanasımı ve hak düsürücü süreler islemez.
Yukarıdaki hüküm çerçevesinde telekomünikasyon, enerji, ulasım, radyo, yazılı ve
görsel medya ve diğer sektörlerdeki, yönetim ve denetimi veya hisseleri Fon
tarafından devir alınan sirketlere tanınmıs imtiyaz sözlesmesi, lisans, ruhsat, isletme
izni, ön izin, yayın izni, 3984 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında
geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri izinlerin yeni alıcıları adına devri ve
tescili islemleri, Fonun bildirimi üzerine ilgili kurum, kurulus ve üst kurullarca,
gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip baskaca bir isleme gerek
kalmaksızın en fazla bir ay içinde tamamlanır.
Bu hüküm uyarınca yapılacak satıslara iliskin diğer esas ve usûller Fon tarafından
çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
Gerçek ve tüzel kisilerin sahip olduğu varlıkların, bu maddede yer alan hükümler
çerçevesinde ticari ve iktisadi bütünlük kapsamında veya bu Kanunda yer alan
hükümler çerçevesinde ayrı ayrı cebri icra yoluyla satıslarından elde edilen bedelden;
satıs tarihine kadar tahakkuk etmis olmak sartıyla, sırasıyla Fon Kurulu tarafından
karar verilmesi halinde sirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman, mal ve
hizmet alımından doğan geçmis dönem borçları, kisilerin Devlete ve sosyal güvenlik
kuruluslarına olan 6183 sayılı Kanun kapsamındaki borçları ile GSM imtiyaz
sözlesmesinden doğan Hazine payı borçları ödendikten sonra kalan kısım, kisilerin
diğer kamu kurum ve kurulusları ile üst kurullara olan borçlarına garameten taksim
edilerek ödenir. Bu hükme göre yapılan dağıtım sonrasında bakiye borç kalması;
lisans, ruhsat, imtiyaz sözlesmesi, geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri
hakların devri ve yeni alıcısı tarafından isletilmesi için gerekli olan ve kamu kurum ve
kurulusları ile üst kurullarca yapılması gereken devrin tescil ve nakli islemine engel
teskil etmez. 13
Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci
maddesinin (7) numaralı fıkrası ile bu madde kapsamında olan sirketler ile
sermayesinin % 50’sinden fazlasını temsil eden hisselere Fonun, Fon Bankasının veya
Fon istiraklerinin sahip olduğu sirketler, yönetim kurulları tarafından alacaklılarına ve
borçlularına Fonun belirlediği esaslar çerçevesinde yapılacak ilânı müteakiben
düzenlenen bilançoları esas alınarak Fon Kurulu kararı ile Đcra ve Đflas Kanunu, Türk
Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın tasfiye olunur. Tasfiyeye iliskin Fon
Kurulu kararı sirketin infisah ettirilmesi anlamında olup, bu sirketler Fonun yazılı
bildirimi üzerine ilgili sicilden baskaca bir isleme gerek kalmaksızın terkin olunur.
Tasfiye kararı aleyhine ilgililer tarafından açılacak davalar Fonun merkezinin
bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür. Fon Kurulu tarafından tasfiyesine karar
verilen sirketlerin iflas ve ihyası istenemez. Yapılan ilân neticesinde kayıt altına
13
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
73
alınan alacaklar Fon tarafından bu Kanun, 6183 sayılı Kanun ve Đcra ve Đflas
Kanununun 206 ncı maddesine uygun olarak düzenlenecek sıra cetveli ile tasfiye
kararı verilen sirketin alacaklılarına dağıtılır. Bu madde hükümlerine uygun olarak
tasfiye olunan sirketlerin hâkim ortakları ve yöneticileri ile üçüncü sahıslar aleyhine
açılan sahsi sorumluluk, iflas ve alacak davaları kanunî halef; ceza davaları kanunî
müdahil sıfatıyla Fon tarafından devam ettirilir. Bu davalar sonucunda herhangi bir
tahsilat yapılması halinde baskaca bir isleme gerek kalmaksızın tahsil edilen meblağ
düzenlenmis sıra cetveline uygun olarak dağıtılır. Dağıtım sonrasında alacağını
tamamen alamamıs olan alacaklılara talepleri halinde sirketin tasfiye edildiğine ve
dağıtılacak tasfiye bakiyesi bulunmadığına dair bir belge verilir. Bu belge Đcra ve Đflas
Kanununun 105 inci maddesi hüküm ve sonuçlarını doğurur. Alacaklılara sıra
cetveline uygun olarak yapılacak dağıtım sonrası tasfiye bakiyesi kalması halinde bu
bakiye sirket hissedarlarına hisseleri oranında ödenir. Tasfiyenin usûl ve esasları Fon
Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.14
Bu Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü uyarınca faaliyet
izni kaldırılan veya Fona devredilen bankalar ile tasfiyeye tâbi tutulan veya tasfiye
islemi baslatılan bankaların, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen gerçek ve tüzel
kisiler ile gerçek kisilerin kan ve kayın hısımlarının edindikleri ve/veya bu suretle
üçüncü kisilere edindirdikleri para, her türlü mal, hak ve alacakların banka kaynağı
kullanılmak suretiyle edinildiği ve/veya edindirildiği kabul edilir. Bu gerçek kisiler ile
tüzel kisiler tarafından edinilen para, her türlü mal, hak ve alacaklar hakkında bu
madde hükümlerini uygulamaya Fon yetkilidir. Bu suretle edinildiği ve/veya
edindirildiği kabul edilen para, her türlü mal, hak ve alacaklar üzerinde ilk kredinin
ve/veya banka kaynağının kullanıldığı tarihten sonra üçüncü kisilere yapılan satıs,
devir ve temlik, sınırlı aynî hak tesisi gibi islemler ile üçüncü kisiler lehine tesis
edilen aynî ve sahsi her türlü hak Fona karsı hüküm ifade etmez. Bu hukuki islemlere
taraf olan, küllî ve cüz’i halefleri dâhil tüm sahısların, yukarıda belirtilen islemlerin
gerçeklesmesinden sonra edindikleri ve/veya edindirdikleri para, her türlü mal, hak ve
alacaklar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Yukarıda belirtilen islemlere taraf olan üçüncü kisiler bankanın faaliyet izninin
kaldırılması veya yönetim ve denetiminin Fona devrinden sonraki islemler nedeniyle,
bu maddenin birinci fıkrasında sayılan kisiler ise bankanın faaliyet izninin
kaldırılması veya yönetim ve denetiminin Fona devrinden önceki ve/veya sonraki
islemler nedeniyle iyiniyet iddiasında bulunamazlar. Bankanın faaliyet izninin
kaldırılması veya yönetim ve denetiminin Fona devrinden önce satıs, kira, devir ve
temlik gibi islemler ile aynî ve sahsi hak tesisine iliskin islemlere taraf olan üçüncü
kisiler iyiniyetli olduklarını kanıtlamak zorundadırlar.
Bu maddenin birinci fıkrasında sayılan gerçek ve tüzel kisilerin yönetim ve/veya
denetimindeki sirketlerde ve/veya isletmelerinde is akdine bağlı ve/veya bağlı
olmaksızın geçici veya sürekli olarak istihdam edilen sahısların kurucusu, ortağı,
yöneticisi veya denetçisi olduğu sirketlerin; bir is akdine bağlı olmaksızın, yukarıda
sayılan sahısların vekâleten ve/veya ticarî mümessil ve/veya ticarî vekil sıfatıyla
ve/veya vekâletsiz is görme hükümleri gibi herhangi bir hukukî iliskiye dayanarak
geçici ve/veya sürekli olarak temsil eden sahıslar ile temsil ettikleri gerçek ve/veya
tüzel kisilerin; bu fıkrada belirtilen sahıslar dısındaki ve/veya bunlar tarafından
14
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile eklenmistir.
74
kurulan sirketlere bankacılık mevzuatına ve/veya teamüllerine uyulmadan ve/veya
teminatsız ve/veya yetersiz teminat ile kredi kullandırılan ve/veya genellikle faaliyet
yeri olarak aynı adresi kullanan ve/veya yapılan sözlesmelere cayma hakkı ve/veya
borcun nakli gibi hükümler koymak suretiyle kullandıkları kredileri ve/veya banka
kaynaklarını bankanın yönetim ve denetimini doğrudan ve/veya dolaylı olarak tek
basına ve/veya birlikte elinde bulunduran gerçek ve tüzel kisilere ve/veya bunların
ve/veya bankanın istiraklerine ve/veya doğrudan veyahut dolaylı bağı bulunan sahıs
ve sirketlere yukarıdaki fıkralarda sayılan gerçek veya tüzel kisilere aktarılmasını
sağlayan gerçek veya tüzel kisilerin kullanmıs oldukları krediler ve/veya banka
kaynakları bankanın yönetim ve denetimini doğrudan ve/veya dolaylı olarak, tek
basına veya birlikte elinde bulunduran ortaklar tarafından kullanılmıs banka kaynağı
sayılır ve bu sahıslar ile edindikleri ve/veya üçüncü kisilere edindirdikleri para, her
türlü mal, alacak ve haklar hakkında bu madde hükümleri uygulanır.
Bu Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü uyarınca faaliyet
izni kaldırılan veya Fona devredilen bankanın hâkim ortakları, yönetim kurulu
üyeleri, denetim kurulu üyeleri, genel müdür, genel müdür yardımcıları ve bunların es
ve çocukları ile evlatlıklarının, bunların diğer kan ve kayın hısımlarının ve imzaya
yetkili banka mensuplarının kendi aralarında veya üçüncü kisilerle yaptıkları tasınır
ve tasınmaz rehni, ipotek, üst hakkı, intifa hakkı ve oturma hakkı gibi her türlü sınırlı
aynî hak tesisine iliskin sözlesmeler mahsus siciline veya defterine kayıt ya da serh
edilmis olsun veya olmasın her türlü sahsi haklar ve/veya zilyetliğin devrine dair
sözlesmeler dâhil her türlü tasarrufları ile kara, hava ve deniz tasıtları gibi tasınır ve
yalı, villa, ada, site, tüm eklentileri ile çiftlik gibi tasınmazlarla ilgili adi ve hasılat
kira sözlesmeleri, tasınır veya tasınmaz mal, finansal kiralama sözlesmeleri, uydu ve
kablolu yayın kanalı kullanma hakkı, televizyon kanalı ile gazetelerin yayım hakkı,
marka ve lisansı devir ve kullanma hakkı veren sözlesmeleri, idare ve hizmet vekâleti
ile Avrupa Birliği standartları üzerinde prim ödemek suretiyle yapılan hayat, bireysel
emeklilik, ihtiyarlık ve sağlık sigorta sözlesmeleri ve limitli veya limitsiz kredi kartı
ile ATM kartı sözlesmeleri ile münferit veya karsılıklı verilen banka teminat
mektupları, kabul kredileri ve avaller ile her türlü hisse devir sözlesmeleri Fon
Kurulunun kararıyla geçersiz sayılır. Bu sözlesmelerin geçersizliğinden dolayı karsı
tarafça açılacak tazminat davalarında sözlesmede muvazaa bulunmadığını ve
sözlesmeyle ödenen bedelin muvazaalı olmayan rayiç bedel olduğunu ispat yükü
davacıya aittir.
Borçlunun, haline münasip konut kiralamasına iliskin sözlesme yukarıdaki fıkra
kapsamı dısındadır.
Fon, bu maddede sayılan alacaklara iliskin para, mal, her türlü hak ve alacaklara
ihtiyatî haciz koymaya, muhafaza altına almaya ve Fon tarafından belirlenecek kurum
ve kuruluslarca hazırlanacak raporları dikkate alarak tespit edeceği değeri üzerinden,
alacağına mahsuben devralmaya yetkilidir.
Bu alacaklara zararın ve/veya alacağın doğmasına sebebiyet veren haksız islemin
yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen oranda gecikme faizi uygulanabilir.
75
Fon tarafından bu madde hükümlerine istinaden tesis edilen islemlere karsı idarî yargı
mercilerinde açılan davalarda mahkemelerce yürütmenin durdurulması kararı
verilebilmesi için teminat sartı aranmaz.
Fon tarafından bu madde hükümlerine istinaden yapılacak islemlerde 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu islemler her türlü vergi, resim ve harçtan
istisna tutulur. Bu madde ile Fona tanınan yetkiler Fon tarafından baskaca bir isleme
gerek olmaksızın Fon Kurulunun karar alması ile tekemmül eder. Yapılan islemlerden
tescile tâbi olanlar Fonun talebi üzerine tescil ve gerektiğinde ilân olunur.
Sigortaya tâbi mevduat ve katılım fonu tutarının eksik beyanı hâlinde
uygulanacak takip ve tahsil usûlleri
MADDE 135-
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu ile bu Kanun
uyarınca banka tarafından yetkili mercilere beyan edilen sigortaya tâbi mevduat ve
katılım fonu tutarı ile Fon tarafından tespit edilen mevduat ve katılım fonu tutarı
arasında bir fark bulunması hâlinde, bu fark nispetinde bankanın yönetim kurulu ve
kredi komitesi baskan ve üyeleri ile genel müdür, genel müdür yardımcıları, imzaları
bankayı ilzam eden memurları ve sube müdürleri ile yönetim ve denetimini doğrudan
veya dolaylı olarak tek basına veya birlikte elinde bulunduran ortaklarının,
kendilerine, eslerine ve çocuklarına ait bankalar ve banka dısı malî kurumlar ile diğer
gerçek ve tüzel kisiler nezdindeki, kiralık kasa mevcutları da dahil olmak üzere, hak
ve alacakları, döviz tevdiat hesapları ve limitli ve limitsiz kredi kartı ve ATM kartları
hesapları dahil tüm banka hesaplarının dondurulmasına, kara, hava ve deniz tasıtları
dâhil her türlü tasınır ve tasınmaz, kıymetli evrak ve yurt içi veya yurt dısı hazine
bonosu, devlet tahvili, hisse senedi, yatırım fonları katılım belgeleri gibi diğer menkul
değerlerle, bağımsız ticari isletme, fabrika ve tesisler, bu tesislerin isletilmesine
yönelik marka ve lisans hakları, kamu imtiyaz sözlesmelerinden doğan televizyon
kanalı, elektrik santralı gibi bir tesisin kurulması ve isletilmesi yetkilerini veren lisans,
ruhsat ve isletme hakları ile bu tesisleri lisans hakkına dayanarak veya lisans hakkı
bulunmadan kuran ve isleten sirketlere ait hisse senetleri, hak ve alacakların
üzerindeki tasarruf yetkisinin tamamen veya kısmen kaldırılmasına, belirtilen tüm
mal, kıymetli evrak, nakit ve diğer değerlerin zaptına ve/veya resmî sicillerdeki
kayıtları üzerinde ihtiyatî tedbir konulmasına, bunların bir tevdi mahalline
yatırılmasına ve hak ve alacakların üzerine diğer tedbirlerin konulmasına, bunlardan
elde edinilmis her türlü tasınır ve tasınmaz, hak ve alacaklar ile kıymetli evrak, nakit,
bir tesisi isletme ve kurma hakkı veren marka ve lisans hakları, bu tesisleri lisans,
ruhsat ve isletme hakkı ile veya bu hakları bulunmadan isleten, kuran ve hak sahibi
niteliğini haiz sirketlere ait hisse senetleri hakkında belirtilen tedbirlerin alınmasına,
Fonun talebi üzerine ilgili bankanın merkezinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimi,
yargılama sırasında ise mahkeme tarafından karar verilir.
Yukarıda belirtilen farkın bu Kanunda yer alan hükümler dahilinde takip ve tahsiline
Fon tarafından karar verilebilir. Bu hükümler, yukarıda sayılan kisiler adına hareket
eden veya onlar hesabına kendi adına para, mal veya hak edinen kisiler hakkında da
uygulanır.
Tedbire iliskin talepler, hâkim veya mahkeme tarafından evrak üzerinde yapılacak
inceleme sonucunda derhal ve nihayet yirmidört saat içinde sonuçlandırılır.
Gecikmesinde sakınca görülen hallerde Cumhuriyet bassavcılıkları da hak ve
alacakların dondurulmasına karar verebilir. Cumhuriyet bassavcılıkları bu kararı en
76
geç yirmidört saat içinde sulh ceza hâkimine bildirir. Hâkim en geç yirmidört saat
içinde bu kararı onaylayıp onaylamamaya karar verir. Hâkim tarafından
onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır.
Sulh ceza hâkimince verilen tedbirler, tedbir kararını veren mahkemenin bulunduğu
yerdeki nöbetçi icra dairesi tarafından infaz olunur ve Fonun, bankanın bankacılık
islemleri yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izninin kaldırıldığı tedbir
kararlarının verildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde suç duyurusunda bulunmaması
ve/veya 6183 sayılı Kanuna göre alacağın tahsili yolunda takip baslatmaması ve/veya
alacağın tahsili yolunda hukuk mahkemelerinde dava açmaması hâlinde sona erer. Bu
süre içerisinde suç duyurusunda bulunulması ve/veya Fon tarafından 6183 sayılı
Kanuna göre alacağın tahsili yolunda takip baslatılması ve/veya alacağın tahsili
yolunda hukuk mahkemelerinde dava açılması hâlinde tedbirler, Fon alacakları
tamamen tahsil edilinceye kadar devam eder. Mahkeme, bu Kanun hükümlerine göre
Fon tarafından ödenen ve/veya ödenecek miktarın, sorumlular tarafından doğrudan
Fona ödenmesine karar verir. Bu takdirde tedbirler, hükmolunan meblağın
sorumluların bu fıkra uyarınca tedbirlere konu edilen, para, mal, hak ve alacakları ile
diğer malvarlığından tahsiline kadar devam eder.
Yukarıdaki fıkralarda yer alan hükümlerin konusu olup, sorumluların bosanmıs veya
dul eslerinin, diğer kan hısımları ile kayın hısımları ve üçüncü kisilerin mülkiyeti ve
tasarrufuna geçirilmis bulunan tüm mal, sınırlı aynî veya sahsi hak ve alacaklar
hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Tüm bu mal, hak ve alacaklara iliskin
olarak açılmıs veya açılacak davalarda bu kisiler 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun
3 üncü maddesindeki iyiniyet karinesi ile 985 inci maddesindeki mülkiyet
karinesinden ve tüm resmî sicillere iyiniyetli güven ilkesinden yararlanamaz.
Đ
yiniyetle edinmis olduklarını ispatladıkları takdirde, yaptıkları ödemelerin muvazaalı
olmayan rayiç değer olduğunu belgelendirmeleri sartıyla ödediklerinin asli
sorumluların malvarlığı ve diğer varlıklarından alınmasına mahkemece karar verilir.
Bankacılık islemleri yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izni kaldırılan bir
banka nezdinde mevduat ve katılım fonu hesabı bulunmamasına rağmen sahte olarak
düzenlediği belgeler veya sahte olduğunu bildiği belgeleri ibraz ederek veya ettirerek,
kendisine veya bir baskasına ödeme yapılmasını talep eden kisiler hakkında, zimmet
veya dolandırıcılık ile belgede sahtecilik, islemlerin kayıtdısı bırakılması ve gerçeğe
aykırı muhasebelestirme veya bilisim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme
veya değistirme suçlarından dolayı gerçek içtima hükümlerine göre cezaya
hükmolunur.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçeklestirilen fiiller nedeniyle, bu
madde hükümlerine göre Fon tarafından ödeme yapılmasına veya yapılacak olmasına
sebebiyet veren kisiler ile bunların es ve çocuklarına ait her türlü mal, hak ve
alacaklar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
Fon alacaklarının yasal teminatı
MADDE 136-
Fon alacaklarının tahsilini teminen, Fon tarafından bu Kanun
hükümleri çerçevesinde açılan ve/veya takip edilen dava ve takiplerde verilen ihtiyatî
haciz veya tedbir kararları uyarınca üzerine ihtiyatî haciz veya tedbir konulan para,
her türlü mal, hak ve alacaklar, bu davalara konu alacakların yasal teminatını
olusturur ve karar kesinlesinceye veya takip sonuçlanıncaya kadar devam eder.
77
Mahkemece karara bağlanan alacaklar, tedbir konulan para, mal, her türlü hak ve
alacakların bedelinden, devletin ve sosyal güvenlik kuruluslarının 6183 sayılı Kanun
kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere,15 imtiyazlı alacak olarak öncelikle
tahsil olunur.
Đ
spat külfeti
MADDE 137-
Fon tarafından bu Kanunun 108 ve 110 uncu maddeleri hükümleri
uyarınca açılmıs ve açılacak davalarda ispat külfeti davalılara aittir.
Fon alacaklarının takip ve tahsiline ili
s
kin istisnalar
MADDE 138-
Fonun taraf olduğu her türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya
tamamen Fon aleyhine neticelenmesi hâlinde, 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununda
yazılı tazminat ve cezalar Fon hakkında uygulanmaz.
Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın, borçlarının, taahhütlerinin
yüklenilmesi veya alacaklarının devralınması hâlinde, bu borç, taahhüt ve alacaklarla
ilgili olarak açılmıs veya açılacak dava ve icra takiplerinde kanunlarda yazılı
zamanasımı ve hak düsürücü süreler dâhil her türlü süre, alacağın devralındığı veya
borcun, taahhüdün yüklenildiği tarihten itibaren Fon bakımından dokuz ay süre ile
durur.
Bu Kanunun uygulanmasına iliskin olarak Fonun yapılan ihalelere istirak etmesi
hâlinde teminat sartı aranmaz.
Fonun alacaklı olduğu ve 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanunu uyarınca yapılan
takiplerde borçlular tarafından yapılan itirazlar satıs dısında takip islemlerini
durdurmaz.
Fonun alacaklı olduğu dosyalarda yaptırılan kıymet takdirleri ile satıs ilânlarının
borçlular dısındaki ilgililere tebliği, ilânda belirtilen süreler geçerli olmak kaydıyla,
varsa bilinen son adreslerine yapılacak tebligat ile yoksa keyfiyetin ilanen tebliği
suretiyle yapılır.
Fonun alacaklısı olduğu icra dosyalarında Fona ödenmesi gereken satıs bedelleri sıra
cetvelinin kesinlesmesi beklenmeksizin teminatsız olarak ödenir.
Fonun i
s
tirakleri ile ilgili yetkileri
MADDE 139-
Fon, faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankaların
kendisinin ekonomik değeri olan istirakleri ile bu Kanunun 134 üncü maddesi ve bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin
(7) numaralı fıkrası kapsamında yönetim ve denetimini devraldığı sirketler ile ilgili
olarak 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaksızın yapılacak
sermaye artırımları da dâhil olmak üzere, yeniden yapılandırma ve Fon alacağının
tahsiline yönelik olarak söz konusu sirketlerin mal, hak ve alacaklarının korunması ve
değerlendirilmesi amacıyla Fon Kurulunca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde
malî kaynak sağlamak da dâhil gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir.
Fon ve faaliyet izni kaldırılan bankalara ili
s
kin malî istisnalar
15
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
78
MADDE 140-
Fon her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Faaliyet izni kaldırılan veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye
idarelerinin Fon tarafından, borçlarının ve/veya taahhütlerinin üstlenilmesi ve/veya
alacaklarının devralınması hâlinde Fonun, üstlendiği borçlar ve/veya taahhütler ile
devraldığı alacaklarla ilgili devir ve temlik sözlesmeleri, her türlü teminatın tesisi ve
kaldırılması, sözlesmelerin bozulması, dava ve icra takipleri ile bu borçlar ve/veya
alacaklar ve/veya taahhütlerle ilgili diğer her türlü islemler ve bu islemlerle ilgili
düzenlenen kâğıtlar, her türlü vergi, resim, harç, fonlar ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle
Mahkeme Binaları Đnsası Karsılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara
Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmünden
istisnadır.
Borçlu tarafından ödenmesi gereken tahsil harcı dahil her türlü vergi, resim, harç ve
masraflar bu alacaktan mahsup edilemez. Bu islemlerden kaynaklanan döner sermaye
ücreti ödenmez ve diğer kesintiler yapılmaz.
Fon alacağına karsılık bir malın Fon veya Fon bankaları tarafından rızaen veya icraen
satın alınması hâlinde bu islemlerle ilgili olarak tarafların ödemekle yükümlü olduğu
vergi, resim, harç ve döner sermaye ücreti gibi malî yükümlülükler aranmaz.
Fonun, Fon bankalarının ve tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye
idarelerinin, mahkeme ilâmını alması ve tebliğe çıkartması islemlerinde karsı tarafa
yükletilmis olan harcın ödenmesi ve her türlü ihtiyatî tedbir, ihtiyatî haciz ve tehir-i
icra taleplerinde teminat sartı aranmaz.
Fon alacaklarına iliskin davalarda 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun seri muhakeme usûlü hükümleri uygulanır.
Fonun, Fon bankalarının ve tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye
idarelerinin, yukarıda belirtilen islemler nedeniyle kendi aralarındaki ve/veya diğer
gerçek ve tüzel kisilerle aralarındaki islemler nedeniyle düzenlenen sözlesmeler,
belgeler ve sair kâğıtlar ile bunların değistirilmesi, yenilenmesi, uzatılması,
devredilmesi ya da yeni bir itfa plânına bağlanması, alacakların teminatlandırılması,
teminatların devir alınması, tarafların sulh ve/veya ibra olması ve/veya her ne nam
altında olursa olsun herhangi bir isleme tâbi tutulması nedeniyle düzenlenen kâğıtlar
ve/veya belgeler her türlü vergi, resim ve harçlar ile özel kanunları ile hükmolunan
malî yükümlülüklerden istisnadır. Bu hüküm üçüncü kisiler yönünden, Fonun ve/veya
Fona intikal eden bir bankanın ve/veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen müflis
bankaların iflas idarelerinin, tasfiyeye tâbi tutulan bankaların tasfiye idarelerinin
alacaklarının tahsili ile ilgili islemlere taraf olmaları hâlinde uygulanır.
Fonun, bu Kanunun 131 inci maddesi uyarınca gerçeklestireceği borçlanma ve avans
islemleri her türlü vergi, resim ve harçtan istisnadır.
Fon bankaları, faaliyet izni kaldırılan veya tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen bankaların
iflas ve tasfiye idarelerinin alacaklarının tahsilini teminen yapacakları her türlü islem,
dava ve icra takipleri, bu dava ve takiplerin borçlularınca kabul edilmek suretiyle
kesinlestirilmesi, her türlü vergi, resim, harç ve fonlar ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle
Mahkeme Binaları Đnsası Karsılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara
79
Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmünden
istisnadır.
Faaliyet izni kaldırılan bankaların, Fon bankalarının sandıklarının Sosyal Sigortalar
Kurumuna devri hâlinde, aktüerlerce tespit edilen fiili ve teknik açıklar için, faaliyet
izni kaldırılan bankaya, Fona ve/veya Fon bankalarına rücu edilemez.
Zamana
s
ımı
MADDE 141-
Bu Kanundan kaynaklanan Fon alacaklarına iliskin dava ve takiplerde
zamanasımı süresi yirmi yıldır.
Görevli ve yetkili mahkeme
MADDE 142-
Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye
idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından
bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar
(1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri
tarafından muamele merkezi veya ikametgâhı Đstanbul ili sınırları içinde olan kisiler
aleyhine açılacak hukuk davaları ile borçlular hakkında açılacak iflas davalarına
Đ
stanbul (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. Đflas davası
açılması hâlinde, bu mahkeme, hakkında iflası istenen borçlunun muamele
merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine borçlu aleyhine iflas davası
açıldığını bildirir.
Bu Kanun hükümleri ile Fona verilen yetki ve görevler gereğince açılmıs ve açılacak
her türlü davalara adlî tatilde de bakılır, bu davalarda bilirkisiler resmî kurum ve
kuruluslarda görev yapanlar arasından seçilir, durusmalara otuz günden fazla ara
verilmez.
Varlık yönetim
s
irketi
MADDE 143-
Bankalar ve Fon dâhil diğer malî kurumların alacakları ile diğer
varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla,
kurulus ve faaliyet esasları Kurul tarafından belirlenen varlık yönetim sirketleri de
kurulabilir. Varlık yönetim sirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve/veya diğer
varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği
gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların isletilmesi, kiralanması ve bunlara
yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilâve
finansman sağlamak veya sermayelerine istirak etmek dâhil olmak üzere her türlü
faaliyeti gerçeklestirmeye yetkilidir.
Fon kurulacak varlık yönetim sirketlerine sermaye sağlamak suretiyle kurucu ortak
veya hissedar olarak katılmaya yetkilidir.
Fonun en az yüzde yirmi hissedar olduğu varlık yönetim sirketleri, Fondan devraldığı
alacaklarla ilgili olarak bu Kanunun 132 nci maddesinin sekizinci fıkrası ve 138 inci
maddesinin besinci fıkrasında Fona tanınan hak ve yetkileri kullanır.
Varlık yönetim sirketleri bu kapsamdaki islemleri nedeniyle doğmus veya doğması
beklenen, ancak miktarı kesin olarak belli olmayan zararlarını karsılamak amacıyla
80
karsılık ayırmak zorundadırlar. Karsılık ayrılacak alacakların nitelikleri ile
karsılıklara iliskin esas ve usûller Kurul tarafından belirlenir. Varlık yönetim
s
irketlerinin bu fıkra uyarınca ayırdıkları karsılıkların tamamı, ayrıldıkları yılda
kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.
Bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim sirketleri ile 4743 sayılı Malî Sektöre
Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değisiklik Yapılması
Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci
fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmıs olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık
yönetim sirketlerinin yaptıkları islemler ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar,
kurulus islemleri de dâhil olmak üzere kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen bes
yıl süresince 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden,
492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan, her ne nam altında olursa
olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek
banka ve sigorta muameleleri vergisinden, kaynak kullanımını destekleme fonuna
yapılacak kesintilerden ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39
uncu maddesi hükmünden istisnadır.
Varlık yönetim sirketi tarafından, bu borçların, taahhütlerin yüklenilmesi veya
alacakların, varlıkların devralınması hâlinde, bu borç, taahhüt, alacak ve varlıklarla
ilgili olarak, takibi sikayete bağlı suçlar dahil olmak üzere açılmıs veya açılacak her
türlü ceza davalarında, alacağın devralındığı veya borcun, taahhüdün yüklenildiği
tarihten itibaren, suçtan zarar gören olarak, varlık yönetim sirketi kendiliğinden
müdahil sıfatını kazanır.
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kurulmus olan varlık yönetim sirketleri bu
Kanun hükümlerine tâbi olarak faaliyetlerini yürütürler.
ONÜÇÜNCÜ KISIM
Di
ğ
er Hükümler
Faiz oranları ile di
ğ
er menfaatler
MADDE 144-
Bakanlar Kurulu, bankaların ödünç para verme islemleri ve mevduat
kabulünde uygulanacak azamî faiz oranlarını, katılma hesaplarında kâr ve zarara
katılma oranlarını, özel cari hesaplar dâhil bu maddede belirtilen islemlerde
sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azamî miktar ya da oranlarını tespit
etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu,
bu yetkilerini Merkez Bankasına devredebilir.
Parasal tutarlar
MADDE 145-
Para cezalarına iliskin hükümler hariç olmak üzere, bu Kanundaki
parasal tutar ve sınırlardan her biri, her yıl kısmen ya da tamamen, Devlet Đstatistik
Enstitüsü tarafından açıklanan yıllık üretici fiyat endeksindeki artıs oranının
gerektirdiği miktarı geçmemek üzere Kurul kararıyla artırılabilir.
ONDÖRDÜNCÜ KISIM
Yaptırımlar, Soru
sturma ve Kovus
turma Hükümleri
B
ĐRĐNCĐ
BÖLÜM
Đ
darî Para Cezaları
81
Kurulu
slara ilis
kin idarî para cezaları
MADDE 146-
Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, bu Kanun
kapsamındaki kuruluslara, bu Kanunun;
a) 13 üncü ve 14 üncü maddelerine aykırı sekilde sube ve temsilcilik açılması hâlinde,
onbesbin Yeni Türk Lirasından ellibin Yeni Türk Lirasına kadar,
b) 18 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları hükümlerine aykırılık hâlinde,
besbin Yeni Türk Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
c) 25 inci maddesine aykırı sekilde atama yapılması veya 26 ncı maddesinde belirtilen
kisilerin yasaklanan görevlerde çalıstırılması hâlinde, onbin Yeni Türk Lirasından
kırkbin Yeni Türk Lirasına kadar ve cezanın tebliğ tarihinden itibaren on is günü
içinde aykırılığın giderilmemesi hâlinde, bu sürenin bitiminden itibaren geçen her gün
için verilmis olan cezanın yüzde onu tutarında,
d) 28 inci madde hükümlerine aykırılık hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından
onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
e) 33 veya 34 üncü maddelerine ya da 37 nci maddesinin birinci fıkrasına ya da 38, 39
veya 42 nci maddelere aykırı davranılması hâlinde onbin Yeni Türk Lirasından
yirmibesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
f) 43 üncü maddede öngörülen bildirimlerin yapılmaması hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
g) 50 nci maddesindeki kredi yasaklarına uyulmaması hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından az olmamak üzere verilen kredinin yüzde besi tutarına kadar,
h) 52 nci maddesine aykırı davranılması hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından onbin
Yeni Türk Lirasına kadar,
i) 53 üncü maddesine göre ayrılması gereken karsılıkların tesis edilmemesi hâlinde,
besbin Yeni Türk Lirasından az olmamak üzere, ayrılması gereken karsılık tutarının
binde ikisine kadar; üç aydan az olmamak üzere Kurumca verilecek süre içinde
aykırılığın giderilmemesi hâlinde ise, tesis edilmeyen karsılık tutarının yüzde üçü
tutarında,
j) 54 üncü maddesindeki kredi sınırlarına uyulmaması hâlinde, ellibin Yeni Türk
Lirasından az olmamak üzere aykırılık olusturan tutarın yüzde birine kadar,
k) 56 ncı maddesine aykırı sekilde ortaklık payı edinilmesi hâlinde, yirmibin Yeni
Türk Lirasından az olmamak üzere, aykırılık teskil eden tutarın yüzde besine kadar ve
cezanın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde aykırılığın giderilmemesi durumunda
ise bu sürenin bitiminden itibaren aykırılığın giderildiği tarihe kadar geçen her gün
için verilen cezanın yüzde biri tutarında,
l) 57 nci maddesindeki yasaklama ve sınırlamalara aykırılık hâlinde, yirmibin Yeni
Türk Lirasından az olmamak üzere, yasaklama ve sınırlama konusu değerin yüzde
82
onuna kadar ve cezanın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde aykırılığın
giderilmemesi durumunda ise, kredi kullandırımından kaynaklanan aykırılık hariç, bu
sürenin bitiminden itibaren aykırılığın giderildiği tarihe kadar geçen her gün için
verilen cezanın yüzde biri tutarında,
m) 58 inci madde hükmüne aykırılık hâlinde besbin Yeni Türk Lirasından az
olmamak üzere aktarılan miktar kadar, 59 uncu maddedeki sınırlamaya uyulmaması
hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından az olmamak üzere sınırı asan miktar kadar,
n) 60 ıncı maddesinin besinci ve yedinci fıkralarına uyulmaması hâlinde onbesbin
Yeni Türk Lirasından ellibin Yeni Türk Lirasına kadar,
o) 61 inci maddesindeki yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde besbin Yeni
Türk Lirasından onbin Yeni Türk Lirasına kadar,
p) 95 ve 96 ncı maddeleri kapsamında Kurum tarafından bu Kanun kapsamındaki
kuruluslardan talep edilen bilgilerin gönderilmemesi hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına, geç gönderilmesi hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbin Yeni Türk Lirasına, eksik bilgi ile gönderilmesi, kontrol hataları
içermesi veya kontrol hatalarının süreklilik arz etmesi hâlinde besbin Yeni Türk
Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
r) 144 üncü maddesi uyarınca alınan kararlara ve yapılan düzenlemelere uyulmaması
hâlinde yirmibin Yeni Türk Lirası, ayrıca Bakanlar Kurulu veya Merkez Bankası
tarafından miktar ya da oranların tespit edildiği durumlarda, söz konusu miktar ve
oranlara aykırı sekilde faiz alınması veya verilmesi ya da menfaat sağlanması hâlinde,
sağlanan menfaat tutarı kadar,
idarî para cezası uygulanır.
Kurul bu madde uyarınca verilecek cezaları bu Kanunun 68, 69 ve 70 inci maddeleri
uygulanan bankalar için yüzde ellisine, 71 inci maddesi uygulanan bankalar için ise
yüzde yüzüne kadar indirmeye yetkilidir.
Đ
lgili kisilere ilis
kin idarî para cezaları
MADDE 147-
Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili gerçek ve tüzel
kisilere, bu Kanunun;
a) 18 inci maddesinin birinci, ikinci veya dördüncü fıkrasına aykırılık hâlinde, besbin
Yeni Türk Lirasından onbesbin Yeni Türk Lirasına kadar,
b) 36 ncı maddesine aykırılık hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından yirmibin Yeni
Türk Lirasına kadar,
c) 38 inci maddesine aykırılık hâlinde, besbin Yeni Türk Lirasından yirmibin Yeni
Türk Lirasına kadar,
idarî para cezası uygulanır.
83
Sınırlamalara, kararlara ve düzenlemelere aykırı hareketler dolayısıyla idarî
para cezaları
MADDE 148-
Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle, bu Kanun
kapsamındaki kuruluslar ile ilgili gerçek ve tüzel kisilere;
a) Bu Kanun veya bu Kanuna istinaden çıkarılan düzenlemelerde yer alan
sınırlamalara uyulmaması hâlinde onbin Yeni Türk Lirasından az olmamak üzere
aykırılık olusturan tutarın binde besine kadar,
b) Đlgili maddelerine göre, Kurul ve Kurum tarafından bu Kanuna dayanılarak alınan
kararlara, çıkarılan yönetmelik ve tebliğlere ve yapılan diğer düzenlemelere
uyulmaması hâlinde besbin Yeni Türk Lirasından onbin Yeni Türk Lirasına kadar,
idarî para cezası uygulanır.
Savunma hakkı ve kapatma kararı
MADDE 149-
Đdarî para cezalarının uygulanıp uygulanmayacağına ilgilinin
savunması alındıktan sonra karar verilir. Savunma istendiğine iliskin yazının tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde savunma verilmemesi hâlinde savunma hakkından
feragat edildiği kabul edilir.
Bu Kanunun 13 üncü maddesi hükümlerine aykırı olarak yurt içinde açılan sube ve
temsilcilikler hakkında 146 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükümleri
uygulanmakla birlikte, bunlar Kurumun talebi üzerine valiliklerce geçici veya sürekli
kapatılabilir.
Đ
KĐNCĐ
BÖLÜM
Suçlar
Đ
zinsiz faaliyette bulunmak
MADDE 150-
Bu Kanuna göre alınması gereken izinleri almaksızın banka gibi
faaliyet gösteren ya da mevduat kabul eden yahut katılım fonu toplayan gerçek kisiler
ile tüzel kisilerin görevlileri, üç yıldan bes yıla kadar hapis ve besbin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bu suçun bir isyeri bünyesinde islenmesi hâlinde
bu isyerlerinin bir aydan bir yıla kadar, tekerrür hâlinde ise sürekli olarak
kapatılmasına karar verilebilir.
Bu Kanuna göre alınması gereken izinleri almaksızın ticaret unvanlarında, her türlü
belge, ilân ve reklamlarında veya kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda banka adını ya
da banka gibi faaliyet gösterdikleri ya da banka gibi mevduat veya katılım fonu
topladıkları izlenimini uyandıracak söz ve deyimleri kullanan gerçek kisiler ile tüzel
kisilerin görevlileri, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve besbin güne kadar adlî para
cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bu isyerlerinin bir aydan bir yıla kadar, tekerrür
hâlinde ise sürekli olarak kapatılmasına karar verilebilir.
Yukarıdaki fıkralara aykırılık hâlinde Kurumun ilgili Cumhuriyet bassavcılığını
muhatap talebi üzerine sulh ceza hâkimince, dava açılması hâlinde davaya bakan
mahkemece isyerlerinin faaliyetleri ve reklamlar geçici olarak durdurulur, ilânları
toplatılır. Bu tedbirler, hâkim kararıyla kaldırılıncaya kadar devam eder. Bu kararlara
karsı itiraz yolu açıktır.
84
Mevduat ve katılım fonu sahiplerinin haklarını engellemek
MADDE 151-
Bu Kanunun 61 inci maddesi hükmüne aykırı davrananlar altı aydan
iki yıla kadar hapis ve besyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Düzeltici, iyile
s
tirici ve kısıtlayıcı önlemleri almamak
MADDE 152-
Bu Kanunun 68, 69 ve 70 inci maddelerine ve bu Kanunla yürürlükten
kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesine göre, Kurul veya
Kurumca alınması istenen önlemleri almayan bankaların bu önlemleri almakla
yükümlü olan mensupları, iki yıldan dört yıla kadar hapis ve bin günden besbin güne
kadar adlî para cezasıyla cezalandırılırlar.
Birinci fıkrada belirtilen önlemleri almamak, bankanın nitelikli paya sahip ortaklarına
veya bunların istirak ve kuruluslarına yarar sağlamak amacıyla yapıldığı takdirde dört
yıldan altı yıla kadar hapis cezasına ve onbin güne kadar adlî para cezasına
hükmedilir.
Yetkili merciler ile denetim görevlilerince istenen bilgi ve belgeleri vermemek ve
görevlerini yapmalarını engellemek
MADDE 153-
Bu Kanunla yetkilendirilen mercilerin ve denetim görevlilerinin
istedikleri bilgi ve belgeler ile bu Kanun kapsamındaki kurulusların, konsolide
finansal tabloların hazırlanmasını teminen 38 inci madde kapsamında istedikleri bilgi
ve belgeleri vermeyen kisi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve besyüz günden binbesyüz
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Bu Kanunla yetkilendirilen denetim görevlilerinin görevlerini yapmalarına engel olan
kisi iki yıldan bes yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Belgelerin saklanması yükümlülü
ğ
üne aykırı davranmak
MADDE 154-
Bu Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen belgelerin saklanması
yükümlülüğüne uymayanlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve besyüz günden
binbesyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.
Gerçe
ğ
e aykırı beyanda bulunmak
MADDE 155-
Bu Kanun kapsamındaki kurulusların, bu Kanunda gösterilen merciler
ile denetim görevlilerine ve mahkemelere verdikleri veya yayımladıkları belgelerdeki
gerçeğe aykırı beyanlardan dolayı, bunları ve bunların düzenlenmesine esas teskil
eden her türlü belgeleri imza edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve binbesyüz
günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.
Đs
lemlerin kayıt dısı bırakılması ve gerçeğe aykırı muhasebeles
tirme
MADDE 156-
Bu Kanun kapsamındaki kurulusların islemlerinin kayıt dısı
bırakılmasından, gerçek mahiyetlerine uygun düsmeyen bir sekilde
muhasebelestirilmesinden, kanunî ve yardımcı defter ve kayıtları, subeleri, yurt içi ve
yurt dısındaki muhabirleri ile hesap mutabakatı sağlanmadan yıl sonu bilançolarını
kapatmalarından dolayı, bunları ve bunların düzenlenmesine esas olan her türlü
belgeleri imza edenler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve binbesyüz günden az olmamak
üzere adlî para cezası ile cezalandırılır. Gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğini bildiği
halde bu belgeleri onaylayan bağımsız denetim kurulusu görevlileri de aynı sekilde
cezalandırılır.
85
Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya de
ğis
tirme
MADDE 157-
Bu Kanuna tâbi kuruluslar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 244
üncü maddesinde tanımlanan sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya
değistirme suçu açısından banka veya kredi kurumu olarak kabul edilir.
Đ
tibarın zedelenmesi
MADDE 158-
Bu Kanunun 74 üncü maddesine aykırı davrananlar bir yıldan üç yıla
kadar hapis ve bin günden ikibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Yukarıdaki fıkrada yazılı fiil neticesinde özel veya kamusal bir zarar doğarsa
verilecek ceza altıda bir oranında artırılarak hükmolunur.
Sırların açıklanması
MADDE 159-
Bu Kanunun 73 üncü maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında
belirtilen yükümlülüğe uymayanlar için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve bin günden
ikibin güne kadar adlî para cezası hükmolunur. Banka ve müsterilere ait sırları
açıklayan üçüncü kisiler hakkında da aynı cezalar uygulanır.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen kimseler sırları kendileri ya da baskaları için yarar
sağlamak amacıyla açıklamıs olursa verilecek cezalar altıda bir oranında artırılır.
Ayrıca, fiilin önemine göre sorumluların bu Kanun kapsamına giren kuruluslarda
görev yapmaları, iki yıldan asağı olmamak üzere geçici veya sürekli olarak
yasaklanır.
Zimmet
MADDE 160-
Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmis olan veya koruma ve
gözetimiyle yükümlü olduğu para veya para yerine geçen evrak veya senetleri veya
diğer malları kendisinin ya da baskasının zimmetine geçiren banka yönetim kurulu
baskan ve üyeleri ile diğer mensupları, altı yıldan oniki yıla kadar hapis ve besbin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacakları gibi bankanın uğradığı zararı
tazmine mahkûm edilirler.
Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranıslarla islenmesi
hâlinde faile on iki yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adli para
cezası verilir; ancak, adli para cezasının miktarı bankanın uğradığı zararın üç katından
az olamaz. Ayrıca meydana gelen zararın ödenmemesi hâlinde mahkemece re’sen
ödettirilmesine hükmolunur.
Faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bir bankanın; hukuken veya fiilen
yönetim ve denetimini elinde bulundurmus olan gerçek kisi ortaklarının, kredi
kurulusunun kaynaklarını, kredi kurulusunun emin bir sekilde çalısmasını tehlikeye
düsürecek sekilde doğrudan veya dolaylı olarak kendilerinin veya baskalarının
menfaatlerine kullandırmak suretiyle, kredi kurulusunu her ne suretle olursa olsun
zarara uğratmaları zimmet olarak kabul edilir. Bu fiilleri isleyenler hakkında on yıldan
yirmi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur; ancak,
adlî para cezasının miktarı bankanın uğradığı zararın üç katından az olamaz. Ayrıca,
meydana gelen zararın müteselsilen ödettirilmesine karar verilir.
86
Sorusturma baslamadan önce, zimmete geçirilen para veya para yerine geçen evrak
veya senetlerin veya diğer malların aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın
tamamen tazmin edilmesi hâlinde, verilecek cezanın üçte ikisi indirilir.
Kovusturma baslamadan önce, gönüllü olarak, zimmete geçirilen para veya para
yerine geçen evrak veya senetlerin veya diğer malların aynen iade edilmesi veya
uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde, verilecek cezanın yarısı indirilir.
Bu durumun hükümden önce gerçeklesmesi hâlinde, verilecek cezanın üçte biri
indirilir.
Zimmet suçunun konusunu olusturan para veya para yerine geçen evrak veya
senetlerin veya diğer malların değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden
yarıya kadar indirilir.
Di
ğ
er kanunlara aykırılıklar
MADDE 161-
Bu Kanuna göre suç teskil eden hareket ve fiiller baska kanunlara göre
de cezayı gerektirdiği takdirde, failleri hakkında en ağır cezayı gerektiren kanun
maddesi uygulanır. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun sorumluluğu gerektiren
hükümleri saklıdır.
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 6
Posted by admin in Bankacılık on Mayıs 7th, 2009
ON
ĐKĐNCĐ
KISIM
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
Đlis
kin Hükümler
5
B
ĐRĐNCĐ
BÖLÜM
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Fonun kurulu
s ve bağımsızlığ
ı
MADDE 111-
Bu Kanun ve ilgili diğer mevzuat ile verilen yetkiler çerçevesinde
tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla, mevduatın ve katılım
fonlarının sigorta edilmesi, Fon bankalarının yönetilmesi, malî bünyelerinin
güçlendirilmesi, yeniden yapılandırılması, devri, birlestirilmesi, satısı, tasfiyesi,
Fon alacaklarının takip ve tahsili islemlerinin yürütülmesi ve sonuçlandırılması,
Fon varlık ve kaynaklarının idare edilmesi ve Kanunla verilen diğer görevlerin ifası
için kamu tüzel kisiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu kurulmustur.
Fon görevini yaparken bağımsızdır. Fonun kararları yerindelik denetimine tâbi
tutulamaz. Hiçbir organ, makam, merci veya kisi, Fon Kurulunun kararlarını
etkilemek amacıyla emir ve talimat veremez.
Fon, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu ile Baskanlıktan olusur.
Fonun merkezi Đstanbul’dadır. Fon, görevli ve yetkili olduğu alanın yoğun olduğu
illerde olmak ve sayısı üçü geçmemek kaydıyla Bakanlar Kurulu kararıyla yurt içi
temsilcilik ve tahsilat birimleri açabilir.
Fon, 3346 sayılı Kamu Đktisadi Tesebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet
Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 2886 sayılı Devlet Đhale
Kanunu ile 4734 sayılı Kamu Đhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir.
Fon, görev ve yetkilerini etkin sekilde yerine getirmek amacıyla, yeterli sayı ve
nitelikte personeli istihdam eder.
Fonun malları Devlet malı hükmündedir. Fonun mal, hak ve alacakları haczedilemez
ve rehnedilemez.
Đ
KĐNCĐ
BÖLÜM
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu
MADDE 112-
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu, Fonun karar organıdır. Fon
Kurulu, biri baskan, biri ikinci baskan olmak üzere yedi üyeden olusur. Fon Kurulu
Baskanı Fonun da baskanıdır.
Baskanın izin, hastalık, yurt içi ve yurt dısı görevlendirme ve görevde bulunmadığı
diğer hâller ile görevden alınması durumunda ikinci baskan, onun da bulunmadığı
hâllerde Fon Kurulu tarafından belirlenecek bir üye Baskana vekâlet eder.
Fon Kurulu üyelerinin atanması
MADDE 113-
Fon Kurulu üyelerinin, asağıda belirtilen sartları tasımaları zorunludur:
57
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının (1), (4),
(5), (6) ve (7) numaralı bentlerinde belirtilen sartları tasımak.
b) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen sartları
tasımak.
c) 26 ncı maddede yer alan çalısması yasaklananlardan olmamak.
d) Hukuk, iktisat, maliye, bankacılık, isletme, kamu yönetimi ve dengi dallarda lisans
veya lisansüstü düzeyinde öğrenim görmüs olmak.
Üyeler, yüksek öğrenim sonrası en az on yıl deneyim sahibi veya yukarıda sayılan
öğrenim dallarında en az on yıl öğretim üyeliği yapan kisiler arasından Bakanlar
Kurulunca atanır. Üyelerden en az birinin hukuk fakültesi mezunu, birinin ise Fonda
baskan yardımcısı, ana hizmetbirimi yöneticisi veya meslek personeli olarak çalısmıs
olması sarttır. Bakanlar Kurulu, üyelerden birini baskan birini de ikinci baskan olarak
görevlendirir. Bakanlar Kurulunun atama kararı Resmî Gazetede yayımlanır.
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri, görevlerinin devamı süresince görevlerini tam bir
dikkat, dürüstlük ve tarafsızlık ile yürüteceklerine, kanun hükümlerine aykırı hareket
etmeyeceklerine ve ettirmeyeceklerine dair Yargıtay Birinci Baskanlık Kurulu
huzurunda yemin ederler. Yemin için yapılan basvuru Yargıtay tarafından acele
islerden sayılır. Fon Kurulu üyeleri, yemin etmedikçe göreve baslayamazlar.
Fon Kurulu Ba
s
kan ve üyelerinin görev süreleri
MADDE 114-
Fon Kurulu Baskan ve üyelerinin görev süresi altı yıldır. Süreleri biten
baskan ve üyeler yeniden atanamazlar. Baskanlığın ve üyeliğin herhangi bir sebeple
bosalması hâlinde, bosalan yere 113 üncü maddede belirtilen esaslar dahilinde bir ay
içinde atama yapılır. Bu sekilde atananlar, bir defalığına tekrar atanabilirler.
Fon Kurulu Baskan ve üyelerinin görev süreleri dolmadan herhangi bir nedenle
görevlerine son verilemez. Ancak, ağır hastalık veya sakatlık nedeniyle is
göremeyecekleri, atanmaları için gerekli sartları kaybettikleri, durumlarının 115 inci
maddeye aykırı olduğu anlasılan veya görevleri ile ilgili olarak isledikleri suçlardan
dolayı haklarında verilen mahkûmiyet kararı kesinlesen Fon Kurulu Baskan ve
üyelerinin görevleri Basbakan onayı ile sona erdirilir. Bunların yerine en geç bir ay
içinde atama yapılır. Ayrıca, geçici is göremezlik halinin üç aydan fazla sürmesi
hâlinde, bu durumda olan üyelerin üyelikleri düser ve bunların yerlerine bir ay içinde
atama yapılır.
Fon Kurulu Ba
skan ve üyeleri ile Fon personeline ilis
kin yasaklar
MADDE 115-
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri, asli görevlerini aksatmayan bilimsel
amaçlı yayın, ders ve konferans ile telif hakları hariç Fondaki resmî görevlerinin
yürütülmesi dısında kalan resmî veya özel hiçbir görev alamaz, dernek, vakıf,
kooperatif ve benzeri yerlerde yöneticilik yapamaz, ticaretle uğrasamaz, serbest
meslek faaliyetinde bulunamaz, bu Kanun kapsamındaki kuruluslar ve bunların
doğrudan ya da dolaylı ortaklıklarında pay sahibi olamaz, hakemlik ve bilirkisilik
yapamazlar.
58
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri göreve baslamadan önce, kendilerinin veya es ve
velâyeti altındaki çocuklarının sahibi bulunduğu menkul kıymetlerden Hazine
tarafından çıkarılan borçlanmaya iliskin olanlar hariç bu Kanun kapsamındaki
kuruluslar ve bunların doğrudan ya da dolaylı ortaklıklarına ait her türlü sermaye
piyasası araçlarını es, evlatlık, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar
kayın hısımları dısındakilere otuz gün içinde satmak suretiyle elden çıkarmak
zorundadır. Fon Kurulu üyeleri atanmalarından itibaren otuz gün içinde bu fıkraya
uygun hareket etmezlerse üyelikten çekilmis sayılır. Bu durum, Fon Kurulu kararı ile
tespit edilir ve iliskili Bakana bildirilir.
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri, yönetim ve denetimleri Fona devredilen kuruluslarda
ve bunların doğrudan ya da dolaylı ortaklıklarında, görevlerinden ayrılmalarını
izleyen iki yıl içinde görev alamazlar. Bu fıkra hükmüne uymayanlara 2531 sayılı
Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları Đsler Hakkında Kanunun 4 üncü
maddesinde belirtilen cezalar verilir.
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri ile diğer personel, Fonla ilgili gizlilik tasıyan bilgileri
ve ticari sırları, görevlerinden ayrılmıs olsalar bile kanunen yetkili kılınan mercilerden
baskasına açıklayamazlar, kendilerinin veya baskalarının menfaatine kullanamazlar.
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüsvet ve
Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa tâbidir.
Fon Kurulunun çalı
s
ma esasları
MADDE 116-
Fon Kurulu en az haftada bir defa olmak üzere, gerekli hallerde
toplanır. Toplantıyı Fon Kurulu Baskanı, yokluğunda ikinci baskan yönetir.
Toplantının gündemi Baskan, yokluğunda ikinci baskan tarafından hazırlanarak
toplantıdan en az bir gün önce Fon Kurulu üyelerine bildirilir. Gündem maddelerine
geçmeden önce Baskan tarafından Fonun faaliyetleri hakkında Fon Kuruluna bilgi
verilir. Gündeme yeni madde eklenebilmesi için toplantı baslamadan önce bir üyenin
öneride bulunması ve önerilen maddenin gündeme eklenmesinin Fon Kurulunca kabul
edilmesi gerekir.
Fon Kurulu en az bes üyenin hazır bulunması ile toplânır ve bu Kanunda belirtilen
özel nisap gerektiren haller dısında en az dört üyenin aynı yöndeki oyuyla karar alır.
Üyeler çekimser oy kullanamaz. Toplantıda karar yeter sayısı sağlanamadığı
durumlarda izleyen toplantılarda, oylarda esitlik olması hâlinde Fon Baskanının
bulunduğu tarafın oyu üstün sayılarak karar alınır. Fon Kurulu kararı tutanakla tespit
edilir ve karar tutanağı toplantı esnasında veya en geç toplantıyı izleyen isgünü,
toplantıya katılan tüm üyeler tarafından imzalanır.
Geçerli mazereti olmaksızın bir takvim yılında toplam üç toplantıya katılmayan veya
bir toplantıya katıldığı halde Fon Kurulu kararlarını süresi içinde imzalamayan veya
karsı oy gerekçesini süresi içinde yazılı olarak bildirmeyen Fon Kurulu üyeleri
üyelikten çekilmis sayılır. Bu durum, Fon Kurulu kararı ile tespit edilir ve iliskili
Bakana bildirilir.
Herhangi bir nedenle üye sayısının Fon Kurulunun karar almasını imkânsız kılacak
bir sayıya düsmesi hâlinde, toplantı nisabı sağlanacak sekilde bir ayı geçmemek
üzere, kıdem sırasına göre Fon baskan yardımcıları vekâlet eder. Bu madde hükmüne
59
istinaden Fon Kurulu üyeliği görevini yürüten Fon baskan yardımcılarının malî ve
özlük haklarında bir değisiklik olmaz.
Bu Kanunda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, Fon Kurulu kararı, alındığı toplantı
tarihinden itibaren en geç onbes gün içinde gerekçeleri, varsa karsı oy gerekçeleri ve
imzaları ile birlikte tekemmül ettirilir.
Fon Kurulu Baskan ve üyeleri kendisi, esi, evlatlığı ve üçüncü derece dâhil kan ve
ikinci derece dâhil kayın hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya
katılamazlar. Bu durum karar metninde ayrıca belirtilir.
Fon Kurulu toplantıları gizlidir. Đhtiyaç duyulması hâlinde görüslerinden yararlanmak
üzere uzman kisiler Fon Kurulu toplantısına davet edilebilir. Ancak Fon Kurulu
kararları toplantıya dısardan katılanların yanında alınamaz.
Fon Kurulunun düzenleyici nitelikteki kararları, tekemmül etmesinden itibaren en geç
yedi is günü içinde iliskili Bakanlığa ve yayımlanmak üzere Basbakanlığa gönderilir
ve gönderildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde Resmî Gazetede yayımlanır.
Bu Kanunda öngörülen hükümler saklı kalmak üzere, Fon Kurulu kararları basta
internet ortamı olmak üzere uygun vasıtalarla kamuoyuna duyurulur. Fon Kurulu,
yayımlanması ülke ekonomisi ve kamu düzeni açısından sakıncalı nitelikteki
kararların yayımlanmamasına karar verebilir.
Haklarında dava açılıp yürütülmelerinin durdurulmasına veya ihtiyatî tedbir kararı
verilmesine rağmen, nihai asamada iptal istemleri reddedilen bu Kanunun 130 uncu
maddesinin (e) bendinde yer alan para cezalarına, islemin ilgiliye tebliği tarihinden
itibaren kanunî faiz uygulanır. Para cezaları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre
tahsil olunur.
Fon Kurulu üyeleri ile Fon personelinin uyacakları meslekî ve etik ilkeler ile Fon
Kurulunun çalısma usûl ve esaslarına iliskin diğer hususlar Fon tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Fon Kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 117-
Fon Kurulu, bu Kanun ve diğer mevzuatla verilen görevler yanında
ayrıca asağıdaki görevleri yapar ve yetkileri kullanır:
a) Fonun ana stratejisini, performans ölçütlerini, amaç ve hedeflerini, hizmet kalite
standartlarını belirlemek, insan kaynakları ve çalısma politikalarını olusturmak, Fonun
hizmet birimleri ve bunların görevleri hakkında öneride bulunmak.
b) Fonun ana stratejisi ile amaç ve hedeflerine uygun olarak hazırlanan bütçe teklifini
görüsmek ve karara bağlamak.
c) Fonun performansını ve malî durumunu gösteren raporları onaylamak.
d) Fon Baskanının önerisi üzerine, baskan yardımcıları ve daire baskanlarını atamak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ba
skanlık Tes
kilatı
60
Fon Ba
s
kanı
MADDE 118-
Fonun en üst yöneticisi olan Fon Baskanı, Fonun genel yönetiminden,
temsilinden ve Fon Kurulunca alınan kararların yürütülmesinden sorumludur.
Fon Baskanının görev ve yetkileri sunlardır:
a) Fon Kurulu toplantılarının gündemini, gün ve saatini belirlemek, toplantıları idare
etmek, gündeme alınmayan basvurular hakkında gerekli islemleri yapmak ve bunlara
iliskin olarak Fon Kuruluna bilgi vermek.
b) Fon Kurulu kararlarının yayımlanmasını veya tebliğini sağlamak, bu kararların
gereğinin yerine getirilmesini temin etmek ve uygulanmasını izlemek.
c) Hizmet birimlerinden gelen önerilere son seklini vererek Fon Kuruluna sunmak.
d) Fon Kurulunun belirlediği stratejilere, amaç ve hedeflere uygun olarak, Fonun
yıllık bütçesi ile malî tablolarını hazırlamak.
e) Hizmet birimlerinin verimli ve uyumlu bir biçimde çalısmasının en üst düzeyde
organizasyonu ve koordinasyonunu sağlamak, Fon hizmet birimleri arasında
çıkabilecek görev ve yetki sorunlarını çözmek.
f) Yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak, amaç ve hedeflere, performans ölçütlerine
göre faaliyetlerin değerlendirilmesini yaptırmak ve bunları Fon Kuruluna sunmak.
g) Fonun faaliyet gösterdiği alanda strateji, politikalar ve ilgili mevzuat ile
Baskanlığın ve çalısanların performans ölçütleri hakkında değerlendirme yapmak.
h) Fonun diğer kuruluslarla iliskilerini yürütmek ve Fonu temsil etmek.
i) Fon Kurulu tarafından atanması öngörülenler dısındaki Fon personelini atamak.
j) Fon Baskanı adına imzaya yetkili personelin görev ve yetki alanını belirlemek.
k) Fonun yönetim ve isleyisine iliskin diğer görevleri yerine getirmek.
Baskan, Fon Kuruluna iliskin olmayan görev ve yetkilerinden bir bölümünü,
sınırlarını açıkça belirlemek ve yazılı olmak kaydıyla, alt kademelere devredebilir.
Fon ba
s
kan yardımcıları
MADDE 119-
Fon Baskanına baskanlığa iliskin görevlerinde yardımcı olmak üzere
Fon Kurulu kararıyla iki baskan yardımcısı atanır. Baskan yardımcılarının 113 üncü
maddede belirtilen sartları tasıması gerekir.
Fon baskan yardımcıları gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek
s
artıyla yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir.
Fonun hizmet birimleri
61
MADDE 120-
Fonun hizmet birimleri, daire baskanlıkları seklinde teskilatlanmıs
anahizmet, danısma ve yardımcı hizmet birimlerinden olusur. Ancak, daire
baskanlıklarının sayısı onu geçemez.
Hizmet birimleri, bu Kanunda belirtilen faaliyet alanı, görev ve fonksiyonlara uygun
olarak Fonun teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan yönetmelikle
belirlenir.
Fonda anahizmet birimi olarak Strateji Gelistirme Daire Baskanlığı kurulur. Hukuk,
basın ve halkla iliskiler, yönetim ve finans gibi alanlarda ihtiyaca göre sayıları toplam
onbesi10 geçmemek üzere Baskanlık müsaviri görevlendirilebilir.
Đ
nsan kaynakları ve eğitim, idarî ve malî isler ve benzeri faaliyetleri yürütmek üzere
Destek Hizmetleri Daire Baskanlığı kurulur. Bu daire baskanlığında biri Fon
Kurulunun özel büro hizmetlerinde kullanılmak üzere en çok dört adet müdürlük
kurulabilir.
Fon personeli
MADDE 121-
Bu Kanun ile Fona verilen görevlerin gerektirdiği görev ve hizmetler,
Fon avukatları, Fon denetçisi ve denetçi yardımcıları, Fon uzmanı ve uzman
yardımcılarından olusan meslek personeli ile idarî personel eliyle yürütülür. Fonun
her türlü personelinin bu Kanunun 113 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi
hariç, diğer bentlerinde yer alan nitelikleri tasımaları zorunludur.
Baskan yardımcıları, daire baskanları, müdürler, baskanlık müsavirleri ve meslek
personeli kadro karsılığı sözlesmeli statüde istihdam edilir. Kadro karsılığı sözlesmeli
çalısan Fon personeli ücret, malî ve sosyal haklar dısında her türlü hak ve
yükümlülükleri yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbidir.
Bu Kanunun ekinde yer alan (II) sayılı cetveldeki toplam kadro sayısı geçilmemek
üzere, kadro unvan ve derecelerinin değistirilmesi ile bu kadroların kullanılmasına
iliskin esas ve usûlleri belirlemeye Fon Kurulu yetkilidir.
Fonun anahizmet birimlerinde uzmanlık gerektiren islerde meslek personeli
çalıstırılması esastır.
Fonun ikinci fıkrada belirtilenler dısında kalan ve ekli (III) sayılı cetvelde yer alan
pozisyonlarda çalıstırılacak personeli idarî hizmet sözlesmesiyle istihdam edilir. Bu
cetvelde yer alan toplam pozisyon sayısı geçilmemek üzere, pozisyon unvanlarında
değisiklik yapmaya Fon Kurulu yetkilidir. Đdarî hizmet sözlesmesiyle çalıstırılanlar
emeklilik ve sosyal güvenlik yönünden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tâbidir.
Fonda çalısan personel baska kamu kurum ve kuruluslarında geçici olarak
görevlendirilemez.
Fon denetçi yardımcılığı ile Fon uzman yardımcılığına atanacaklar, merkezî yarısma
sınavıyla belirlenenler arasından seçilir. Fon uzman yardımcılığı ve Fon denetçi
yardımcılığına atananlar, üç yıl çalısmak ve olumlu sicil almak kaydıyla Kamu
10
5667 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile değistirilmistir.
62
Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (C) düzeyinde veya
buna denk kabul edilen uluslararası geçerliliği bulunan yabancı dil puanı alması,
yeterlik sınavında basarılı olması ve konuları ile ilgili hazırlayacakları tezin
olusturulacak jüri tarafından kabul edilmesi hâlinde uzman veya denetçi olarak atanır
ve bunlara bir defaya mahsus olmak üzere bir derece yükseltilmesi uygulanır.
Mazereti olmaksızın tez hazırlamayan veya sınava girmeyen veya sınavda iki defa
basarısız olanlar diğer kamu kurum ve kuruluslarındaki öğrenim durumlarına uygun
kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Baskanlığına bildirilir.
Fonun meslek ve idarî personelinin yeterlik ve yarısma sınavları, nitelikleri ile
çalısma usûl ve esasları ile ilgili diğer hususlar Fon tarafından çıkarılacak bir
yönetmelikle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Görev, Yetki ve Sorumluluk
Fonun görev ve yetkileri
MADDE 122-
Fon, bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatla verilenler dısında asağıdaki
görevleri yapar ve yetkileri kullanır:
a) Fon Kurulu kararlarının uygulanmasını sağlamak.
b) Fonun insan kaynakları politikalarını belirlemek.
c) Yurt içi ve yurt dısı muadil kurumların katıldığı uluslararası malî, iktisadî ve
meslekî tesekküllere üye olmak, görev alanına giren hususlarda yabancı ülkelerin
yetkili mercileri ile mutabakat zaptı imzalamak.
d) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
Fon, Fon Kurulu kararıyla bu Kanunun uygulanmasına iliskin yönetmelikler ve
tebliğler çıkarmaya yetkilidir.
Fon, sigorta kapsamındaki mevduat ve katılım fonu üzerinden prim hesaplanmasına
esas teskil edecek gerekli bilgilerin gönderilmesini ve bu primlerin belirlediği esaslara
göre yatırılıp yatırılmadığının denetlenmesini Kurumdan istemeye yetkilidir. Kurum,
makul bir süre içerisinde, Fon tarafından istenen bilgileri temin etmek ve/veya
denetimi yapmakla yükümlüdür.
Fon, her türlü faaliyetinde, kurulus kanununda verilen yetkiler saklı kalmak kaydıyla,
kalkınma plânı, programlar ve hükûmet programında yer alan ilke, strateji ve
politikalara uyar.
Fonun hazırlayacağı düzenleme taslakları en az yedi gün süreyle Fonun internet
sayfası basta olmak üzere uygun vasıtalarla kamuoyunun bilgisine sunulur.
Kamu kurum ve kurulusları, Kanun ile belirlenmis görev alanlarında Fona gerekli
yardımı sağlamakla yükümlüdür.
Fonun bilgi ve belge isteme yetkisi
63
MADDE 123-
Kamu kurum ve kurulusları ile gerçek ve tüzel kisiler, Devletin
güvenliği ve temel dıs yararlarına karsı ağır sonuçlar doğuracak hâller ile meslek sırrı,
aile hayatının gizliliği ve savunma hakkına iliskin hükümler saklı kalmak kaydıyla,
özel kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi
olsa Fon tarafından bu Kanun kapsamında verilen görevler ile sınırlı olmak üzere
istenecek her türlü bilgi ve belgeyi uygun süre ve ortamda, sürekli veya münferit
olarak vermeye, istenecek defter ve belgeleri ibraz etmeye mecburdurlar.
Bu madde kapsamında, ilgili kisi, kurum ve kuruluslar Fonun belirleyeceği süre
içerisinde söz konusu talebe cevap vermek ve gereken kolaylığı göstermekle
yükümlüdürler.
BE
SĐNCĐ
BÖLÜM
Çe
s
itli Hükümler
Fonun hesap ve harcamalarının denetimi
MADDE 124-
Fonun iç denetimi Fon tarafından belirlenecek usûl ve esaslar
çerçevesinde, dıs denetimi ise Fonun yıllık gider hesapları ile harcamalarının Sayıstay
tarafından incelenmesi suretiyle gerçeklestirilir.11
Fonun yıllık hesapları bir bağımsız denetim sirketince de denetlenir ve bağımsız
denetim raporu faaliyet raporu içinde derc edilerek yayımlanır.
Fon, faaliyetlerine iliskin olarak her yılın mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait
kararları, yaptığı düzenlemeler ile bunların ekonomik ve sosyal etkilerini analiz eden
bir faaliyet raporu hazırlar. Faaliyet raporu, ayrıca Fonun performans hedefleri ile
uygulama sonuçlarının karsılastırılmasını ve değerlendirilmesini de içerir.
Fonun yıllık faaliyet raporu, malî tabloları ve bütçe kesinhesabı Türkiye Büyük Millet
Meclisine sunulur. Kesinhesabın bir örneği de Maliye Bakanlığına gönderilir.
Fon, faaliyetleri hakkında internet ortamı ve resmî bültenler aracılığıyla kamuoyunu
azamî ölçüde bilgilendirir.
Fon; dava, alacak, takip, tahsil, yeniden yapılandırma ve diğer faaliyetleri ile ilgili
olarak üçer aylık dönemler itibarıyla yayımlayacağı raporlarla kamuoyunu
bilgilendirir. Fon, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plân ve Bütçe Komisyonunu,
faaliyetleri hakkında yılda bir defa yapılacak toplantı ile bilgilendirir.
Fon Kurulu Ba
skan ve üyeleri ile Fon personelinin ücretleri, malî ve diğ
er sosyal
hakları
MADDE 125-
Fon Kurulu Baskanına Basbakanlık Müstesarı için belirlenen her türlü
ödemeler dahil malî ve sosyal haklar tutarında aylık ücret ödenir. Basbakanlık
Müstesarına ödenenlerden, vergi ve diğer yasal kesintilere tâbi olmayanlar bu Kanuna
göre de vergi ve diğer kesintilere tâbi olmaz. Kurul üyelerine ise Fon Kurulu
Baskanına yapılan ödemelerin yüzde doksanbesi oranında aynı esas ve usûllere göre
ödeme yapılır.
11
5667 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile değistirilmistir.
64
Fonun kadro karsılığı sözlesmeli personeli ile diğer personelinin ücretleri ve diğer
malî ve sosyal hakları birinci fıkrada belirlenen ücret tavanını geçmemek üzere Fon
Kurulu tarafından tespit edilir.
Fon personeline Fon Kurulunca belirlenecek esaslar çerçevesinde fazla mesai ücreti
ve performansa dayalı ödül verilebilir. Her halde Fon personeline yapılacak ödemeler
tutarı birinci fıkrada belirlenen ücret tavanını geçemez. Fonun taraf olduğu davalarda
Fonu temsil eden avukatlar lehine hükmolunan vekâlet ücretlerinin hak sahiplerine
dağıtımı Fon Kurulunca belirlenecek esaslar çerçevesinde yapılır.
Fon Kurulu Baskan ve üyeliklerine atananlar ile baskan yardımcıları, daire baskanları,
müdürler, baskanlık müsavirleri ve meslek personeli hakkında 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ek ve değisikliklerine iliskin hükümler
uygulanır. Emeklilik ve diğer bakımlardan Fon Kurulu Baskanına bakanlık müstesarı,
Fon Kurulu üyelerine bakanlık müstesar yardımcısı, Fon baskan yardımcılarına
bakanlık genel müdürü, 1 inci dereceli daire baskanlarına bakanlık genel müdür
yardımcısı, baskanlık müsavirlerine bakanlık müsaviri, Fon denetçilerine ve denetçi
yardımcılarına kazanılmıs hak aylık dereceleri itibarıyla karsılık gelen bakanlık
müfettisi ve müfettis yardımcısı, Fon avukatlarına ve Fon uzmanlarına kazanılmıs hak
aylık dereceleri itibarıyla karsılık gelen Basbakanlık uzmanı, Fon uzman
yardımcılarına Basbakanlık uzman yardımcıları için tespit edilen ek gösterge ve
makam tazminatı uygulanır. Bu görevlerde geçirilen süreler makam ve temsil
tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde geçmis sayılır. Bu hükümler, akademik
unvanların kazanılması için gerekli sartlar saklı kalmak üzere üniversite öğretim
elemanı kadrolarından gelen Fon Kurulu üyeleri ile personel hakkında da uygulanır.
Fon Kurulu Baskan ve üyeliklerine atananlardan, emekliliğini hak edip talebi sonucu
emeklilik islemi tamamlanan Fon Kurulu üyelerinin üyelikleri görev süreleri sonuna
kadar devam eder. Atama yapılmadan önce kanunla kurulmus diğer sosyal güvenlik
kurumlarına bağlı olanların, istekleri hâlinde bu kurumlara bağlılıkları devam eder ve
bunlar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı dısındaki sosyal güvenlik kurumlarından emekli
olan Fon Kurulu üyeleri, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığına yazı ile
basvurdukları tarihi takip eden ayın basından itibaren Sandıkla iliskilendirilirler. Bu
üyelerin diğer sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıkları kesilir ve
ayrılıslarında çesitli sosyal güvenlik kuruluslarına prim ödeyerek geçen süreleri
birlestirilmek suretiyle kendilerine 24.5.1983 tarihli ve 2829 sayılı Kanunun 8 inci
maddesi uyarınca aylık bağlanır.
Fon Baskan ve üyelerine, birinci fıkraya göre belirlenen ücretlerinin tutarında, damga
vergisi hariç herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın, her ay tazminat verilir.
Fon tarafından bu Kanun hükümleri çerçevesinde yönetim ve denetimi devralınan
s
irketlerin yönetim, denetim veya tasfiye kurullarına atanan memurlar ve diğer kamu
görevlilerine kamu iktisadi tesebbüsleri yönetim kurulu üyeleri için belirlenen aylık
ücretin üç katını geçmemek üzere Fon Kurulunca belirlenecek miktarda ücret
ödenebilir.
Fon Kurulu üyelerinin görevden ayrılması
65
MADDE 126-
Fon Kurulu Baskan ve üyeliklerine atananların Fon Kurulunda görev
yaptıkları sürece önceki görevleri ile olan iliskileri kesilir. Ancak, kamu görevlisi iken
üyeliğe atananlar, memuriyete giris sartlarını kaybetmemeleri kaydıyla, görev
sürelerinin sona ermesi veya görevden ayrılma isteğinde bulunmaları ve otuz gün
içinde eski kurumlarına basvurmaları durumunda atamaya yetkili makam tarafından
bir ay içinde mükteseplerine uygun bir kadroya atanır. Atama gerçeklesinceye kadar
bunların almakta oldukları her türlü ödemelerin Fon tarafından yapılmasına devam
olunur. Bir kamu kurumunda çalısmayanlardan Fon Kurulu Baskan ve üyeliğine
seçilip yukarıda belirtilen sekilde görevi sona erenlere herhangi bir görev veya ise
baslayıncaya kadar, almakta oldukları her türlü ödemeler Fon tarafından verilmeye
devam edilir. Bu maddede belirtilen nedenlerle üyeliği sona erenlere Fon tarafından
yapılacak ödeme bir yılı geçemez.
Fon Kurulu üyeleri, Fon personeli, Fonun atadı
ğ
ı veya Fonu temsilen seçilen
yöneticilerin, iflas idare memurlarının ve Fon personelinin sorumlulukları
MADDE 127-
Fon Kurulu Baskanı ve üyeleri ile Fon personelinin, görevleriyle
bağlantılı olarak isledikleri iddia edilen suçlara iliskin sorusturmalar, Fon Kurulu
üyeleri için iliskili Bakanın, Fon personeli için ise Fon Kurulu Baskanının izin
vermesi kaydıyla genel hükümlere göre yapılır. Fon Kurulu üyeleri ile Fon
personelinin istirak hâlinde isledikleri iddia edilen suçlara iliskin sorusturmalarda Fon
personeli hakkında sorusturma izni verme yetkisi iliskili Bakana aittir.
Fon Kurulu üyeleri ve Fon personeli hakkında görevleriyle bağlantılı olarak isledikleri
iddia edilen suçlardan dolayı sorusturma izni verilmesi için, bu kisilerin kendilerine
veya üçüncü kisilere çıkar sağlamak veya Fona ya da üçüncü kisilere zarar vermek
kastıyla hareket ederek bu islemler sonucunda kendilerine veya üçüncü kisilere çıkar
sağlamıs olmaları hususunda açık ve yeterli emarelerin olması gerekir. Sorusturma
izni verilmesi hâlinde bu durum ilgililere tebliğ olunur. Sorusturmaya izin verilmesine
ya da verilmemesine dair kararlar aleyhine, tebliğ tarihinden itibaren on bes gün
içerisinde Danıstay nezdinde itiraz yoluna basvurulabilir. Đzin verilmis olsa dahi,
itiraz süresi geçene kadar veya Danıstaya yapılan itiraz sonucunda hüküm tesis
olunana kadar sorusturma baslatılamaz.
Fon Kurulu üyeleri ile Fon personelinin, görevden ayrılmıs olsalar dahi, görevleriyle
bağlantılı olarak isledikleri iddia edilen suçlardan dolayı baslatılan sorusturma ve
kovusturmalar, ilgili üye veya personelin talebi hâlinde, bunlarla vekâlet akdi yapmak
suretiyle görevlendirilecek bir avukat tarafından takip edilir. Söz konusu davalara
iliskin dava giderleri ve Türkiye Barolar Birliğince açıklanan asgarî ücret tarifesinde
belirlenen avukatlık ücretinin on bes katını asmamak üzere avukatlık ücreti, Fon
bütçesinden karsılanır.
Fon Kurulu üyeleri ile Fon personeli aleyhine, Fon Kurulunun veya Fonun bu
Kanunda yazılı görevlere iliskin karar, eylem ve islemleri sebebiyle, gerek
görevlerinin ifası sırasında gerek görevden ayrılmalarından sonra, açılmıs veya
açılacak her türlü tazminat ve alacak davası, Fon aleyhine açılmıs sayılır ve bu
davalarda husumet Fona yöneltilir. Avukatlık ücreti ve dava masraflarına iliskin
yukarıdaki fıkra hükmü isbu hukuk davaları için de aynen geçerlidir. Yargılama
sonucunda Fon aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinlesmesi nedeniyle Fonun
ödeme yapması hâlinde, Fon bu meblağı, ilgililerinden talep eder. Fonun, yaptığı
66
ödemeleri ilgililerinden talep edebilmesi için, bu kisiler hakkında kusurlu olduklarına
iliskin mahkeme kararının kesinlesmesi gerekir.
Mülga 3182 sayılı Bankalar Kanununun 64 ve 65 inci maddeleri ile bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesi ve bu
Kanunun 71 inci maddesi uyarınca islem yapılan bankalarla ilgili olarak Bakan, Kurul
veya Fon Kurulu tarafından atanan yönetim kurulu ve denetleme kurulu üyeleri
aleyhine görevlerinin ifası sebebiyle açılmıs bulunan davalar da atamayı yapan ilgili
mercii olan Kurum veya Fon aleyhine açılmıs sayılır ve bu davalarda da husumet
ilgili kuruma yöneltilir. Yargılama sonucunda ilgili kurum aleyhine karar verilmesi
ve kararın kesinlesmesi nedeniyle, ödeme yapılması hâlinde, ilgili kurum bu meblağı,
ilgililerinden talep eder. Đlgili kurumun, yaptığı ödemeleri ilgililerinden talep
edebilmesi için, bu kisiler hakkında kusurlu olduklarına iliskin mahkeme kararının
kesinlesmesi gerekir.
Fon tarafından bu Kanunun 134 üncü maddesi hükümlerine ve/veya bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (7)
numaralı fıkrasının (a) bendine istinaden atanan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile
müdürler kurulu üyeleri ve tasfiye memurları ve/veya yönetim ve denetimi veya
hisseleri Fona intikal eden bankaların istiraklerinde bu bankaları temsilen görev yapan
yönetim ve denetim kurulu üyeleri, müdürler kurulu üyeleri ve/veya hisseleri Fona
devredilen istiraklerde Fonu temsilen görev yapan yönetim, denetim kurulu üyeleri,
müdürler kurulu üyeleri, iflas ve tasfiye memurları aleyhine görevlerinin ifası
sebebiyle açılan ve açılacak her türlü tazminat ve alacak davaları ile sahsi sorumluluk
davaları Fon aleyhine açılır. Fonun ödeyeceği tazminatı ilgililere rücu islemlerinde bu
maddenin dördüncü fıkrasındaki usûl ve esaslar uygulanır. Bu sekilde atanan ve/veya
görev yapan yöneticilere, atandıkları ve/veya görev yaptıkları sirketlerin doğmus veya
doğacak kamu borçları ile Sosyal Sigortalar Kurumu borçlarının ve her türlü isçi
alacakları ile söz konusu sirketlerin tâbi olduğu ilgili diğer mevzuattan kaynaklanan
borçlarının ödenmemis olması nedeniyle sahsi sorumluluk yüklenemez.
Fon Kurulu baskan ve üyeleri ile Fon tarafından atanan ve/veya görev yapan
yukarıdaki fıkrada sayılan yöneticilerin, sirketlerin sermayesini kaybetmesinden
ve/veya borca batık olmasından dolayı mahkemeye bildirimde bulunma
yükümlülükleri yoktur. Bildirimde bulunmamaktan dolayı bu sahıslar hakkında 2004
sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 179, 277 ve devamı maddeleri ile 345/a maddeleri
hükümleri uygulanmaz; 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 341 inci maddesi
uyarınca sahsi sorumluluk davası açılamaz.
Yönetim ve denetimi Fon tarafından devir alınmamıs sirketlere Fon tarafından atanan
yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile müdürler, ortaklar genel kurulunca görevden
alınamayacağı gibi, ibra edilmeyerek haklarında görev yaptıkları dönem veya
dönemler dısında sahsi sorumluluk davası açılamaz.
Fon Kurulu kararlarına kar
s
ı yargı yolu
MADDE 128-
Besyüzbin Yeni Türk Lirasını asan miktarlara iliskin Fon Kurulu
kararlarına karsı açılacak davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıstayda görülür.
Fon Kurulu kararlarına karsı yapılan basvurular acele islerden sayılır.
67
Fon Kurulu kararlarına karsı açılacak idarî davalarda yürütmenin durdurulması
talepleri için ayrıca durusma yapılır. Bu halde 2577 sayılı Đdari Yargılama Usulü
Kanununun 17 nci maddesinin (5) numaralı fıkrasındaki otuz günlük süre
uygulanmaz. Yürütmenin durdurulması talepleri, Fonun savunması alınmadan karara
bağlanamaz. Đlgili taraflar yürütmenin durdurulması talebinin kendisine tebliğ
tarihinden itibaren yedi gün içinde savunmasını vermek zorundadır. Aksi halde
savunma beklenmeksizin karar verilir.
Fonun bütçesi
12
MADDE 129-
MADDE 129-
Fon giderlerinin, Fon gelirleri ile karsılanması esastır. Fonun bütçe
yılı, takvim yılıdır.
Fon, bu Kanunda belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde kendisine tahsis edilen
kaynaklarını görev ve yetkilerinin gerektirdiği ölçüde, serbestçe kullanır.
Fon mevcudunun kullanılıs usûl ve esasları ile bu Kanunla Fona verilen yetkilerin
kullanılmasına iliskin diğer usûl ve esaslar Fon tarafından hazırlanacak yönetmelikte
gösterilir. Fon giderleri Fon kaynaklarından karsılanır.
Fonun giderleri Fon Kurulu kararıyla yürürlüğe giren, stratejik plânları ve performans
hedefleri ile kurumsal, islevsel ve ekonomik sınıflandırma sistemine göre hazırlanan
yıllık bütçeye göre yapılır.
Fonun gelirleri
MADDE 130-
Fonun gelirleri;
a) Mevduat ve katılım fonu sigortası primlerinden,
b) 62 nci maddeye göre zamanasımına uğrayan mevduat, katılım fonu, emanet ve
alacaklardan,
c) Kurulus izni verilen bankaların kurucularının, faaliyete geçis tarihinden itibaren bir
yıl içerisinde, bu Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen asgarî sermayenin yüzde onu
tutarında Fona yatıracakları sisteme giris payından,
d) 18 inci madde hükümleri çerçevesinde, Fona yatırılacak tutarlardan,
e) Bu Kanun hükümlerine aykırılık dolayısıyla hükmolunacak adlî para cezalarının
yüzde ellisi ile verilecek idarî para cezalarının yüzde doksanından,
f) Fon mevcudunun gelirleri ile sair gelirlerden,
g) 20 nci madde uyarınca Fona gelir kaydedilecek değerlerden,
olusur.
Fonun borçlanma ve avans yetkisi
12
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
68
MADDE 131-
Fon, Hazine Müstesarlığından izin almak kaydıyla borçlanabileceği
gibi ihtiyaç hasıl olduğunda Fona ikrazen verilmek üzere Hazine Müstesarlığınca özel
tertip Devlet iç borçlanma senedi ihraç edilebilir. Özel tertip Devlet iç borçlanma
senetlerinin faiz oranları ve geri ödeme sartları da dahil olmak üzere tâbi olacağı usûl
ve esaslar Hazine Müstesarlığı ile Fon tarafından müstereken belirlenir. Malî yıl bütçe
kanunlarında yer alan borçlanma ile ilgili hükümler ile 4749 sayılı Kamu Finansmanı
ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 5 ve 6 ncı maddeleri
hükümleri bu senetler için de geçerlidir.
Fon, Kurum görüsü alınmak suretiyle Fon Kurulu kararı ile bankalardan ileride
doğacak prim yükümlülüklerine mahsuben bir önceki yılda ödedikleri sigorta primi
toplamına kadar avans alabilir. Avans kullanımına iliskin kararlarda uygulanacak faiz
oranının belirtilmesi zorunludur.
Olağanüstü hallerde, Fon kaynaklarının ihtiyacı karsılamaması durumunda Fonun
talebi üzerine Merkez Bankasınca Fona avans verilebilir. Alınan avansın vadesi,
tutarı, geri ödeme sekil ve sartları ile uygulanacak faiz oranı ve diğer hususlar Fonun
görüsü alınarak Merkez Bankasınca belirlenir.
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 5
Posted by admin in Bankacılık on Mayıs 7th, 2009
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Görev, Yetki ve Sorumluluk
Kurumun görev ve yetkileri
MADDE 93-
Kurum, bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatın verdiği yetkiler
çerçevesinde finansal piyasalarda güven ve istikrarın sağlanması, kredi sisteminin
etkin bir sekilde çalısması, malî sektörün gelismesi, tasarruf sahiplerinin hak ve
menfaatlerinin korunması için;
a) Bankalar ve finansal holding sirketleri ile diğer kanunlarda ve ilgili mevzuatta yer
alan hükümler saklı kalmak kaydıyla finansal kiralama, faktoring ve finansman
s
irketlerinin; kurulus ve faaliyetlerini, yönetim ve teskilat yapısını, birlesme,
bölünme, hisse değisimini ve tasfiyelerini düzenlemek, uygulamak, uygulanmasını
sağlamak, uygulamayı izlemek ve denetlemek,
b) Yurt içi ve yurt dısı muadil kurumların katıldığı uluslararası malî, iktisadî ve
meslekî tesekküllere üye olmak, görev alanına giren hususlarda yabancı ülkelerin
yetkili mercileri ile mutabakat zaptı imzalamak,
c) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak,
ile görevli ve yetkilidir.
Kurum, tasarruf sahiplerinin haklarını ve bankaların düzenli ve emin bir sekilde
çalısmasını tehlikeye sokabilecek ve ekonomide önemli zararlar doğurabilecek her
türlü islem ve uygulamaları önlemek, kredi sisteminin etkin bir sekilde çalısmasını
sağlamak üzere gerekli karar ve tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlü ve
yetkilidir.
Kurum; her türlü faaliyetinde, kurulus kanununda verilen yetkiler saklı kalmak
kaydıyla kalkınma plânı, programlar ve hükûmet programında yer alan ilke, strateji ve
politikalara uyar.
Kurum, bu Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde kendisine verilen
yetkilerini, Kurulca tesis edilecek düzenleyici islemler veya alınacak özel nitelikli
kararlar ile kullanır.6 Kurum, Kurul kararıyla bu Kanunun uygulanmasına iliskin
yönetmelikler ve tebliğler çıkarmaya yetkilidir.
Kurum, iç düzenlemeleri dısındaki düzenleyici islemlerini yürürlüğe koymadan önce
sektör stratejisi ve politikaları ile iliskisinin kurulması bakımından iliskili Bakanlığın,
kalkınma plânı ve yıllık programla iliskisinin kurulması açısından Devlet Plânlama
Teskilatı Müstesarlığının ve diğer ilgili kurum ve kurulusların görüsünü alır. Đliskili
Bakanlık ve Devlet Plânlama Teskilatı Müstesarlığı en geç yedi gün içinde cevap
vermezse olumlu görüs verilmis sayılır.
Kurumun hazırlayacağı ikincil düzenleme taslakları en az yedi gün süreyle Kurumun
internet sayfası basta olmak üzere uygun vasıtalarla kamuoyunun bilgisine sunulur.
6
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
43
Özel nitelikli kararlardan gerekli görülenler doğrudan ilgili kisi ve kuruluslara ve
uygun görüldüğü takdirde Kurumun haftalık bülteni ile duyurulur.
Kamu kurum ve kurulusları, Kanun ile belirlenmis görev alanlarında Kuruma gerekli
yardımı sağlamakla yükümlüdür.
Sektörün geli
s
tirilmesi
MADDE 94-
Kurum, finansal hizmetler sektörünün gelistirilmesi amacıyla;
a) Đslem ve aracılık maliyetlerinin azaltılarak bankaların kârlı, verimli ve rasyonel
çalısmalarının ve finansal piyasaların tarafları arasında rekabet ortamının sağlanması,
b) Finansal sisteme rekabet gücünün kazandırılması, finansal piyasalara iliskin diğer
düzenlemeler ve uygulamalar ile bütünlesmenin gerçeklestirilmesi ve piyasanın daha
etkin isleyisinin sağlanması suretiyle etkin ve seffaf bir finansal sistemin
olusturulması,
c) Denetim ve faaliyet alanları bakımından uluslararası bankaların durumunun
yakından izlenmesi, tecrübelerinden yararlanılması,
d) Birimler, kurumlar, meslek mensupları ve uluslararası diyalog ve isbirliğinin
artırılması suretiyle malî piyasalarda meslek mensupları arasında bütünlesmenin
sağlanması,
e) Malî piyasalara iliskin düzenlemelerin ilgili taraflarla istisare edilerek hazırlanması,
hususlarında strateji belirlemeye yetkilidir.
Yerinde denetim ve gözetim
MADDE 95-
Bu Kanun hükümleri ile bu Kanun kapsamındaki kuruluslar hakkında
diğer kanunlarda yer alan hükümlerin uygulanmasının ve bu kurulusların her türlü
islemlerinin gözetimi ve yerinde denetimi ve bu Kanun kapsamındaki kurulusların
konsolide ve konsolide olmayan bazda risk yapısı, iç kontrol, risk yönetimi ve iç
denetim sistemleri ile varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları, kâr ve zarar
hesapları, yükümlülükleri ve taahhütleri arasındaki ilgi ve dengelerin ve malî bünyeyi
etkileyen diğer tüm unsurların ve bu kurulusların kurumsal yönetim ilkelerine uyum
seviyesinin gözetimi, tahlili ve ölçümü Kurum tarafından yapılır.
Kurum, bağımsız denetim kuruluslarınca yapılan yıllık finansal raporların yapısı,
uygunluğu ve güvenilirliğinin değerlendirilmesini de yerine getirir.
Bu Kanuna tabî kuruluslar tarafından, Kurulca belirlenen usûl ve esaslar çerçevesinde
konsolide ve konsolide olmayan bazda istenilen her türlü bilgi, belge, cetvel, rapor ve
finansal tabloların, hesap ve kayıt düzenleriyle uyumlu olarak, zamanında ve doğru
s
ekilde Kuruma tevdi edilmesi sarttır.
Söz konusu kuruluslarda denetim yapma yetkisi bulunanlar tarafından düzenlenen
rapor ve mütalâaların bir suretinin anılan kuruluslarca Kuruma gönderilmesi
zorunludur.
44
Kurum, incelemelerini Baskanın onayından geçmis çalısma programları ile Baskan
tarafından yapılacak görevlendirmeler çerçevesinde gerçeklestirir.
Baskan, yapılacak yerinde denetimde, Kurumun meslek personelini olusturan
bankalar yeminli murakıp ve yardımcıları, bankacılık uzmanı ve yardımcıları, bilisim
uzmanı ve yardımcıları, hukuk uzmanı ve yardımcıları arasından uygun göreceği bir
denetim ekibini görevlendirir. Kurumun yerinde denetim yapmaya yetkili meslek
personeli Ankara’da Asliye Ticaret Mahkemesinde yemin etmedikçe yerinde denetim
yapamazlar. Yerinde denetim yapan Kurumun meslek personeli denetim konularıyla
iliskili olarak bu maddede belirtilen tüm yetkileri haizdir.
Baskan, gerekli gördüğünde ve özellik arz eden konularda bağımsız denetim
kuruluslarını ilgili konu hakkında inceleme yapılması için görevlendirme yetkisini
haizdir. Bağımsız denetim yapan kurulusun denetçisi denetim konularıyla iliskili
olmak kaydıyla bu maddede belirtilen ilgili yetkileri haiz olduğu gibi, bu Kanun
kapsamındaki sırların saklanması yükümlülüklerine de tâbidir.
Kurum, bankalardan, bunların bağlı ortaklıklarından, nitelikli paya sahip oldukları
ortaklıklardan, birlikte kontrol ettikleri ortaklıklardan, subeleri ile temsilciliklerinden,
destek hizmeti kuruluslarından ve diğer gerçek ve tüzel kisilerden bu Kanun
hükümleri ile ilgili görecekleri bütün bilgileri gizli dahi olsa istemeye, bunların
vergiyle ilgili kayıtları dahil olmak üzere tüm defter, kayıt ve belgelerini incelemeye
yetkili olup, bilgi istenenler de istenilen bilgileri vermekle, defter, kayıt ve belgeleri
incelemeye hazır bulundurmakla, tüm bilgi islem sistemini denetim amaçlarına uygun
olarak Kurumun yerinde denetim yapan meslek personeline açmakla, verilerin
güvenliğini sağlamakla ve muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge
ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere iliskin mikrofis, mikrofilm,
manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erisim veya
kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm sistem ve sifrelerini inceleme için
ibraz etmek ve isletmekle yükümlüdür.
Kamu kurum ve kurulusları, Merkez Bankası ve benzeri kuruluslar ile Risk Merkezi
görevleriyle ilgili olarak istenecek her hürlü bilgi ve belgeyi gizli de olsa Kurumun
yerinde denetim yapan meslek personeline geciktirilmeksizin verirler. Kurul, ilgili
taraflarla bu husustaki detayları belirleyen mutabakat zaptı düzenleyebilir.
Kurum tarafından gerçeklestirilen denetimler sırasında talep edilmesi hâlinde,
bankalar tarafından iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinde çalısanların
görevlendirilmesi dâhil olmak üzere her türlü destek sağlanır.
Diğer kanunlar uyarınca Kurumun meslek personelinin bu Kanun kapsamındaki
görevleri dısında görevlendirilmeleri, bu maddede sayılan görevleri öncelikli olmak
kaydıyla Baskan tarafından yapılır.
Kurum; bu Kanunun, Kurumun görev, yetki ve sorumluluklarına iliskin hükümlerinde
zikredilen ve 20.2.1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma
Hakkında Kanun hükümlerine aykırı hareket eden kuruluslar ve ilgilileri hakkında,
adı geçen Kanunun ek 1 inci maddesindeki yetkilere sahip olduğu gibi tüm bankaların
kurulus kanunu hükümleri ile diğer kanunların bankalarla ilgili hükümlerinin
uygulanmasını denetlemeye de yetkilidir.
45
Bankalarda yerinde denetim yapan kisiler, bu Kanunda belirtilen düzenlemeler
dısında diğer kanunlara aykırılıkları tespit ettikleri takdirde bu tespitleri ilgili
mercilere derhal bildirmek zorundadırlar.
Denetim ve gözetime iliskin usûl ve esaslar Kurulca düzenlenecek yönetmelikle
belirlenir.
Bilgi ve belge isteme
MADDE 96-
Bu Kanunun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtilen kuruluslar ile ortakları, bunların bağlı ortaklıkları, nitelikli paya sahip
olduğu ortaklıkları, birlikte kontrol ettiği ortaklıkları, subeleri ile temsilcilikleri,
bağımsız denetim, değerleme ve destek hizmeti kurulusları gizli dahi olsa bu Kanunun
uygulanması ile ilgili olarak her türlü bilgi ve belgeyi Kurumun talebi üzerine
Kuruma tevdi etmekle yükümlüdür.
Kamu kurum ve kurulusları ile gerçek ve tüzel kisiler, Devletin güvenliği ve temel dıs
yararlarına karsı ağır sonuçlar doğuracak hâller ile meslek sırrı, aile hayatının gizliliği
ve savunma hakkına iliskin hükümler saklı kalmak kaydıyla özel kanunlardaki
yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa Kurum
tarafından bu Kanun kapsamında verilen görevler ile sınırlı olmak üzere istenecek her
türlü bilgi ve belgeyi uygun süre ve ortamda, sürekli veya münferit olarak vermeye,
istenecek defter ve belgeleri ibraz etmeye ve incelemeye hazır bulundurmaya, tüm
bilgi islem sistemini denetim amaçlarına uygun olarak ilgili personele açmaya,
verilerin güvenliğini sağlamaya ve muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter,
belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere iliskin mikrofis,
mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara
erisim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm sistem ve sifreleri
incelemek için ibraz etmeye ve isletmeye mecburdurlar.
Bu madde kapsamında ilgili kisi, kurum ve kuruluslar Kurumun belirleyeceği süre
içerisinde söz konusu talebe cevap vermek ve gereken kolaylığı göstermekle
yükümlüdürler.
S
effaflık ve hesap verebilirlik
MADDE 97-
Kurumun faaliyetleri hakkındaki yıllık rapor, raporun ait olduğu dönemi
izleyen yılın mayıs ayı sonuna kadar Bakanlar Kuruluna sunulur ve kesin hesaplar ile
birlikte kamuya açıklanır. Kurum, faaliyetleri ile ilgili olarak yılda bir defa Türkiye
Büyük Millet Meclisi Plân ve Bütçe Komisyonuna bilgi verir.
Kurum, stratejilerine ve bu stratejilerin yerine getirilmesine iliskin olarak Bakanlar
Kuruluna altı ayda bir bilgi verir.
Kurum, ilgili sektörde yasanan önemli gelismelere ve bu Kanunun 93 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kurulusların performanslarına
iliskin olarak toplulastırılmıs bazda üç aylık süreli raporlar yayımlar. Kurum risk
yönetim politikalarını kamuya açıklar.
Kurul tarafından yapılan düzenlemeler, değisiklikleri de içerecek sekilde sürekli
olarak güncellenmek suretiyle Kurumun internet sayfasında yayınlanır.
46
Kurumca hazırlanacak süreli raporların biçim ve içerikleri ile usûl ve esasları Kurulca
belirlenir.
Kurumlararası i
sbirliğ
i
MADDE 98-
Para, kredi ve bankacılık politikalarının yürütülmesiyle ilgili konularda
Kurum, Hazine Müstesarlığı, Devlet Plânlama Teskilatı Müstesarlığı, Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu ve Merkez Bankası karsılıklı mütalâa ve bilgi teatisinde
bulunurlar.
Kurum, Fon ve Merkez Bankası bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek
amacıyla veri tabanlarında yer alan ve birlikte üzerinde uzlasılan bilgileri gizlilik
hükümleri çerçevesinde paylasırlar.
Yabancı ülke kanunlarına göre denetime yetkili ve Kurum muadili mercilerin, kendi
ülkelerindeki finansal piyasalarda faaliyet gösteren kurulusların Türkiye’deki sube
veya ortaklıklarında denetim yapma ve bilgi talepleri ile bankaların yurt dısındaki
s
ube veya ortaklıklarının konsolidasyon kapsamında yer alan bilgilerine iliskin
taleplerinin, karsılıklılık ilkesi de dikkate alınarak yerine getirilmesi Kurulun iznine
tâbidir.
Kurum ayrıca, politikaların ve düzenlemelerin uyumlastırılmasına yönelik olarak,
gerekli gördüğü hâllerde yabancı ülkelerde denetim yapma ve eğitim ile personel
değisimi imkânı sağlamak üzere Kurum muadili merciler ile düzenleyeceği ikili
mutabakat zabıtları çerçevesinde veya baska yollarla finansal kuruluslarla ve finansal
piyasalarla ilgili her türlü isbirliği ve bilgi alısverisinde bulunmaya yetkilidir. Kurum,
bu mutabakat zabıtlarının usûl ve esasları hakkında kamuoyunu bilgilendirir.
Kurum, yurt dısında sube veya ortaklığı bulunan bir bankanın faaliyet iznini kaldırdığı
veya Fona devrettiği takdirde, ilgili ülkenin muadil merciine durumu ivedilikle
bildirir.
Yurt içi ve yurt dısı yetkili mercilerle denetime, bilgi paylasımına ve diğer hususlara
dair yapılacak isbirliğine iliskin usûl ve esaslar ilgili tarafların görüsü alınmak
suretiyle Kurulca belirlenir.
Finansal Sektör Komisyonu
MADDE 99-
Kurum nezdinde, Kurum, Maliye Bakanlığı, Hazine Müstesarlığı,
Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu, Fon, Rekabet Kurulu, Devlet Plânlama
Teskilatı Müstesarlığı, Đstanbul Altın Borsası, Menkul Kıymetler Borsaları, Vadeli
Đs
lemler ve Opsiyon Borsaları ve kurulus birlikleri temsilcilerinden olusan Finansal
Sektör Komisyonu kurulur. Komisyon, finansal piyasalardaki güven ve istikrar ile
gelismeyi temin etmek üzere, bilgi teatisini, kurumlararası isbirliği ve koordinasyonu
sağlamak, ortak politika önerilerinde bulunmak ve finans sektörünün geleceğini
ilgilendiren konulara iliskin görüs bildirmekle görevlidir.
Finansal Sektör Komisyonu en az altı ayda bir toplanır ve sonuçları hakkında
Bakanlar Kuruluna bilgi sunar. Komisyonun çalısma usûl ve esasları üye kurumların
görüsleri alınmak suretiyle Kurul tarafından belirlenir.
47
E
s
güdüm Komitesi
MADDE 100-
Bankacılık sisteminin genel durumu, kredi kuruluslarının denetimleri
sonucu alınacak önlemler, risk esaslı sigorta primlerinin hesaplanmasında kullanılmak
üzere kredi kuruluslarının malî bünyelerini gösteren analiz sonuçları ve ayrıca bu
bankaların mevduat ve katılım fonları hesap adetleri, sigortalı mevduat ve katılım
fonları ve toplam mevduat ve katılım fonu tutarları hakkında gerekli bilgilerin
paylasılması, Fonun görev alanına giren konularda ve islem tesis edilmesinin gerekli
olduğu hâllerde Kurum ile Fonun azamî düzeyde isbirliği yapmasını sağlamak üzere
Baskan ve Kurum baskan yardımcıları ile Fon Baskanı ve Fon baskan
yardımcılarından olusan bir esgüdüm komitesi kurulur.
Komite en az üç ayda bir defa olmak üzere, tarafların uygun göreceği sıklıkta toplanır.
Tarafların bir diğerinden talep edeceği bilgilerin ve belgelerin diğer tarafa uzlasılacak
bir süre içerisinde verilmesi esastır.
Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasında her iki kurumu ilgilendiren konularda ve
bilgi paylasımında izlenecek usûl ve esaslar Kurum ve Fon tarafından müstereken
belirlenir.
BE
SĐNCĐ
BÖLÜM
Çe
s
itli Hükümler
Kurumun bütçesi, hesap ve harcamaların denetimi
MADDE 101-
Kurumun gelirlerinin, giderlerini karsılaması esastır. Kurum bütçesi
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerinde belirlenen usûl ve
esaslara göre hazırlanır ve kabul edilir.
Kurumun malî yıl sonunda olusan gelir fazlaları, izleyen yılın mart ayı içinde genel
bütçeye gelir olarak aktarılır. Ancak, Kurum bütçe durumunu göz önünde
bulundurarak daha önce de aktarma yapabilir.
Kurumun bütçe yılı takvim yılıdır. Kurumun giderleri, bankalar, finansal kiralama
s
irketleri, faktoring sirketleri ve finansman sirketlerince bütçenin yürürlüğe
girmesinden önce katılma payı adı altında Kuruma yapılacak ödemelerle karsılanır.
Giderlere katılma payı olarak tahsil olunacak tutar, söz konusu kurulusların bir önceki
yıl sonu bilanço toplamlarının onbinde üçünü geçemez. Belirlenen süre içerisinde
ödenmeyen katılma payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Kurumun iç denetimi Kurulca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde
gerçeklestirilir. Kurumun dıs denetimi hakkında 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve
Kontrol Kanunu hükümleri uygulanır.7
Kurul, Kurumun yıllık hesaplarını bir bağımsız denetim sirketine denetletebilir ve bu
durumda bağımsız denetim raporu faaliyet raporu içinde derc edilerek yayımlanır.
Kurum faaliyetlerine iliskin olarak her yılın mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait
kararları, yaptığı ikincil düzenlemeler ile bunların ekonomik ve sosyal etkilerini
7
5667 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile değistirilmistir.
48
analiz eden bir faaliyet raporu hazırlar. Faaliyet raporu, ayrıca Kurumun performans
hedefleri ile uygulama sonuçlarının karsılastırılmasını ve değerlendirilmesini de
içerir.
Kurumun yıllık faaliyet raporu, malî tabloları ve bütçe kesin hesabı Türkiye Büyük
Millet Meclisine sunulur. Kesinhesabın bir örneği de Maliye Bakanlığına gönderilir.
Kurum, faaliyetleri hakkında internet ortamı ve resmî bültenler aracılığıyla
kamuoyunu azamî ölçüde bilgilendirir.
Ücretler, malî ve di
ğ
er sosyal haklar
MADDE 102-
Kurul Baskanına Basbakanlık Müstesarı için belirlenen her türlü
ödemeler dâhil malî ve sosyal haklar tutarında aylık ücret ödenir. Basbakanlık
Müstesarına ödenenlerden, vergi ve diğer yasal kesintilere tâbi olmayanlar bu Kanuna
göre de vergi ve diğer kesintilere tâbi olmaz. Kurul üyelerine ise Kurul Baskanına
yapılan ödemelerin yüzde doksanbesi oranında aynı usûl ve esaslara göre ödeme
yapılır.
Kurumun kadro karsılığı sözlesmeli personelinin ücretleri ile diğer malî ve sosyal
hakları birinci fıkrada belirlenen ücret tavanını geçmemek üzere Kurul tarafından
tespit edilir.
Kurum personeline Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde fazla mesai ücreti ve
performansa dayalı ödül verilebilir. Her halde Kurum personeline yapılacak ödeme
tutarı birinci fıkrada belirlenen ücret tavanını geçemez.
Kurul Baskan ve üyeliklerine atananlar ile Kurum personeli hakkında 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ek ve değisikliklerine iliskin
hükümler uygulanır. Emeklilik ve diğer bakımlardan Kurul Baskanına bakanlık
müstesarı, Kurul üyelerine bakanlık müstesar yardımcısı, Kurum baskan
yardımcılarına bakanlık genel müdürü, 1 inci dereceli daire baskanlarına bakanlık
genel müdür yardımcısı, baskanlık müsavirlerine bakanlık müsaviri, bankalar yeminli
murakıp ve yardımcılarına kazanılmıs hak aylık dereceleri itibarıyla karsılık gelen
bakanlık müfettisi ve yardımcısı, bankacılık, hukuk ve bilisim uzmanlarına kazanılmıs
hak aylık dereceleri itibarıyla karsılık gelen Basbakanlık uzmanı, bunların
yardımcılarına Basbakanlık uzman yardımcıları için tespit edilen ek gösterge ve
makam tazminatı uygulanır. Bu görevlerde geçirilen süreler makam ve temsil
tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde geçmis sayılır. Bu hükümler, akademik
unvanların kazanılması için gerekli sartlar saklı kalmak üzere üniversite öğretim
elemanı kadrolarından gelen Kurul Baskan ve üyeleri ile personel hakkında da
uygulanır.
Kurul baskan ve üyeliklerine atananlardan, emekliliğini hak edip talebi sonucu
emeklilik islemi tamamlanan Kurul üyelerinin üyelikleri görev süreleri sonuna kadar
devam eder. Atama yapılmadan önce kanunla kurulmus diğer sosyal güvenlik
kurumlarına bağlı olanların, istekleri hâlinde bu kurumlara bağlılıkları devam eder ve
bunlar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı dısındaki sosyal güvenlik kurumlarından emekli
olan Kurul üyeleri, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığına yazı ile basvurdukları
49
tarihi takip eden ayın basından itibaren Sandıkla iliskilendirilir. Bu üyelerin diğer
sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıkları kesilir ve ayrılıslarında çesitli sosyal
güvenlik kuruluslarına prim ödeyerek geçen süreleri birlestirilmek suretiyle
kendilerine 24.5.1983 tarihli ve 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca aylık
bağlanır.
Diğer personelin emeklilik açısından durumu 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Emekli Sandığı Kanunu ile ek ve değisikliklerine iliskin hükümler dikkate alınmak
suretiyle kıyasen belirlenir.
Kurul baskan ve üyelerine, birinci fıkraya göre belirlenen ücretlerinin tutarında,
damga vergisi hariç herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın, her ay tazminat verilir.
Kurul üyelerinin görevden ayrılması
MADDE 103-
Kurul Baskan ve üyeliklerine atananların Kurulda görev yaptıkları
sürece önceki görevleri ile olan iliskileri kesilir. Ancak, kamu görevlisi iken üyeliğe
atananlar, memuriyete giris sartlarını kaybetmemeleri kaydıyla, görev sürelerinin sona
ermesi veya görevden ayrılma isteğinde bulunmaları ve otuz gün içinde eski
kurumlarına basvurmaları durumunda atamaya yetkili makam tarafından bir ay içinde
mükteseplerine uygun bir kadroya atanır. Atama gerçeklesinceye kadar bunların
almakta oldukları her türlü ödemelerin Kurum tarafından yapılmasına devam olunur.
Bir kamu kurumunda çalısmayanlardan Kurul Baskan ve üyeliğine seçilip yukarıda
belirtilen sekilde görevi sona erenlere herhangi bir görev veya ise baslayıncaya kadar,
almakta oldukları her türlü ödemeler Kurum tarafından verilmeye devam edilir. Bu
maddede belirtilen nedenlerle üyeliği sona erenlere Kurum tarafından yapılacak
ödeme bir yılı geçemez.
Kurul baskan ve üyelerinin bu görevlerinde geçirdikleri süreler, tâbi oldukları kanun
hükümlerine göre hizmetlerinde değerlendirilir. Bu hüküm, akademik unvanların
kazanılması için gerekli sartlar saklı kalmak üzere, üniversite akademik kadrolarından
gelen Kurul baskan ve üyeleri hakkında da uygulanır.
Kurul üyeleri ile Kurum personelinin cezaî ve hukukî sorumlulu
ğ
u
MADDE 104-
Kurul Baskan ve üyeleri ile Kurum personelinin görevleriyle bağlantılı
olarak isledikleri iddia edilen suçlara iliskin sorusturmalar, Kurul Baskan ve üyeleri
için iliskili Bakanın, Kurum personeli için ise Baskanın izin vermesi kaydıyla genel
hükümlere göre yapılır. Kurul üyeleri ile Kurum personelinin istirak hâlinde
isledikleri iddia edilen suçlara iliskin sorusturmalarda Kurum personeli hakkında
sorusturma izni verme yetkisi iliskili Bakana aittir.
Kurul Baskan ve üyeleri ile Kurum personeli hakkında görevleriyle bağlantılı olarak
isledikleri iddia edilen suçlardan dolayı sorusturma izni verilmesi için, bu kisilerin
kendilerine veya üçüncü kisilere çıkar sağlamak veya Kuruma ya da üçüncü kisilere
zarar vermek kastıyla hareket ederek bu islemler sonucunda kendilerine veya üçüncü
kisilere çıkar sağlamıs olmaları hususunda açık ve yeterli emarelerin olması gerekir.
Sorusturma izni verilmesi hâlinde bu durum ilgililere tebliğ olunur. Sorusturmaya izin
verilmesine ya da verilmemesine dair kararlar aleyhine, tebliğ tarihinden itibaren
onbes gün içerisinde Danıstay nezdinde itiraz yoluna basvurulabilir. Đzin verilmis olsa
dahi, itiraz süresi geçene kadar veya Danıstaya yapılan itiraz sonucunda hüküm tesis
olunana kadar sorusturma baslatılamaz.
50
Kurul Baskan ve üyeleri ile Kurum personelinin, görevden ayrılmıs olsalar dahi,
görevleriyle bağlantılı olarak isledikleri iddia edilen suçlardan dolayı baslatılan
sorusturma ve kovusturmalar, ilgili üye veya personelin talebi hâlinde, bunlarla
vekâlet akdi yapmak suretiyle görevlendirilecek bir avukat tarafından takip edilir. Söz
konusu davalara iliskin dava giderleri ve Türkiye Barolar Birliğince açıklanan asgarî
ücret tarifesinde belirlenen avukatlık ücretinin onbes katını asmamak üzere avukatlık
ücreti, Kurum bütçesinden karsılanır.
Kurul Baskan ve üyeleri ile Kurum personeli aleyhine, Kurulun veya Kurumun bu
Kanunda yazılı görevlere iliskin karar, eylem ve islemleri sebebiyle, gerek
görevlerinin ifası sırasında gerek görevden ayrılmalarından sonra, açılmıs veya
açılacak her türlü tazminat ve alacak davası, Kurum aleyhine açılmıs sayılır. Bu
davalarda husumet Kuruma yöneltilir. Avukatlık ücreti ve dava giderine iliskin bu
maddenin üçüncü fıkrası hükmü bu hukuk davaları için de aynen geçerlidir.
Yargılama sonucunda Kurum aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinlesmesi
nedeniyle Kurumun ödeme yapması hâlinde, Kurum bu meblağı, ilgililerinden talep
eder. Kurumun, yaptığı ödemeleri ilgililerinden talep edebilmesi için, bu kisiler
hakkında kusurlu olduklarına iliskin mahkeme kararının kesinlesmesi gerekir.
Kurul kararlarına kar
s
ı yargı yolu
MADDE 105-
Kurul kararlarına karsı açılacak idarî davalar ilk derece mahkemesi
olarak Danıstayda görülür. Danıstay, Kurul kararlarına karsı yapılan basvuruları acele
islerden sayar.
Đ
liskili Bakanlık, Kurulun düzenleyici nitelikteki kararlarına karsı iptal davası açabilir.
Kurul kararlarına karsı açılacak idarî davalarda yürütmenin durdurulması talepleri için
ayrıca durusma yapılır. Bu halde 2577 sayılı Đdarî Yargılama Usulü Kanununun 17
nci maddesinin (5) numaralı fıkrasındaki otuz günlük süre uygulanmaz. Yürütmenin
durdurulması talepleri, Kurumun savunması alınmadan karara bağlanamaz. Đlgili
taraflar yürütmenin durdurulması talebinin kendisine tebliğ tarihinden itibaren yedi
gün içinde savunmasını vermek zorundadır. Aksi halde savunma beklenmeksizin
karar verilir.
ONB
ĐRĐNCĐ
KISIM
Faaliyet
Đzni Kaldırılan ve Fona Devredilen Bankalara Đlis
kin Hükümler
Faaliyet izninin kaldırılması
MADDE 106-
Bir bankanın bu Kanun hükümlerine göre faaliyet izninin kaldırılması
hâlinde yönetim ve denetimi Fona intikal eder.
Đ
znin kaldırılmasına iliskin Kurul kararının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten
itibaren, banka hakkındaki ihtiyatî tedbir dahil her türlü icra ve iflas takibatı durur ve
yeni icra ve iflas takibi yapılamaz. Banka hakkında Fon haricinde üçüncü kisiler
tarafından açılmıs tüm dava, icra ve iflas takipleri mahkeme, icra ve iflas dairesi
tarafından derhal Fona bildirilir.
Fon, yönetim ve denetimi kendisine intikal eden bankadaki sigortalı mevduatı ve
sigortalı katılım fonunu doğrudan veya ilân edeceği baska bir banka aracılığı ile
51
ödeyerek, mevduat ve katılım fonu sahipleri yerine bankanın doğrudan doğruya
iflasını ister. Bu görev ve yetki münhasıran Fona aittir. Bu sekilde yapılacak iflas
isteminde 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 178 inci maddesinin ikinci fıkrası ve
179 uncu maddesinin iflasın ertelenmesine iliskin hükümleri uygulanmaz.
Fonun iflas talebi hakkında 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun seri
muhakeme usulü hükümleri uygulanır ve en geç altı ay içerisinde iflas talebi hakkında
karar verilir.
Yönetim ve denetimi Fona intikal eden banka hakkında iflas kararı verilmesi hâlinde
Fon, iflas masasına 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 206 ncı maddesinde yer alan
üçüncü sıradaki tüm imtiyazlı alacaklılardan önce gelmek üzere, ancak Devletin ve
sosyal güvenlik kuruluslarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra8
imtiyazlı alacaklı sıfatıyla istirak eder. Fon, bu Kanunun uygulanması ile sınırlı olmak
üzere 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 166 ncı, 218 inci, 219 uncu, 223 üncü, 234
üncü, 236 ncı, 249 uncu, 251 inci ve 254 üncü maddelerindeki yetki ve görevler hariç
olmak üzere iflas dairesi, alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi görev ve yetkilerine
sahip olarak bankayı tasfiye eder.
Đ
flasına hükmolunan bankanın Fona olan borçları, masanın nakit durumuna göre 2004
sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 232 nci maddesinde gösterilen sıra cetvelinin
kesinlesmesi beklenmeksizin ödenir. Alacaklılar sıra cetvelinin düzenlenmesinde Đcra
ve Đflas Kanununun 232 nci maddesinde öngörülen üç aylık sürenin yetersiz kalması
hâlinde iflas idaresinin talebi üzerine, Fon Kurulu tarafından üçer aylık ek süreler
verilebilir.
Đ
flas kararı verilmeyen hallerde bankanın iradi tasfiyesi, banka genel kurul kararı
aranmaksızın ve Türk Ticaret Kanununun anonim sirketlerin infisah ve tasfiyeye
iliskin hükümlerine tâbi olmaksızın tasfiye kurulu üyelerinin Fon tarafından atanması
suretiyle gerçeklestirilir.
Bu Kanunun 12 nci maddesi hükümlerine göre faaliyet izni kaldırılan yabancı banka
s
ubeleri hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Bu subelerin mevcut ve
alacaklarının yurt dısına transferine iliskin esaslar Fon tarafından belirlenir.
Fon, iflas ve/veya tasfiye masasının aktifindeki paralarla, iflas ve/veya tasfiye idaresi
sıfatıyla tahsil ettiği paraları muhafaza ve nemalandırma hususunda 2004 sayılı Đcra
ve Đflas Kanununun 9 uncu ve sair ilgili maddelerine tâbi değildir. 492 sayılı Harçlar
Kanununun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü bu paralar için uygulanmaz.
Müflise ait menkul ve gayrimenkullerin satısında 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanunu,
2886 sayılı Devlet Đhale Kanunu ve 4734 sayılı Kamu Đhale Kanunu hükümleri
uygulanmaz.
Bu madde hükümlerinin uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar, Kurulun görüsü
alınmak suretiyle Fon tarafından yönetmelikle düzenlenir.
Fona devredilen bankalar ile ilgili hükümler
8
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
52
MADDE 107-
Fon, bu Kanunun 71 inci maddesi hükümlerine göre ortaklarının
temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi kendisine devredilen bankalarla
ilgili yetkilerini maliyet etkinliğini sağlama ve malî sistemin güven ve istikrarını
koruma ilkeleri doğrultusunda kullanır.
Fon, bu Kanunun 71 inci maddesi hükümlerine göre ortaklarının temettü hariç
ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi kendisine devredilen bankanın faaliyetlerini
Fon Kurulunca belirlenecek süre ile geçici olarak durdurmaya ve/veya devir tarihi
itibarıyla düzenlenecek bilançosunu esas almak suretiyle;
a) Uygun göreceği aktiflerini, teskilatını ve aksine talebi olmayan personeli ile devir
tarihi itibarıyla mevduat bankaları bakımından mevduat toplamları en yüksek bes
bankaca uygulanan faiz oranları ortalamasını, katılım bankaları bakımından katılım
fonu toplamları en yüksek üç bankaca uygulanan getiri oranları ortalamasını
geçmemek üzere islemis faiz ve getirileri ile birlikte sigortaya tâbi tasarruf mevduatı
ve katılım fonlarını ve pasifte yer alan karsılık kalemlerini, kurulacak bir bankaya ya
da mevcut bankalardan istekli olanlara devretmeye ve aktif ve pasifi kısmen veya
tamamen devredilen bankanın faaliyet izninin kaldırılmasını Kuruldan istemeye,
b) Hisselerine sahip olmak kaydıyla ve sigorta kapsamındaki mevduat ve katılım fonu
tutarını asmamak kosuluyla malî yardım sağlamaya ve kendisine intikal eden hisseleri
temsil eden sermayeye karsılık gelen zararları devralmaya,
c) Devralınacak zararlar sonucunda hisselerinin tamamına sahip olunamaması
hâlinde, zararın ödenmis sermaye tutarından düsülmesi suretiyle hesaplanacak
sermaye esas alınmak üzere bulunacak hisse bedelinin Fon Kurulunca belirlenecek
süre içinde banka hissedarlarına ödenmesi karsılığında hisselerini devralmaya,
d) Faaliyet izninin kaldırılmasını Kuruldan istemeye,
yetkilidir.
Devralınan zararlara istinaden yapılacak ödemelerin karsılığını temsil eden hisseler,
üzerindeki her türlü hak ve takyidattan arî olarak Fona intikal eder.
Hakkında bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi hükümleri uygulanan bankanın
devredilen aktiflerinin toplamının devredilen pasiflerinin toplamını karsılamaması
hâlinde aradaki fark sigorta kapsamındaki mevduat ve katılım fonu tutarını asmamak
kaydıyla Fon tarafından ödenir. Bu halde ve hakkında bu maddenin ikinci fıkrasının
(a) bendi hükümleri uygulanan bankanın faaliyet izninin kaldırılması durumunda bu
Kanunun 106 ncı maddesinin ikinci ve 109 uncu maddesinin üçüncü fıkraları
uygulanmaz. Bu Kanunun 106 ncı maddesine göre iflas masaları kurulması hâlinde,
Fon ödediği tutar kadar iflas masasına 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 206 ncı
maddesinde yer alan üçüncü sırasındaki tüm imtiyazlı alacaklılardan önce gelmek
üzere, ancak Devletin ve sosyal güvenlik kuruluslarının 6183 sayılı Kanun
kapsamındaki alacaklarından sonra9 imtiyazlı alacaklı sıfatıyla istirak eder.
Fon, hisselerinin çoğunluğu veya tamamı kendisine intikal eden bankanın;
9
5472 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değistirilmistir.
53
a) Gerektiğinde malî ve teknik yardım da sağlamak suretiyle, varlık ve
yükümlülüklerini kısmen veya tamamen, mevcut bankalardan istekli olanlara ya da
kurulacak bir bankaya devretmeye veya bankayı istekli olan baska bir bankayla
birlestirmeye,
b) Fon Kurulunca gerekli görülen hallerle sınırlı olmak üzere, malî bünyenin
güçlendirilmesi ve yeniden yapılandırılması için gerektiğinde;
1) Sermayesini artırmaya,
2) Zorunlu karsılık ve umumi disponibilite yükümlülüklerinden kaynaklanan cezaî
faizlerini kaldırmaya,
3) Đstirak, gayrimenkul ve diğer aktiflerini satın almaya veya bunları teminat olarak
alıp karsılığında avans vermeye,
4) Likidite ihtiyacını gidermek üzere mevduat koymaya,
5) Alacaklarını veya zararlarını devralmaya,
6) Varlık ve yükümlülükleri ile ilgili her türlü islemi yapmaya ve nakde tahvilini
sağlamaya,
c) Sahip olduğu aktifleri iskonto uygulayarak veya sair suretlerle üçüncü kisilere
satmaya ve gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya,
d) Hisselerini bu Kanunun 7 ve 8 inci maddelerindeki hükümlere istinaden Kuruldan
izin alınmak kaydıyla ve Fon Kurulu tarafından belirlenecek usûl ve esaslar dahilinde
üçüncü kisilere devretmeye,
yetkilidir.
Bu madde hükümlerine göre yapılan devir islemlerinde alacaklı ve borçluların rızası
aranmaz.
71 inci madde kapsamında temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi
kendisine devredilen bankaların, malî bünyelerinin güçlendirilmesi, yeniden
yapılandırılması, devri, birlestirilmesi ve satısı ile ilgili süreç devrin yapıldığı tarihten
itibaren en geç dokuz aylık bir süre içerisinde tamamlanır. Fon Kurulu kararı ile bu
süre üç ayı geçmemek üzere uzatılabilir. Bu süre içinde devir, birlesme veya satısın
tamamlanamamıs olması hâlinde Fonun talebi üzerine Kurul bankanın faaliyet iznini
kaldırır.
Banka kaynaklarının istismarı
MADDE 108-
71 inci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi hükümlerine göre faaliyet
izni kaldırılan veya Fona devredilen bankaların hâkim ortakları ve yöneticileri, bu
Kanunun sahsi sorumluluğa iliskin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kullandıkları
kaynakları ve bu suretle uğranılan zararları Fon tarafından verilecek süre içerisinde
iade ve tazmin etmekle mükelleftir.
54
Bu maddenin uygulanmasında, bankaların hâkim ortaklarının ve yöneticilerinin;
yönetim kurulu, kredi komiteleri, yöneticiler, subeler ve diğer yetkili ve görevliler
aracılığıyla veya sair suretlerle, banka kaynaklarını ve varlıklarını; rehnetmek, teminat
göstermek, açıldığı tarih itibarıyla kredibilitesi olmadığı asikâr bulunan kisilere kredi
vermek, karsılığında kredi temin etmek amacıyla kredi kullandırmak, yurt içi ve yurt
dısı banka ve malî kuruluslar nezdinde depo ve sair adlarla hesap açtırmak veya bu
hesapları teminat göstermek ve sair sekillerde doğrudan veya dolaylı olarak kendileri
veya baskaları lehine para, mal, her türlü hak ve alacak temini amacıyla kullandıkları
veya baskalarına kullandırdıkları banka kaynakları ve varlıkları, dolanlı kaynak olarak
kullanılmıs sayılır.
Bu madde kapsamında kullanılan kaynaklar ve maruz kalınan zarar kapsamında iade
ve tazmin talebine mesnet teskil edecek islemler ile iade ve tazmine konu edilecek
tutarlar, ilgili bankada Kurumca yapılacak incelemeler sonucu ulasılacak tespitler de
dikkate alınarak Fon Kurulunca belirlenir.
Bankanın faaliyet izninin kaldırılması hâlinde Fon tarafından verilecek süre içerisinde
iade ve tazmin edilemeyen tutarlar Fon alacağı haline gelir ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.
Bankanın Fona devrinden sonra Fon tarafından verilecek süre içerisinde kullanılan
kaynakların ve bu suretle uğranılan zararın iade ve tazmin edilmemesi veya Fon
tarafından uygun görülecek biçimde teminatlandırılmaması veya bu ortaklara ait
hisselerin Fon tarafından verilecek süre içinde üçüncü kisilere devredilmemesi
hâlinde bu zarar veya kullanılan kaynakların miktarı dikkate alınmaksızın ortaklara ait
hisseler baskaca bir isleme gerek kalmadan Fona intikal eder. Bu suretle Fona intikal
eden söz konusu hisselerin üçüncü kisilere satısını müteakip Fon tarafından elde
edilen tutar hâkim ortakların bankaya ve/veya Fona olan borçlarına mahsup edilir.
Bu madde kapsamında kullanılan banka kaynağı ve bu suretle uğranılan zarar, Fon
tarafından verilen süre içinde iade veya tazmin edilse veya Fon tarafından uygun
görülecek biçimde teminatlandırılsa dahi bilançoda görülen bakiye zararın
özkaynakları astığının tespiti hâlinde Fon, bankanın faaliyet izninin kaldırılmasını
Kuruldan istemeye yetkilidir. Bilançoda görülen zararın özkaynakları asmaması
hâlinde ise, Fon en az bes üyesinin aynı yöndeki oylarıyla alınan Fon Kurulu kararıyla
hâkim ortaklar dısındaki ortaklara ait hisseleri, zararın ödenmis sermaye tutarından
düsülmesi suretiyle hesaplanacak sermaye esas alınmak üzere bulunacak bedel
üzerinden Fon Kurulunca belirlenecek süre içinde banka hissedarlarına ödenmesi
karsılığında devralmaya yetkilidir.
Faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankalara ili
s
kin ortak hükümler
MADDE 109-
Faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankaların ana
sözlesmelerinde yer alan düzenlemelerin, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tâbi
olmaksızın, genel kurul yapılmaksızın değistirilmesine ve tescil ettirilmesine Fon
yetkilidir.
Fon, faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankaların hâkim ortaklarından ve
tüzel kisi ortaklarının sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kisi
hissedarlarından ve yöneticilerinden, bunların eslerinden, üçüncü dereceye kadar kan
55
ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarından, evlatlıklarından ve kendilerini evlat
edinenlerden kendilerine ait tasınmaz ve istiraklerini, haczi caiz olan tasınır hak ve
alacaklarını ve menkul kıymetlerini, her türlü kazanç ve gelirleri ile yasayıs tarzına
göre geçim kaynaklarını ve ayrıca bildirimden önceki iki yıl içinde ivazlı veya ivazsız
olarak iktisap ettikleri veya devrettikleri tasınmaz, haczi caiz tasınır, hak, alacak ve
menkul kıymetlerini gösterir birer mal beyannamesi vermelerini istemeye yetkilidir.
Mal beyannamesinin en geç yedi gün içinde Fona verilmesi zorunludur. Bu mal
beyanının hüküm ve sonuçları hakkında 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun ilgili
hükümleri geçerlidir.
Fon, faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankada mevduat ve katılım fonu
sahipleri ile diğer alacaklıların haklarını korumaya yönelik olarak gerekli göreceği her
türlü tedbiri alır. Faaliyet izni kaldırılan veya Fona devredilen bankanın hâkim
ortakları ve tüzel kisi ortaklarının sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek
kisi hissedarları ve yöneticilerinin mal, hak ve alacaklarına Fonun talebi üzerine
mahkeme tarafından teminat sartı aranmaksızın ihtiyatî tedbir veya ihtiyatî haciz
konulabilir, bu kisilerin yurt dısına çıkısları yasaklanabilir. Bu sekilde alınan ihtiyatî
tedbir ve ihtiyatî haciz kararları, karar tarihinden itibaren altı ay içinde dava, icra ve
iflas takibine konu olmaz ise kendiliğinden ortadan kalkar. Đlgililer hakkında 2004
sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 11 inci bab hükümlerine göre açılacak iptal davalarında
aciz vesikası sartı aranmaz.
Faaliyet izninin kaldırıldığı veya Fona devredildiği tarihten itibaren bankanın
alacaklılarından temlik yoluyla alacak edinen borçlular, temlik yoluyla edindikleri
alacakları ile bankaya olan borçlarının takasının yapılması veya mahsup edilmesi
talebinde bulunamaz. Bu sonucu doğuracak takas ve mahsup islemleri banka
açısından geçersizdir.
S
ahsi sorumluluk
MADDE 110-
Bir bankanın yöneticilerinin ve denetçilerinin kanuna aykırı karar ve
islemleriyle banka hakkında 71 inci madde hükümlerinin uygulanmasına neden
olduklarının tespiti hâlinde, bankaya verdikleri zararlarla sınırlı olarak bunların sahsi
sorumlulukları yoluna gidilerek, Fon Kurulu kararına istinaden ve Fonun talebi
üzerine doğrudan sahsen iflaslarına mahkemece karar verilebilir. Bu karar ve islemler
bankanın hâkim ortaklarına menfaat temini amacıyla yapıldığı takdirde, menfaat
temin eden ortaklar hakkında da temin ettikleri menfaat üzerinden uygulanır. Bu
suretle tahsil edilen tutarın Fon tarafından ödenen mevduat ve katılım fonu tutarı ve
fer’ileri mahsup edildikten sonra bakiye kısmı tasfiye hâlindeki veya iflasa tâbi
bankaya iade edilir.
Mahkemece iflasına karar verilenler hakkındaki takibi Fon yürütür.
Bu madde hükmüne göre iflası istenenler hakkında mahkemece 2004 sayılı İcra ve
İflas Kanununun 257 nci ve izleyen maddeleri hükümleri uygulanır.
Bu Kanunun 106 ncı ve 109 uncu maddeleri hükümleri, bu maddeye göre sahsi iflası
istenenler hakkında da uygulanır.
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 4
Posted by admin in Bankacılık on Mayıs 7th, 2009
YEDİNCİ KISIM
Kanunî Yükümlülükler
Sırların saklanması
MADDE 73-
Kurul baskan ve üyeleri ile Kurum personeli, Fon Kurulu baskan veKISIM
üyeleri ile Fon personeli görevleri sırasında öğrendikleri bankalara ve bunların bağlı
ortaklık, istirak, birlikte kontrol edilen ortaklıkları ve müsterilerine ait sırları bu
Kanuna ve özel kanunlarına göre yetkili olanlardan baskasına açıklayamaz ve
kendilerinin veya baskalarının yararlarına kullanamazlar. Kurumun dısarıdan destek
hizmeti aldığı kisi ve kuruluslar ile bunların çalısanları da bu hükme tâbidir. Bu
yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da devam eder.
Bu Kanun hükümleri uyarınca Kurumun, yurt dısındaki muadili denetim mercileri ile
düzenleyeceği mutabakat zabıtları çerçevesinde vereceği bilgi ve belgeler birinci
fıkradaki sır kapsamında değildir. Kurul düzenleyeceği mutabakat zabıtları veya
zabıtlar dısında elde edeceği sırların korunmasını sağlamakla görevlidir. Kurumun
32
elde edeceği sır niteliğindeki bilgi ve belgeler, kurulus ve faaliyet izni verilmesinde,
faaliyetlerin denetiminde, düzenlemelere uyulup uyulmadığının izlenmesinde ve
Kurul kararlarına karsı açılacak idarî davaların görülmesinde kullanılabilir. Kurumun
bu fıkra kapsamında elde edeceği sır niteliğindeki bilgi ve belgeler hiçbir kisi, kurum
ve kurulusa verilemez. Mahkeme kararına bağlanmıs sır kapsamına giren bilgilerin
verilmesinden Kurum sorumlu tutulamaz.
Bankaların ortakları, yönetim kurulu üyeleri, mensupları, bunlar adına hareket eden
kisiler ile görevlileri, sıfat ve görevleri dolayısıyla öğrendikleri bankalara veya
müsterilerine ait sırları, bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden
baskasına açıklayamazlar. Bankaların destek hizmeti aldığı kurulus ve çalısanları
hakkında da bu hüküm uygulanır. Bu yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da
devam eder. 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanunu, 13/6/1952 tarihli ve 5953
sayılı Basın Mesleğinde Çalısanlarla Çalıstıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi
Hakkında Kanun, 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz Đs Kanunu ile 22/5/2003 tarihli
ve 4857 sayılı Đs Kanunu kapsamında çalıstırılan isçi, gemiadamı ve gazetecinin ücret,
prim, ikramiye ve bu nitelikte her çesit istihkak ödemelerinin özel olarak açılan banka
hesabına yapılması halinde, bu hesaplara iliskin bilgi ve belgelerin Çalısma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müstesarlığı ile bunlara bağlı kurum
ve kuruluslara verilmesi sırrın ifsaı sayılmaz. Bu bilgi ve belgelerin verilmesine
iliskin usûl ve esaslar Çalısma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı,
Hazine Müstesarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı ile Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumunca belirlenir.3
Kredi kurulusları ve finansal kurulusların destek hizmeti kurulusları ile aralarında
akdedecekleri yazılı sözlesmeler çerçevesinde bu kurulusların müsterilerinin risk
durumlarının izlenmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve müsteri hizmetlerinin yerine
getirilmesi nedeniyle yapılacak bilgi ve belge alısverisi ile hizmet temini ve ayrıca
kredi kurulusları ve finansal kurulusların kendi aralarında doğrudan doğruya veya en
az bes banka tarafından kurulacak sirketler vasıtasıyla yapacakları her türlü bilgi ve
belge alısverisi bu hükmün dısındadır.
Đ
tibarın korunması
MADDE 74-
5187 sayılı Basın Kanununda belirtilen araçlarla ya da radyo,
televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletisim araçları ve
benzeri yayın araçlarından biri vasıtasıyla; bir bankanın itibarını kırabilecek veya
s
öhretine ya da servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olunamaz ya da bu
yolla asılsız haber yayılamaz.
Etik ilkeler
MADDE 75-
Bankalar ile bunların mensupları; bu Kanuna, ilgili düzenlemelere,
kurulus amaç ve politikalarına uygun olarak faaliyetlerin icra edilmesini temin etmeye
ve yönetimde adalet, doğruluk, dürüstlük ve sosyal sorumluluğu esas almaya yönelik
etik ilkelere uymakla yükümlüdürler.
Etik ilkeler, kurulus birlikleri tarafından Kurulun uygun görüsü alınmak suretiyle
belirlenir.
Mü
teri hakları
3
5754 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi ile değistirilmistir.
33
MADDE 76-
Bankalar, müsterilerinin, verilen hizmetlerden kaynaklanan her türlü
sorularına cevap verecek bir sistem kurmakla ve bu hizmetle ilgili bilgiyi
müsterilerine bildirmekle yükümlüdür. Bankalar, kredi sözlesmelerinin onaylı bir
örneğini müsterilerine vermek zorundadır. Talepleri hâlinde müsteri ile yapılan diğer
islemlere iliskin her türlü belgenin bir örneği de müsterilere verilir.
Bu Kanunun 4 üncü maddesinde yer alan faaliyet konularına iliskin olarak, bankalar
ile bireysel müsterileri arasında akdedilecek sözlesmelerin sekil ve içeriğinde yer
alması gereken asgarî hususlar ile tip sözlesmelerin uygulanacağı islemler Kurulun
uygun görüsü alınarak kurulus birlikleri tarafından belirlenir. 4077 sayılı Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
Bankaların, kimliklerini ve vergi numaralarını belgelemeyen müsterileri adına
mevduat, katılım fonu, kredi ve her ne ad altında olursa olsun hesap açmaları,
sözlesme düzenlemeleri, havale ve kambiyo hizmetleri ile diğer bankacılık ve malî
hizmetleri vermeleri yasaktır. Bu fıkranın uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar
Kurumun görüsü alınarak Malîye Bakanlığınca düzenlenir. Bu fıkra hükmüne ve
Malîye Bakanlığınca yapılan düzenlemelere uymayanlar hakkında 2.4.1998 tarihli ve
4358 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmünün uygulanması bu Kanunun kovusturma
usûlü hükümlerine tâbi değildir.
SEK
ĐZĐNCĐ
KISIM
Kalkınma ve Yatırım Bankaları ve Finansal Holding
S
irketi
Kalkınma ve yatırım bankalarına ili
s
kin hükümler
MADDE 77-
Kalkınma ve yatırım bankaları, bu Kanunun 54, 55, 56, 57, 61, 63, 64,
106 ilâ 129 uncu maddeleri, 130 uncu maddesinin (a) bendi, 131 ilâ 142 nci
maddeleri hariç olmak üzere diğer hükümlerine tâbidir.
Finansal holding
s
irketi
MADDE 78-
Kurul, finansal holding sirketlerinin kapsamını belirlemeye ve
kurulmasını zorunlu tutmaya; sermaye yeterliliği, iç sistemler, konsolide denetim ve
denetimin koordinasyonuna iliskin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir. Kurulca
belirlenen kapsama girmekle birlikte finansal holding sirketi kurması zorunlu
tutulmayan bir grubun tâbi olacağı hükümleri tespite Kurul yetkilidir.
Finansal holding sirketleri hakkında, Kurulca belirlenecek usûl ve esaslar
çerçevesinde bu Kanunun 14, 15, 16, 18, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34,
35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 47, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 78, 93,
95 ve 96 ncı madde hükümleri ve bu maddelere iliskin ceza hükümleri uygulanır.
Finansal holding sirketleri bakımından belirlenecek standart oranlar ve sınırlamalar
ile yapılacak hesaplamalar yalnızca konsolide bazda dikkate alınır.
DOKUZUNCU KISIM
Kurulu
s
Birlikleri
Türkiye Bankalar Birli
ği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliğ
i
MADDE 79-
Mevduat bankaları ile kalkınma ve yatırım bankaları, tüzel kisiliği haiz
ve kamu kurumu niteliğinde meslek kurulusu olan Türkiye Bankalar Birliğine; katılım
34
bankaları ise aynı nitelikteki Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, faaliyet izni
aldıkları tarihten itibaren bir ay içinde üye olmak zorundadır.
Birliklerin görev ve yetkileri
MADDE 80-
Kurulus birlikleri;
a) Mesleğin gelismesini temin etmek,
b) Meslek ilkelerini belirlemek suretiyle üyelerin birlik ve mesleğin gerektirdiği vakar
ve disiplin içinde ekonominin ihtiyaçlarına uygun olarak çalısmalarını sağlamak,
c) Üye banka mensuplarının uyacakları meslek ilkeleri ve standartlarını Kurumun
uygun görüsünü alarak belirlemek,
d) Đlgili mevzuat uyarınca alınan kararlar ile Kurumca alınması istenilen tedbirlerin
uygulanmasını takip etmek,
e) Üyeleri arasında haksız rekabeti önlemek amacıyla gerekli her türlü tedbiri almak
ve uygulamak,
f) Üyelerin ilân ve reklamlarında uyacakları esas ve sartları tür, sekil, nitelik ve
miktarları itibarıyla Kurumun uygun görüsünü alarak tespit etmek,
g) Kurum ile isbirliği yapmak suretiyle bankalar arasında ortak projelere iliskin
isbirliğini temin etmek,
h) Üyelerinin ortak menfaatlerini ilgilendiren konularda yönetim kurulu kararına
istinaden dava açmak,
i) Müsteri haklarına dair hükümlerde öngörülen sözlesmelerin sekil ve içeriklerine
iliskin usûl ve esasları belirlemek,
j) 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri ve diğer kanunlarla
tanınmıs müracaat hakları saklı kalmak kaydıyla üyeler ve bireysel müsterileri
arasındaki ihtilafların değerlendirilmesi ve çözüme kavusturulmasını temin etmek
üzere hazırlayacakları ve Kurulca onaylanan usûl ve esaslar dâhilinde hakem heyeti
olusturmak,
ile görevli ve yetkilidir.
Organlar ve statü
MADDE 81-
Kurulus birliklerinin organ seçimleri bu Kanunda öngörülen esaslar
çerçevesinde gizli oyla ve yargı gözetimi altında gerçeklestirilir. Seçim yapılacak
genel kurul toplantısından en az onbes gün önce seçimlere katılacak üye bankaları ve
temsilcilerini belirleyen liste, toplantının gündemini, yerini, gününü, saatini ve
çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya iliskin hususları belirten bir
yazı ile birlikte üç nüsha olarak Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek seçim kurulu
baskanı hâkime tevdi edilir. Hâkim gerekli incelemeyi yaparak listeyi ve diğer
hususları onaylar; bir sandık kurulu baskanı ve iki sandık kurulu üyesi ile bunlar için
birer yedek üye atar. Oy verme islemi gizli oy, açık sayım ilkelerine göre yapılır.
35
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip seçim sandık kurulu
baskanı ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki gün
içinde seçimlere yapılacak her türlü itiraz hâkim tarafından aynı gün incelenir ve
kesin olarak karara bağlanır.
Kurulus birliklerinin organları, çalısma esasları ve faaliyetlerinin kapsamı, birliklerin
görüsünü alarak Kurumun yapacağı öneri üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla
yürürlüğe konulacak statülerinde gösterilir. Üyeler, birliklerin statüsüne ve birlikler
tarafından alınacak karar ve tedbirlere uymak zorundadır. Kurulus birliklerinin
giderleri, statüleri gereğince tespit olunan oy sayısına göre üyelere dağıtılır. Üyeler,
kendilerine düsen masraf paylarını statülerde belirtilen süre içinde yatırmak
zorundadır. Masraf istirak payları belirlenen süre içinde ödenmediği takdirde birlikler
tarafından icra yoluyla tahsil olunur. Masraf istirak paylarının ödenmesine dair
kararlar 2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 68 inci maddesinde yazılı resmî belge
niteliğindedir.
Kurulus birliklerinin aldığı genel ya da özel nitelikteki karar ve tedbirlere zamanında
ve tam olarak uymayan üyeler hakkında birliklerin yönetim kurulunca ikibin Yeni
Türk Lirasından yirmibin Yeni Türk Lirasına kadar idarî para cezasına karar verilir.
ONUNCU KISIM
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna
Đlis
kin Hükümler
B
ĐRĐNCĐ
BÖLÜM
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Kurulu
s ve bağ
ımsızlık
MADDE 82-
Kamu tüzel kisiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumu kurulmustur. Kurumun merkezi Ankara’dadır.
Kurum, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ile Baskanlıktan olusur.
Kurum, bu Kanunla ve mevzuatla kendisine verilen düzenleme ve denetlemeyle ilgili
görev ve yetkileri kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve
kullanır. Kurumun kararları yerindelik denetimine tâbi tutulamaz. Hiçbir organ,
makam, merci veya kisi Kurumun kararlarını etkilemek amacıyla emir ve talimat
veremez.
Kurum, bu Kanunda ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununda
belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde kendisine tahsis edilen malî kaynaklarını görev
ve yetkilerinin gerektirdiği ölçüde, kendi bütçesinde belirlenen usûl ve esaslar
dahilinde serbestçe kullanır.
Kurum, görev ve yetkilerini etkin sekilde yerine getirmek amacıyla yeterli sayı ve
nitelikte personeli istihdam eder.
Kurumun malları Devlet malı hükmündedir, haczedilemez ve rehnedilemez.
Đ
KĐNCĐ
BÖLÜM
36
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu
MADDE 83-
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Kurumun karar organıdır.
Kurul; biri baskan, biri ikinci baskan olmak üzere yedi üyeden olusur. Kurul Baskanı
Kurumun da baskanıdır.
Baskanın izin, hastalık, yurt içi ve yurt dısı görevlendirme ve görevde bulunmadığı
diğer hâller ile görevden alınması durumunda ikinci baskan, onun da bulunmadığı
hâllerde Kurul tarafından belirlenecek bir üye Baskana vekâlet eder.
Üyelerin atanması
MADDE 84-
Kurul üyelerinin asağıda belirtilen sartları tasımaları zorunludur:
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının (1), (4),
(5), (6) ve (7) numaralı bentlerinde belirtilen sartları tasımak.
b) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen sartları
tasımak.
c) 26 ncı maddede yer alan çalısması yasaklananlardan olmamak.
d) Hukuk, iktisat, malîye, bankacılık, isletme, kamu yönetimi ve dengi dallarda en az
lisans düzeyinde; mühendislik alanında lisans düzeyinde öğrenim görmüs olanlar için
belirtilen alanlarda lisansüstü öğrenim görmüs olmak.
üyeler, yüksek öğrenim sonrası en az on yıl deneyim sahibi veya yukarıda sayılan
öğrenim dallarında en az on yıl öğretim üyeliği yapan kisiler arasından Bakanlar
Kurulunca atanır. Üyelerden en az birinin hukuk fakültesi mezunu, birinin ise
Kurumda baskan yardımcısı, anahizmet birimi yöneticisi veya meslek personeli olarak
çalısmıs olması sarttır. Bakanlar Kurulu, üyelerden birini baskan birini de ikinci
baskan olarak görevlendirir. Bakanlar Kurulunun atama kararı Resmî Gazetede
yayımlanır.
Kurul Baskan ve üyeleri, görevlerinin devamı süresince görevlerini tam bir dikkat,
dürüstlük ve tarafsızlık ile yürüteceklerine, kanun hükümlerine aykırı hareket
etmeyeceklerine ve ettirmeyeceklerine dair Yargıtay Birinci Baskanlık Kurulu
huzurunda yemin ederler. Yemin için yapılan basvuru Yargıtay tarafından acele
islerden sayılır. Kurul üyeleri, yemin etmedikçe göreve baslayamazlar.
Ba
s
kan ve üyelerin görev süreleri
MADDE 85-
Kurul Baskan ve üyelerinin görev süresi altı yıldır. Süreleri biten
baskan ve üyeler yeniden atanamazlar. Baskanlığın ve üyeliğin herhangi bir sebeple
bosalması hâlinde, bosalan yere 84 üncü maddede belirtilen esaslar dahilinde bir ay
içinde atama yapılır. Bu sekilde atananlar, bir defalığına tekrar atanabilir.
Kurul Baskan ve üyelerinin görev süreleri dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine
son verilemez. Ancak, ağır hastalık veya sakatlık nedeniyle is göremeyecekleri,
atanmaları için gerekli sartları kaybettikleri veya durumlarının 86 ncı maddeye aykırı
düstüğü tespit edilen veya görevleri ile ilgili olarak isledikleri suçlardan dolayı
haklarında verilen mahkûmiyet kararı kesinlesen Kurul Baskan ve üyeleri süreleri
dolmadan Basbakanın onayı ile görevden alınırlar. Bunların yerlerine en geç bir ay
37
içinde atama yapılır. Ayrıca geçici is göremezlik halinin üç aydan fazla sürmesi
hâlinde, bu durumda olan üyelerin üyelikleri düser ve bunların yerlerine bir ay içinde
atama yapılır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının (5)
numaralı bendinde öngörülen suçlarla ilgili olarak haklarında ceza davası açılan Kurul
Baskan ve üyelerinden görevi basında kalması sakıncalı görülenler, Bakanlar Kurulu
tarafından tedbiren görevden uzaklastırılabilir. Görevden uzaklastırılan Kurul Baskan
ve üyeleri hakkında Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır. Bu
s
ekilde geçici olarak bosalan üyeliklere, 84 üncü maddedeki sartları tasıyanlar
arasından, tedbiren görevden uzaklastırılan üye göreve dönünceye ve her halükârda
söz konusu üyenin üyelik süresini geçmemek üzere Bakanlar Kurulunca atama
yapılabilir.
Yasaklar
MADDE 86-
Kurul Baskan ve üyeleri, asli görevlerini aksatmayan bilimsel amaçlı
yayın, ders ve konferans ile telif hakları hariç Kurumdaki resmî görevlerinin
yürütülmesi dısında kalan resmî veya özel hiçbir görev alamaz, dernek, vakıf,
kooperatif ve benzeri yerlerde yöneticilik yapamaz, ticaretle uğrasamaz, serbest
meslek faaliyetinde bulunamaz, Kurumun düzenlemek ve denetlemekle yetkili olduğu
sektör veya alanla ilgili ortaklıklarda pay sahibi olamaz, hakemlik ve bilirkisilik
yapamazlar.
Kurul Baskan ve üyeleri göreve baslamadan önce kendilerinin veya es ve velâyeti
altındaki çocuklarının sahibi bulunduğu menkul kıymetlerden Hazine tarafından
çıkarılan borçlanmaya iliskin olanlar hariç Kurumun düzenlemek ve denetlemekle
sorumlu olduğu kurulusların her türlü sermaye piyasası araçlarını es, evlatlık, üçüncü
dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları dısındakilere otuz gün
içinde satmak suretiyle elden çıkarmak zorundadır. Kurul üyeliklerine atanmalarından
itibaren otuz gün içinde bu fıkraya uygun hareket etmeyen üyeler, üyelikten çekilmis
sayılır. Bu durum, Kurul kararı ile tespit edilir ve iliskili Bakana bildirilir.
Kurul Baskan ve üyeleri, görevlerinden ayrılmalarını izleyen iki yıl içinde Kurumun
denetlemekle ve düzenlemekle görevli olduğu sektör ve alandaki özel kuruluslarda
görev alamazlar. Bu fıkra hükmüne uymayanlara 2531 sayılı Kamu Görevlerinden
Ayrılanların Yapamayacakları Đsler Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen
cezalar verilir.
Kurul Baskan ve üyeleri ve diğer personel, Kurumla ilgili gizlilik tasıyan bilgileri ve
ticari sırları, görevlerinden ayrılmıs olsalar bile kanunen yetkili kılınan mercilerden
baskasına açıklayamazlar, kendilerinin veya baskalarının menfaatine kullanamazlar.
Kurul Baskan ve üyeleri 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüsvet ve
Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa tâbidir.
Kurulun çalı
s
ma esasları
MADDE 87-
Kurul en az haftada bir defa olmak üzere, gerekli hallerde toplanır.
Toplantıyı Kurul Baskanı, yokluğunda ikinci baskan yönetir. Toplantının gündemi
Baskan, yokluğunda ikinci baskan tarafından hazırlanarak toplantıdan en az bir gün
önce Kurul üyelerine bildirilir. Gündem maddelerine geçmeden önce Baskan
38
tarafından Kurumun faaliyetleri hakkında Kurula bilgi verilir. Gündeme yeni madde
eklenebilmesi için toplantı baslamadan önce bir üyenin öneride bulunması ve önerilen
maddenin gündeme eklenmesinin Kurulca kabul edilmesi gerekir.
Geçerli mazereti olmaksızın bir takvim yılında toplam üç toplantıya katılmayan veya
bir toplantıya katıldığı halde Kurul kararlarını süresi içinde imzalamayan veya karsı
oy gerekçesini süresi içinde yazılı olarak bildirmeyen Kurul üyeleri üyelikten çekilmis
sayılır. Bu durum, Kurul kararı ile tespit edilir ve iliskili Bakana bildirilir.
Kurul en az bes üyenin hazır bulunması ile toplanır ve bu Kanunda belirtilen özel
nisap gerektiren haller dısında en az dört üyenin aynı yöndeki oyuyla karar alır.
Üyeler çekimser oy kullanamaz. Toplantıda karar yeter sayısı sağlanamadığı
durumlarda, izleyen toplantılarda oylarda esitlik olması hâlinde Baskanın bulunduğu
tarafın oyu üstün sayılarak karar alınır. Kurul kararı tutanakla tespit edilir ve karar
tutanağı toplantı esnasında veya en geç toplantıyı izleyen isgünü, toplantıya katılan
tüm üyeler tarafından imzalanır.
Herhangi bir nedenle üye sayısının Kurulun karar almasını imkânsız kılacak bir
sayıya düsmesi hâlinde, toplantı nisabı sağlanacak sekilde bir ayı geçmemek üzere,
kıdem sırasına göre, Kurum baskan yardımcıları vekâlet eder. Bu madde hükmüne
istinaden Kurul üyeliği görevini yürüten Kurum baskan yardımcılarının malî ve özlük
haklarında bir değisiklik olmaz.
Bu Kanunda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, Kurul kararı, alındığı toplantı
tarihinden itibaren en geç onbes gün içinde gerekçeleri, varsa karsı oy gerekçeleri ve
imzaları ile birlikte tekemmül ettirilir.
Kurul Baskan ve üyeleri kendisi, esi, evlatlıkları ve üçüncü derece dahil kan ve ikinci
derece dahil kayın hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya katılamazlar.
Bu durum karar metninde ayrıca belirtilir.
Kurul toplantıları gizlidir. Đhtiyaç duyulması hâlinde görüslerinden yararlanmak üzere
uzman kisiler Kurul toplantısına davet edilebilir. Ancak Kurul kararları toplantıya
dısardan katılanların yanında alınamaz.
Kurulun düzenleyici kararları tekemmül etmesinden itibaren en geç yedi isgünü içinde
iliskili Bakanlığa ve yayımlanmak üzere Basbakanlığa gönderilir. Bu kararlar
gönderildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde Resmî Gazetede yayımlanır. Bu
Kanunda öngörülen hükümler saklı kalmak üzere, denetleyici nitelikteki kararlar
internet ortamı basta olmak üzere uygun vasıtalarla kamuoyuna duyurulur. Kurul,
yayımlanması ülke ekonomisi ve kamu düzeni açısından sakıncalı olan denetleyici
nitelikteki kararların yayımlanmamasına karar verebilir.
Kurul üyeleri ile Kurum personelinin uyacakları meslekî ve etik ilkeler ile Kurulun
çalısma usûl ve esaslarına iliskin diğer hususlar Kurul tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Kurulun görev ve yetkileri
MADDE 88-
Kurul bu Kanun ve diğer mevzuatta belirtilen görevler yanında
asağıdaki görevleri yapar ve yetkileri kullanır:
39
a) Düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu sektör veya alanla ilgili uluslararası
ilke ve standartlarla uyumlu ikincil düzenlemeleri yapmak ve kararlar almak.
b) Kurumun stratejik plânını, performans ölçütlerini, amaç ve hedeflerini, hizmet
kalite standartlarını belirlemek, insan kaynakları ve çalısma politikalarını olusturmak,
Kurumun hizmet birimleri ve bunların görevleri hakkında öneride bulunmak.
c) Kurumun stratejik plânı ile amaç ve hedeflerine uygun olarak hazırlanan bütçe
teklifini görüsmek ve karara bağlamak.
d) Kurumun performansını ve malî durumunu gösteren raporları onaylamak.
e) Baskanın önerisi üzerine, baskan yardımcıları ve daire baskanlarını atamak.
f) Tasınmaz alımı, satımı, kiralanması konularındaki önerileri görüsüp karara
bağlamak.
g) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ba
skanlık Tes
kilatı
Ba
s
kan
MADDE 89-
Kurumun en üst yöneticisi olan Baskan, Kurumun genel yönetim ve
temsilinden sorumludur.
Baskanın görev ve yetkileri sunlardır:
a) Kurul toplantılarının gündemini, gün ve saatini belirlemek, toplantıları idare etmek,
gündeme alınmayan basvurular hakkında gerekli islemleri yapmak ve bunlara iliskin
olarak Kurula bilgi vermek.
b) Kurul kararlarının yayımlanmasını veya tebliğini sağlamak, bu kararların gereğinin
yerine getirilmesini temin etmek ve uygulanmasını izlemek.
c) Hizmet birimlerinden gelen önerilere son seklini vererek Kurula sunmak.
d) Kurulun belirlediği stratejilere, amaç ve hedeflere uygun olarak, Kurumun yıllık
bütçesi ile malî tablolarını hazırlamak.
e) Hizmet birimlerinin, verimli ve uyumlu bir biçimde çalısmasının en üst düzeyde
organizasyonu ve koordinasyonunu sağlamak, Kurum hizmet birimleri arasında
çıkabilecek görev ve yetki sorunlarını çözmek.
f) Yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak, amaç ve hedeflere, performans ölçütlerine
göre faaliyetlerin değerlendirilmesini yaptırmak ve bunları Kurula sunmak.
g) Kurumun faaliyet gösterdiği alanda strateji, politikalar ve ilgili mevzuat ile
Baskanlığın ve çalısanların performans ölçütleri hakkında değerlendirme yapmak.
40
h) Kurumun diğer kuruluslarla iliskilerini yürütmek ve Kurumu temsil etmek.
i) Kurul tarafından atanması öngörülenler dısındaki Kurum personelini atamak.
j) Kurum baskanı adına imzaya yetkili personelin görev ve yetki alanını belirlemek.
k) Kurumun yönetim ve isleyisine iliskin diğer görevleri yerine getirmek.
Baskan, Kurula iliskin olmayan görev ve yetkilerinden bir bölümünü, sınırlarını
açıkça belirlemek ve yazılı olmak kaydıyla alt kademelere devredebilir.
Ba
s
kan yardımcıları
MADDE 90-
Baskana baskanlığa iliskin görevlerinde yardımcı olmak üzere Kurul
kararıyla üç baskan yardımcısı atanır. Baskan yardımcılarından biri, yerinde denetim
ve gözetimle görevli birimlerden sorumlu olur. Baskan yardımcılarının 84 üncü
maddede belirtilen sartları tasıması gerekir.
Baskan yardımcıları gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek sartıyla
görev ve yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir.
Kurumun hizmet birimleri
MADDE 91-
Kurumun hizmet birimleri, daire baskanlıkları seklinde teskilatlanmıs
anahizmet, danısma ve yardımcı hizmet birimlerinden olusur. Ancak, daire
baskanlıklarının sayısı onu geçemez. Đliskili Bakanın onayı ile bu sayının yarısını
geçmemek kaydıyla Kurulca daire baskanlıkları olusturulabilir.4
Hizmet birimleri, bu Kanunda belirtilen faaliyet alanı, görev ve fonksiyonlara uygun
olarak Kurumun teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan yönetmelikle
belirlenir.
Anahizmet birimi olarak Strateji Gelistirme Daire Baskanlığı kurulur. Hukuk, basın
ve halkla iliskiler, yönetim ve finans gibi alanlarda ihtiyaca göre sayıları toplam
onbesi5 geçmemek üzere Baskanlık müsaviri görevlendirilebilir.
Đ
nsan kaynakları ve eğitim, idarî ve malî isler ve benzeri faaliyetleri yürütmek üzere
Destek Hizmetleri Daire Baskanlığı kurulur. Bu daire baskanlığında biri Kurulun özel
büro hizmetlerinde kullanılmak üzere en çok dört adet müdürlük kurulabilir.
Kurum, düzenlemekle görevli olduğu alanın yoğun olduğu illerde olmak ve sayısı üçü
geçmemek kaydıyla Bakanlar Kurulu kararıyla yurt içi temsilcilik açabilir.
Kurum personeli
MADDE 92-
Bu Kanun ile Kuruma verilen görevlerin gerektirdiği sürekli görev ve
hizmetler, bankalar yeminli murakıpları ve yardımcıları, bankacılık uzman ve
yardımcıları, hukuk uzman ve yardımcıları ile bilisim uzman ve yardımcılarından
olusan meslek personeli ve idarî personel eliyle yürütülür. Kurumun her türlü
4
5667 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile değistirilmistir.
5
5667 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile değistirilmistir.
41
personelinin bu Kanunun 84 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi hariç, diğer
bentlerinde yer alan nitelikleri tasımaları zorunludur.
Baskan yardımcıları, daire baskanları, müdürler, baskanlık müsavirleri ve meslek
personeli kadro karsılığı sözlesmeli statüde istihdam edilir. Kadro karsılığı sözlesmeli
çalısan Kurum personeli ücret, malî ve sosyal haklar dısında, diğer personel ise her
türlü hak ve yükümlülükleri yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbidir.
Bu Kanunun ekinde yer alan (I) sayılı cetveldeki toplam kadro sayısı geçilmemek
üzere, kadro unvan ve derecelerinin değistirilmesi ile bu kadroların kullanılmasına
iliskin esas ve usûlleri belirlemeye Kurul yetkilidir. Ancak, meslek personeli dısında
kalan Kurum personelinin unvan değisiklikleri 190 sayılı Genel Kadro ve Usûlü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadro
unvanlarıyla sınırlı olarak yapılır.
Kurumun anahizmet birimlerinde uzmanlık gerektiren islerde meslek personeli
çalıstırılması esastır. Anahizmet, danısma ve yardımcı hizmet birimlerinde istihdam
edilecek personelin nitelikleri Baskanın teklifi üzerine Kurul tarafından belirlenir.
Kurumda yönetici, müsavir ve meslek personeli unvanlarını haiz olmayan personelin
oranı bu Kanunun eki cetvellerde yer alan toplam kadro sayısının yüzde otuzunu
geçemez.
Kurumda, meslek personeli sayısının yüzde onunu geçmeyecek sekilde, sektörde en
az on yıl meslekî tecrübesi olanlar ile Kurumun faaliyet alanına iliskin konularda
doktor unvan ve derecesini alanlar arasından yeteri kadar uzman personel, hizmet
veya vekâlet akdi hükümlerine göre çalıstırılabilir.
Kurum personeli baska kamu kurum ve kuruluslarında geçici olarak
görevlendirilemez.
Bankacılık, hukuk ve bilisim uzman yardımcılığı ile bankalar yeminli murakıp
yardımcılığına atanacaklar merkezî yarısma sınavıyla belirlenenler arasından seçilir.
Uzman yardımcılığı ve bankalar yeminli murakıp yardımcılığına atananlar ikinci yılın
sonunda yetki sınavına tâbi tutulurlar. Yetki sınavı ile bu sınavda basarılı olanların
yetkilerine iliskin usûl ve esaslar Kurul tarafından belirlenir. Uzman yardımcılığı ve
bankalar yeminli murakıp yardımcılığına atananlar, üç yıl çalısmak ve olumlu sicil
almak kaydıyla Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az
(C) düzeyinde veya buna denk kabul edilen uluslararası geçerliliği bulunan yabancı
dil puanı alması, yeterlik sınavında basarılı olması ve konuları ile ilgili
hazırlayacakları uzmanlık tezinin olusturulacak jüri tarafından kabul edilmesi hâlinde
ilgisine göre bankacılık, hukuk ve bilisim uzmanı ile bankalar yeminli murakıbı
olarak atanır ve bunlara bir defaya mahsus olmak üzere bir derece yükseltilmesi
uygulanır. Mazereti olmaksızın tez hazırlamayan veya sınava girmeyen veya sınavda
iki defa basarısız olanlar diğer kamu kurum ve kuruluslarındaki öğrenim durumlarına
uygun kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Baskanlığına bildirilir.
Kurumun meslek ve idarî personelinin yeterlik ve yarısma sınavları, nitelikleri ile
çalısma usûl ve esasları ile ilgili diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılacak bir
yönetmelikle belirlenir.
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 3
Posted by admin in Bankacılık on Mayıs 7th, 2009
Dâhil olunan risk grubu ve mensuplara kredi kullandırma ko
s
ulları
MADDE 50-
Bankalar;
a) Yönetim kurulu üyelerine, genel müdüre, genel müdür yardımcılarına ve kredi
açmaya yetkili mensuplarına; bunların es ve velâyet altındaki çocuklarına; tek
baslarına ya da birlikte sermayesinin yüzde yirmibes veya fazlasına sahip oldukları
ortaklıklara,
b) (a) bendinde sayılanlar dısında kalan mensupları ile bunların es ve velâyeti
altındaki çocuklarına,
c) Mensuplarının kurduğu veya bunlar için kurulan sandık, dernek, sendika veya
vakıflara,
her ne sekil ve surette olursa olsun nakdî ve gayrinakdî kredi veremez, tahvil ya da
benzeri menkul kıymetlerini satın alamazlar.
Birinci fıkra hükümleri, yönetim kurulu üyeliklerinde aslen bulunan veya temsilci
bulunduran ve banka sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak nitelikli paya sahip
olan gerçek kisi ortaklar ile tüzel kisi ortaklar hakkında uygulanmaz.
Bir bankanın ortaklıklarının yönetim ve denetim kurullarında bulunan kimselerin aynı
zamanda ilgili bankanın mensubu olması, bu ortaklıkların ilgili banka ile islem
yapmasına engel değildir.
Bankanın dâhil olduğu risk grubunda bulunan gerçek ve tüzel kisilere kredi
kullandırılması hâlinde, gerekli kararların yönetim kurulunun üye tam sayısının üçte
iki çoğunluğu ile alınması ve bunlara sağlanan kredi kosullarının kredi kullananın
lehine diğer kisi ve gruplara kullandırılanlardan ve piyasa kosullarından farklılık arz
etmemesi sarttır.
22
Bir bankanın yönetim kurulu üyelerine, mensupları ile bunların eslerine ve velâyet
altındaki çocuklarına, aylık net ücretleri toplamının bes katını asmamak üzere
verilecek krediler, üç katını asmamak üzere çek karnesi veya kredi kartı verilmesi
suretiyle kullandırılacak krediler ile bu Kanunun 55 inci maddesinin (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen menkul kıymetler karsılığı kullandırılan krediler birinci ve
dördüncü fıkra hükümlerine tâbi değildir.
Banka, bankanın risk grubunda yer alan kisilere açtığı kredileri Kuruma düzenli
olarak raporlar.
Sonradan bu madde hükümlerine aykırı hale gelen kredilerin en geç altı ay içinde
tasfiye edilmesi zorunludur.
Kredi açma
MADDE 51-
Kredi açma yetkisi yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu; kredi
açma, onay verme ve diğer idarî esaslara iliskin politikaları olusturmak, bunların
uygulanmasını ve izlenmesini sağlamak ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Yönetim kurulu kredi açma yetkisini Kurulca belirlenecek usûl ve esaslar
çerçevesinde kredi komitesine veya genel müdürlüğe devredebilir. Genel müdürlük
kendisine devredilen kredi açma yetkisini diğer birimleri, bölge müdürlükleri veya
s
ubeleri aracılığıyla da kullanabilir. Kredi komitesinin olusumu ile çalısma ve karar
alma esasları Kurulca belirlenir. Bu Kanunun kredi sınırlarına iliskin hükümlerine tâbi
olmayan krediler için kredi açma yetkisi yönetim kurulunca belirlenecek usûl ve
esaslar çerçevesinde devredilebilir.
Kredi açma yetkisini haiz olanlar, kendileri ile es ve velâyeti altındaki çocuklarının
veya bunlarla risk grubu olusturan diğer gerçek ve tüzel kisilerin taraf olduğu kredi
islemlerine iliskin değerlendirme ve karar verme asamalarında yer alamaz ve bu
hususu yazılı olarak yetkililere bildirir.
Kurul, bu madde ve 50 nci madde hükümlerine aykırı olarak kullandırıldığı tespit
edilen kredilerin, ilgili bankanın özkaynak hesabında indirim kalemi olarak dikkate
alınmasına karar vermeye veya bu krediler tutarında ilave özkaynak temin edilmesini
zorunlu tutmaya yetkilidir.
Kredilerin izlenmesi
MADDE 52-
Bankalar, kredileri nedeniyle maruz kalınacak riskleri ölçmek, karsı
tarafın malî gücünü düzenli olarak analiz etmek ve izlemek, gerekli bilgi ve belgeleri
temin etmek ve bunlara iliskin esasları belirlemek zorundadır. Kredi müsterileri bu
çerçevede konsolide ve konsolide olmayan bazda istenilen bilgi ve belgeleri bankalara
vermekle yükümlüdür.
Sermayesinin yarısından fazlasına genel ve katma bütçeli dairelerin, kamu iktisadi
tesebbüslerinin, 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanun kapsamına alınan kurulusların
sahip olduğu kurum ve ortaklıklara ve bankalar dısında kalan müsterilere açılacak
kredi ve verilecek kefalet ya da teminatların Kurumca belirlenecek tutarı geçmesi
hâlinde alınacak hesap durumu belgesi ile eki bilanço ve kâr ve zarar cetvellerinin
genel kabul görmüs muhasebe ilkelerine uygunluğunun Kurumca belirlenecek esaslar
23
dahilinde 1.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almıs, denetim yetkisine
sahip meslek mensupları tarafından onaylanması sarttır.
Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.
Kar
s
ılıklar ve teminatlar
MADDE 53-
Bankalar, krediler ve diğer alacaklarla ilgili olarak, doğmus veya
doğması muhtemel zararların karsılanması ve bunlar dısında kalan varlıkların değer
azalısları için yeterli düzeyde karsılık ayrılmasına, aktiflerin kalitesine ve
sınıflandırılmasına, garantilerin ve teminatların alınmasına, bunların değerinin ve
güvenilirliğinin ölçülmesine, takibe alınan kredilerin izlenmesine ve vadesi dolmus
kredilerin geri ödenmesine iliskin politikaları olusturmak ve uygulamak, bunları
düzenli olarak gözden geçirmek, tüm bu hususları icra edebilecek gerekli yapıları tesis
etmek ve isletmek zorundadır. Bu fıkra hükmünün uygulanmasına iliskin usûl ve
esaslar Kurulca belirlenir.
Bu madde uyarınca krediler ve diğer alacaklarla ilgili olarak ayrılan özel karsılıkların
tamamı, ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul
edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sınırlamalar
Kredi sınırları
MADDE 54-
Bankalarca bir gerçek ya da tüzel kisiye veya bir risk grubuna
kullandırılabilecek kredilerin toplamı özkaynakların yüzde yirmibesini asamaz. Bu
oran, 49 uncu maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan risk grubu bakımından yüzde
yirmi olarak uygulanır. Kurul, bu oranı yüzde yirmibese kadar yükseltmeye veya
kanunî haddine kadar indirmeye yetkilidir. Bir adi ortaklığa verilen krediler,
sorumlulukları oranında ortaklara kullandırılmıs sayılır.
Bankalarca hâkim ortak veya nitelikli pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın
bankaların sermayesinin yüzde bir ve daha fazla payına sahip olup pay defterine
kayıtlı olan tüm ortaklarına ve bunlarla risk grubu olusturan kisilere kullandırılacak
kredilerin toplamı özkaynaklarının yüzde ellisini asamaz.
Birlikte kontrol edilen ortaklıklara kullandırılan krediler, bu ortaklıkları birlikte
kontrol eden hissedarların her birinin ortaklık sermayesinde sahip olduğu payların,
birlikte kontrol ettikleri toplam paya oranı ölçüsünde ortaklığı birlikte kontrol eden
her bir hissedarın dâhil olduğu risk grubuna kullandırılmıs sayılır.
Bir gerçek ya da tüzel kisiye veya bir risk grubuna özkaynakların yüzde onu veya
daha fazlası oranında kullandırılan krediler büyük kredi sayılır ve bunların toplamı
özkaynakların sekiz katını asamaz.
Bir risk grubuna kullandırılan kredilerin teminatını olusturmak üzere aynı risk
grubuna dâhil gerçek veya tüzel kisilerden kabul edilen aval, garanti ve kefaletler risk
grubuna ait kredi sınırlarının hesabında dikkate alınmaz.
24
Gayrinakdî krediler, vadeli islem ve opsiyon sözlesmeleri ile benzeri diğer
sözlesmeler, kabul edilen aval, garanti ve kefaletler, kredi kurulusları ve finansal
kuruluslarla gerçeklestirilen islemler, Kurulca kabul edilecek ülkelerin merkezî
yönetimleri, merkez bankaları ve bankaları ile yapılan islemler veya bunlarca
çıkarılan ya da ödenmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri sermaye piyasası
araçları, verilen diğer garantiler karsılığı yapılan islemler kredi sınırlarının hesabında
Kurulca belirlenen esaslar ve oranlar dâhilinde dikkate alınır.
Bu madde hükümleri, ana ortaklık bakımından konsolide esasa göre uygulanır.
Kredi sınırlamalarına tâbi olmayan i
s
lemler
MADDE 55-
Asağıdaki kredi islemleri 54 üncü maddedeki sınırlamalara tâbi
değildir:
a) Karsılığı nakit, nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden olan islemler.
b) Hazine Müstesarlığı, Merkez Bankası, Özellestirme Đdaresi Baskanlığı ve Toplu
Konut Đdaresi Baskanlığıyla yapılan islemler ile bu kurumlarca çıkarılan ya da
ödenmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri menkul kıymetler karsılığı yapılan
islemler.
c) Merkez Bankası nezdindeki piyasalarda veya kanunla teskilatlanmıs diğer para
piyasalarında yapılan islemler.
d) Aynı kisiye ya da aynı risk grubuna yeni kredi tahsisi hâlinde daha önce yabancı
para cinsinden veya yabancı para ölçüsü ile verilen kredilerin, müteakiben tahsis
edilen kredinin kullandırılmaya baslandığı tarihteki cari kurdan dikkate alınması
kaydıyla çek ve kredi kartı kullandırımları hariç, kredilerde kur değisikliklerinin
doğurduğu artıslar ile vadesi geçmis kredilere tahakkuk ettirilen faiz, kâr payı ve diğer
unsurlar.
e) Her türlü sermaye artırımları dolayısıyla bedelsiz edinilen ortaklık payları ile
ortaklık paylarının herhangi bir fon çıkısı gerektirmeyen değer artısları.
f) Kurulca belirlenecek esaslar dâhilinde bankaların kendi aralarındaki islemler.
g) Kurulca belirlenecek esas ve süreler çerçevesinde elden çıkarılması kaydıyla halka
arza aracılık yüklenimleri kapsamında edinilen ortaklık payları.
h) Özkaynak hesabında indirilecek değer olarak dikkate alınan islemler.
i) Kurulca belirlenecek diğer islemler.
Ortaklık paylarına ili
s
kin sınırlamalar
MADDE 56-
Bankaların; kredi kurulusları ve finansal kuruluslar dısındaki bir
ortaklıktaki payı kendi özkaynaklarının yüzde onbesini, bu ortaklıklardaki paylarının
toplam tutarı ise kendi özkaynaklarının yüzde altmısını asamaz.
Bu Kanunun 55 inci maddesinin (e) bendinde belirtilen islemler, birinci fıkrada
belirtilen sınırların hesabında dikkate alınmaz.
25
Birinci fıkrada zikredilen sınırların asılması hâlinde, asım tutarı özkaynak
hesaplamasında ana sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınır.
Bankalar, kendilerinde doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olan ortaklık ve
kuruluslarda doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olamazlar, bunların hisse
senetlerini rehin olarak kabul edemezler ve karsılığında avans veremezler.
Gayrimenkul ve emtia üzerine i
s
lemler
MADDE 57-
Bankaların gayrimenkullerinin net defter değerleri toplamı
özkaynaklarının yüzde ellisini asamaz. Bu hesaplamada, değerleme veya enflasyon
düzeltmesine bağlı olarak olusan ve gayrimenkul hesabına eklenen değer artısları
yüzde elli oranında dikkate alınır.
Bankalar, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında gayrimenkul ve emtiayı
esas alan sözlesmeler ile Kurulca uygun görülecek kıymetli madenlerin alım ve satımı
hariç olmak üzere ticaret amacıyla gayrimenkul ve emtianın alım ve satımı ile
uğrasamaz, ipotekli konut finansmanı kurulusu ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları
hariç olmak üzere ana faaliyet konusu gayrimenkul ticareti olan ortaklıklara
katılamazlar.
Katılım bankaları tarafından gayrimenkul, ekipman veya emtia temini veya finansal
kiralama, kâr ve zarar ortaklığı, ortak yatırımlar yoluyla finansman sağlanması ve
benzer faaliyetler nedeniyle üstlenilen yükümlülüklerden dolayı gayrimenkul ve emtia
üzerine yapılan islemler, bu madde ile yasaklanan ve sınırlanan faaliyetler
kapsamında değerlendirilmez.
Alacaklardan dolayı edinilmek zorunda kalınan emtia ve gayrimenkullerin elden
çıkarılmasına iliskin usûl ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.
Sandık ve vakıflara ili
skin is
lemler
MADDE 58-
Bankalarca münhasıran çalısanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal
yardım, emeklilik, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve vakıflara
açıklarının kapatılması için kaynak aktarılamaz.
Ba
ğıs
sınırları
MADDE 59-
Bankalar ve konsolide denetime tâbi kuruluslarca bir malî yılda
yapılabilecek bağıs miktarı, banka özkaynaklarının binde dördünü asamaz. Ancak,
yapılan bağıs ve yardımların en az yarısının, kurumlar vergisi matrahının tespitinde
gider veya indirim olarak dikkate alınabilecek bağıs ve yardımlardan olusması
zorunludur. Bu hükmün uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.
BE
SĐNCĐ
KISIM
Mevduata ve Katılım Fonu Toplamaya
Đlis
kin Hükümler
Mevduat ve katılım fonu kabulü
MADDE 60-
Kredi kurulusları ile özel kanunlarına göre yetkili olanlar dısında hiçbir
gerçek veya tüzel kisi, aslen veya fer’an meslek edinerek mevduat veya katılım fonu
kabul edemez, ticaret unvanları ve kamuya yapacakları açıklamalar ile ilân ve
reklamlarında bu izlenimi yaratacak ifade ve deyimleri kullanamaz.
26
Karsılığında hesap cüzdanı yerine makbuz, katılma belgesi, senet ve benzeri
belgelerin verilmesi, alınan paraların mevduat veya katılım fonu kabulü sayılmasına
engel değildir.
Resmî ve özel kuruluslar ile ortaklıklarda, yalnız çalısanlarına ait olmak üzere sağlık
ve sosyal yardım, emeklilik, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve
vakıfların münhasıran kendi üyelerinden bu amaçlar için topladıkları paralar ile
sigorta sirketlerinin islemleri bu Kanun uygulamasında mevduat ve katılım fonu
kabulü sayılmaz.
Kalkınma ve yatırım bankalarının kendi müstakrizlerinden, ortak ve ortaklıklarından
genel esaslar dâhilinde sağladıkları fonlar ile bankalardan, para piyasaları, sermaye
piyasaları ve organize piyasalardan sağlayacakları fonlar bu Kanun uygulamasında
mevduat sayılmaz.
Türkiye’de kurulan kredi kuruluslarının yurt dısındaki subeleri ve ortaklıkları,
mevduat cüzdanı ve fon toplamaya iliskin evrakın düzenlenmesi islemlerini faaliyette
bulundukları ülkede yapmak zorundadır. Bu sube veya ortaklıklar adına hiçbir sekil
ve surette yurt içinde mevduat cüzdanı ve fon toplamaya iliskin evrak düzenlenemez
veya verilemez.
Türkiye’de kurulu kredi kurulusları, yurt dısında kurulu ortaklıkları veya baska banka
veya finansal kuruluslar adına yurt içinde yerlesik kisilerden mevduat veya katılım
fonu kabul etmek amacıyla; evrak ya da cüzdan bulundurmaları, personel istihdam
etmeleri, bu ortaklıklar veya baska kredi kurulusu veya finansal kuruluslar adına
toplanacak mevduat ve katılım fonu üzerinden personele ücret, komisyon, prim ve
benzeri adlar altında para ödemek veya personele bu kurulusların reklamını yaptırmak
suretiyle müsterilerini anılan kuruluslara yönlendirmeleri, bu ve benzeri yöntemler
kullanarak yurt dısında kurulu kuruluslar adına mevduat ve katılım fonu kabul
etmeleri, bu madde kapsamında izinsiz mevduat ve katılım fonu kabulü sayılır.
Kredi kurulusları, mevduat hesapları ile katılım fonu hesaplarını Kurulun görüsü
alınmak suretiyle Merkez Bankasınca tespit edilecek vade ve türlerine göre tasnif
etmek, tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait katılım fonunu diğer hesaplardan
ayırmak zorundadırlar.
2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre ihraç edilen sermaye piyasası
araçları hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.
Mevduatın ve katılım fonunun çekilmesi
MADDE 61-
4721 sayılı Türk Medenî Kanununun rehinlere ve hapis hakkına, 818
sayılı Borçlar Kanununun alacağın devir ve temlikine, takasa dair hükümleri ile diğer
kanunların verdiği yetkiler ve koyduğu yükümlülükler saklı kalmak sartıyla mevduat
ve katılım fonu sahiplerine ödenmesi gereken tutarları geri alma hakları hiçbir suretle
sınırlandırılamaz. Mevduat veya katılma hesabı sahipleri ile kredi kurulusları arasında
vade ve ihbar süresi hakkında kararlastırılan sartlar saklıdır.
Bu maddenin uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.
27
Zamana
s
ımı
MADDE 62-
Bankalar nezdlerindeki mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklardan
hak sahibinin en son talebi, islemi, herhangi bir yazılı talimatı tarihinden baslayarak
on yıl içinde aranmayanlar zamanasımına tâbidir.
Zamanasımına uğrayan her türlü mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar banka
tarafından hak sahibine ulasılamaması hâlinde, yapılacak ilânı müteakiben Fona gelir
kaydedilir.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.
Mevduatın ve katılım fonunun sigortalanması
MADDE 63-
Kredi kurulusları nezdlerindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait
katılım fonları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından sigorta edilir.
Kredi kurulusları, nezdlerindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait katılım
fonlarını, sigortaya tâbi kısım üzerinden sigorta ettirmek ve bunun üzerinden prim
ödemek zorundadır.
Sigortaya tâbi olacak tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait katılım fonlarının
kapsamı ve tutarı, Merkez Bankası, Kurul ve Hazine Müstesarlığının olumlu görüsü
alınmak suretiyle Fon Kurulu tarafından belirlenir. Risk esaslı sigorta priminin oranı,
yıllık bazda sigortaya tâbi tasarruf mevduat ve katılım fonunun binde yirmisini
asamaz. Risk esaslı sigorta priminin tarifesi, tahsil zamanı, sekli ve diğer hususlar
Kurulun görüsü alınmak suretiyle Fon Kurulu tarafından belirlenir.
Kredi kuruluslarının iflası hâlinde mevduat ve katılım fonu sahipleri, Fonun imtiyazlı
alacaklarından ve Devlet ile sosyal güvenlik kuruluslarının 6183 sayılı Kanun
kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere sigortaya tâbi olmayan kısım için
2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 206 ncı maddesindeki üçüncü sıra anlamında
imtiyazlı alacaklıdırlar.
Kredi kuruluslarınca Fona ödenen sigorta primleri kurumlar vergisi matrahının
tespitinde gider olarak kabul edilir.
Faaliyet izni kaldırılan kredi kurulusları nezdinde bulunan ve doğruluğu hiçbir
s
üpheye yer vermeyecek sekilde kanıtlanan mevduat ve katılım fonunun sigorta
kapsamındaki kısmı, Fon kaynaklarından ödenir.
Sigorta kapsamı dı
s
ında kalan mevduat ve katılım fonu
MADDE 64-
Asağıda sayılan tasarruf mevduatı ve katılım fonu hesapları sigortaya
tâbi değildir:
a) Đlgili kredi kurulusunun hâkim ortakları ile bunların ana, baba, es ve velâyet
altındaki çocuklarına ait mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.
b) Đlgili kredi kurulusunun yönetim veya müdürler kurulu baskan ve üyeleri, genel
müdür ve yardımcıları ile bunların ana, baba, es ve velâyet altındaki çocuklarına ait
mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.
28
c) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesindeki
suçtan kaynaklanan malvarlığı değerleri kapsamına giren mevduat ve katılım fonu ile
diğer hesaplar.
d) Kurul tarafından belirlenen diğer mevduat, katılım fonu ve hesaplar.
ALTINCI KISIM
Denetim ve Alınacak Önlemler
Denetim
MADDE 65-
Bu Kanun kapsamındaki kuruluslar ve bunların faaliyetleri, Kurumun
denetim ve gözetimine tâbidir.
Kurum, bankaların genel kurul toplantılarına gözlemci sıfatıyla temsilci gönderebilir.
Konsolide denetim
MADDE 66-
Bu Kanunun 43 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince,
konsolide bazda sınırlama ve oranlara tâbi olan ana ortaklık bankalar ve bunların yurt
içi ve yurt dısı bağlı ortaklıkları, birlikte kontrol edilen ortaklıkları, sube ve
temsilcilikleri konsolide denetime tâbidir.
Birinci fıkrada belirtilen kuruluslar, öncelikle iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim
sistemleri, muhasebe ve finansal raporlama birimi, finansal tablolar ve raporları ile
risk grubuna kullandırılan kredilere iliskin bilgi ve belgeler olmak üzere her türlü
kayıt, bilgi, belge, yapı ve sistemlerini konsolide denetime uygun ve hazır hale
getirmek zorundadırlar.
Bağlı ortaklık ve birlikte kontrol edilen ortaklıkların bu Kanun uyarınca yapılacak
konsolide denetimi, gerek duyulması hâlinde, Kurum ve konsolide denetime tâbi
kurulusların denetimi ve gözetimi ile yetkili mercilerle birlikte gerçeklestirilir.
Denetim sonuçları ile denetime esas bilgi ve belgeler anılan yetkili mercilerin görüsü
alınarak Kurulca belirlenecek usûl ve esaslara göre paylasılır ve kullanılır.
Önlem alınmasını gerektiren hâller
MADDE 67-
Konsolide veya konsolide olmayan bazda yapılan denetimler sonucunda
bir bankanın;
a) Aktiflerinin vade itibarıyla yükümlülüklerini karsılayamama tehlikesiyle karsı
karsıya gelmesi ya da likiditeye iliskin düzenlemelere uymaması,
b) Gelir ve giderleri arasındaki ilgi ve dengelerin bozulması nedeniyle kârlılığın
faaliyetleri emin bir sekilde yürütecek yeterlilikte olmaması,
c) Özkaynaklarının sermaye yeterliliğine iliskin düzenlemelere göre yetersiz olması
veya bu durumun gerçeklesmek üzere bulunması,
d) Aktif kalitesinin malî bünyeyi zayıflatabilecek sekilde bozulması,
e) Bu Kanuna ve ilgili düzenlemelere veya Kurulca alınan kararlara aykırı nitelikte
karar, islem ve uygulamalarının bulunması,
29
f) Đç denetim, iç kontrol ve risk yönetim sistemlerini kurmaması veya bu sistemleri
etkin ve yeterli bir sekilde isletmemesi veya denetimi engelleyici herhangi bir
hususun bulunması,
g) Yönetiminin basiretsizliği nedeniyle bu Kanun ve ilgili mevzuat ile tanımlanmıs
risklerin önemli ölçüde artması veya malî bünyeyi zayıflatabilecek sekilde
yoğunlasması,
hâllerinden herhangi birinin tespit edilmesi durumunda, bu Kanunun 68 inci, 69 uncu
ve 70 inci maddelerinde öngörülen tedbirler derhal alınır.
Düzeltici önlemler
MADDE 68-
Kurum, 67 nci maddede düzenlenen;
a) (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki hâllerden birinin veya birkaçının tespiti hâlinde,
bankanın özkaynağının artırılması veya kâr dağıtımının geçici bir süreyle
durdurularak ihtiyatlara aktarılması veya ayrılan karsılıkların artırılması, hissedarlara
kredi verilmesinin durdurulması veya aktiflerin elden çıkarılması suretiyle likidite
temin edilmesi veya yeni yatırımların sınırlandırılması veya durdurulması, ücret ve
diğer ödemelerin sınırlandırılması, uzun vadeli yatırımların durdurulması,
b) (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerden birinin veya birkaçının varlığı hâlinde bu
aykırılıkların giderilmesi, kredi politikasının gözden geçirilerek riskli islemlerin
durdurulması, maruz kalınan vade, kur veya faiz riskinin azaltılması için gerekli
önlemlerin alınması,
Tedbirlerinden bir veya birkaçının ya da tamamının ve Kurumca uygun görülecek
diğer tedbirlerin, Kurumun uygun göreceği bir süre ve onaylayacağı bir plân
dahilinde alınmasını ve uygulanmasını bankanın yönetim kurulundan ister.
Đ
yiles
tirici önlemler
MADDE 69-
Banka tarafından 68 inci maddede yer alan önlemlerin alınmaması veya
alınan önlemlere rağmen sorunların giderilememesi ya da bu tedbirlerin alınması
durumunda dahi sonuç alınamayacağının Kurumca belirlenmesi hâlinde Kurul;
a) 67 nci maddenin (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan hallerden herhangi birinin
veya birkaçının gerçeklesmesi durumunda, malî bünyenin düzeltilmesi, sermaye
yeterliliği veya likidite düzeylerinden birinin ya da her ikisinin yükseltilmesi, uygun
bir süre vererek uzun vadeli veya duran varlıkların elden çıkarılması, isletme ve
yönetim giderlerinde kısıntıya gidilmesini veya mensuplarına her ne ad altında olursa
olsun düzenli olarak ödenenler dısındaki ödemelerin durdurulması, belirli kisi, kurum,
risk grubu veya sektörlere nakdî ve gayrinakdî kredi kullandırımının sınırlandırılması
veya yasaklanması,
b) 67 nci maddenin (e), (f) ve (g) bentleri ile ilgili olarak aykırılıkların giderilmesi,
karar, islem ve uygulamalarda yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunması
hâlinde genel kurulun en kısa sürede olağanüstü toplantıya çağrılarak yönetim kurulu
üyelerinden bir veya birkaçının veya tamamının değistirilmesi veya üye sayısını
artırarak üye atanması veya karar ve islemlerde sorumluluğu bulunan mensuplarının
30
görevden alınması, (g) bendi ile ilgili olarak maruz kalınan risklerin azaltılması için
kısa, orta ve uzun vadeli olmak üzere Kurulca uygun görülecek bir plân olusturulması
ve yönetim kurulu üyeleri ile nitelikli paya sahip ortaklarından, bu plânın yazılı
olarak taahhüt edilmesi ve belirlediği dönemler itibarıyla uygulama sonuçlarının
gönderilmesi,
de dâhil olmak üzere, uygun göreceği her türlü tedbirin alınmasını ve ivedilikle
uygulanmasını banka yönetim kurulundan ister.
Kısıtlayıcı önlemler
MADDE 70-
Banka tarafından 68 inci ve/veya 69 uncu maddelerde yer alan
önlemlerin alınmaması veya alınan önlemlere rağmen sorunların giderilememesi ya
da bu tedbirlerin alınması durumunda dahi sonuç alınamayacağının belirlenmesi
hâlinde Kurul bankadan;
a) Faaliyetlerini, faaliyet türleri itibarıyla tüm teskilatını veya gerekli görülecek yurt
içi veya yurt dısı subelerini veya muhabirlerle iliskilerini kapsayacak sekilde
kısıtlaması veya geçici olarak durdurulması,
b) Kaynakların toplanması ve kullandırılmasına iliskin olarak faiz oranı ve vade
kısıtlamaları da dâhil olmak üzere, her türlü sınırlama ve kısıtlama getirmesi,
c) Yönetim kurulu da dâhil olmak üzere genel müdür, genel müdür yardımcıları, ilgili
birim ve sube yöneticilerinin bir kısmını veya tamamını görevden alması, görevden
alınan kisilerin yerine atanacak veya seçilecek kisiler için Kurumdan onay alınması,
d) Sigortaya tâbi mevduat veya katılım fonu tutarını asmamak ve yeterli teminatı
hâkim ortakların hisse senetlerinden veya diğer malvarlıklarından karsılanmak üzere
uzun vadeli kredi sağlaması,
e) Zarar doğurduğu tespit edilen faaliyetlerinin sınırlandırılması veya durdurulması,
verimi düsük veya verimsiz varlıklarının elden çıkarılması,
f) Đstekli olan bir veya birkaç banka ile birlesmesi,
g) Özkaynakların artırılmasını sağlamak amacıyla uygun görülecek yeni hissedarlar
bulunması,
h) Doğan zararın özkaynaktan indirilmesi,
tedbirlerinden bir ya da birkaçının veya uygun göreceği diğer tedbirlerin alınmasını ve
uygulanmasını ister.
Faaliyet izninin kaldırılması veya Fona devir
MADDE 71-
Denetlemeler sonucunda bir bankayla ilgili olarak;
a) Bu Kanunun 70 inci maddesi kapsamında alınması istenen tedbirlerin Kurul
tarafından verilen süre içerisinde ya da her halükârda en geç oniki ay içinde kısmen ya
da tamamen alınmaması ya da bu tedbirleri kısmen veya tamamen almıs olmasına
31
rağmen, malî bünyesinin güçlendirilmesine imkân bulunmadığı veya bu tedbirler
alınmıs olsa dahi malî bünyesinin güçlendirilemeyeceğinin tespit edilmesi,
b) Faaliyetine devamının mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ve malî
sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz ettiğinin ortaya çıkması,
c) Yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremediğinin tespit edilmesi,
d) Yükümlülüklerinin toplam değerinin varlıklarının toplam değerini asması,
e) Hâkim ortaklarının veya yöneticilerinin, banka kaynaklarını, bankanın emin bir
s
ekilde çalısmasını tehlikeye düsürecek biçimde doğrudan veya dolaylı veya dolanlı
olarak kendi lehlerine kullanması veya dolanlı olarak kaynak kullandırması ve
bankayı bu suretle zarara uğratması,
hâllerinden bir veya birkaçının varlığı durumunda Kurul, en az bes üyesinin aynı
yöndeki oyuyla alınan kararla bankanın faaliyet iznini kaldırmaya ya da kredi
kurulusunun temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimini, zararın mevcut
ortakların sermayesinden indirilmesi kaydıyla kısmen veya tamamen devri, satısı veya
birlestirilmesi amacıyla Fona devretmeye yetkilidir.
Faaliyet izni kaldırılan kredi kurulusları bu Kanunda yer alan hükümlere göre,
kalkınma ve yatırım bankaları ise genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Bu madde kapsamında alınan Kurul kararları Resmî Gazetede yayımlanır. Yayım
tarihi ilgililer bakımından tebliğ tarihi olarak kabul edilir.
Sistemik riske kar
s
ı alınacak önlemler
MADDE 72-
Finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir
gelismenin ortaya çıkması ve bu durumun Kurumun koordinasyonunda, Fon, Hazine
Müstesarlığı ve Merkez Bankasınca müstereken tespiti hâlinde, alınacak olağanüstü
tedbirleri belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkili olup, ilgili bütün kurum ve kuruluslar
belirlenen bu olağanüstü tedbirleri derhal uygulamakla yetkili ve sorumludur.
Son Yorumlar