5411 Sayılı Bankacılık Kanunu – Bölüm 3

 

Dâhil olunan risk grubu ve mensuplara kredi kullandırma ko

s

ulları

MADDE 50-

Bankalar;

a) Yönetim kurulu üyelerine, genel müdüre, genel müdür yardımcılarına ve kredi

açmaya yetkili mensuplarına; bunların es ve velâyet altındaki çocuklarına; tek

baslarına ya da birlikte sermayesinin yüzde yirmibes veya fazlasına sahip oldukları

ortaklıklara,

b) (a) bendinde sayılanlar dısında kalan mensupları ile bunların es ve velâyeti

altındaki çocuklarına,

c) Mensuplarının kurduğu veya bunlar için kurulan sandık, dernek, sendika veya

vakıflara,

her ne sekil ve surette olursa olsun nakdî ve gayrinakdî kredi veremez, tahvil ya da

benzeri menkul kıymetlerini satın alamazlar.

Birinci fıkra hükümleri, yönetim kurulu üyeliklerinde aslen bulunan veya temsilci

bulunduran ve banka sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak nitelikli paya sahip

olan gerçek kisi ortaklar ile tüzel kisi ortaklar hakkında uygulanmaz.

Bir bankanın ortaklıklarının yönetim ve denetim kurullarında bulunan kimselerin aynı

zamanda ilgili bankanın mensubu olması, bu ortaklıkların ilgili banka ile islem

yapmasına engel değildir.

Bankanın dâhil olduğu risk grubunda bulunan gerçek ve tüzel kisilere kredi

kullandırılması hâlinde, gerekli kararların yönetim kurulunun üye tam sayısının üçte

iki çoğunluğu ile alınması ve bunlara sağlanan kredi kosullarının kredi kullananın

lehine diğer kisi ve gruplara kullandırılanlardan ve piyasa kosullarından farklılık arz

etmemesi sarttır.

22

Bir bankanın yönetim kurulu üyelerine, mensupları ile bunların eslerine ve velâyet

altındaki çocuklarına, aylık net ücretleri toplamının bes katını asmamak üzere

verilecek krediler, üç katını asmamak üzere çek karnesi veya kredi kartı verilmesi

suretiyle kullandırılacak krediler ile bu Kanunun 55 inci maddesinin (a) ve (b)

bentlerinde belirtilen menkul kıymetler karsılığı kullandırılan krediler birinci ve

dördüncü fıkra hükümlerine tâbi değildir.

Banka, bankanın risk grubunda yer alan kisilere açtığı kredileri Kuruma düzenli

olarak raporlar.

Sonradan bu madde hükümlerine aykırı hale gelen kredilerin en geç altı ay içinde

tasfiye edilmesi zorunludur.

Kredi açma

MADDE 51-

Kredi açma yetkisi yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu; kredi

açma, onay verme ve diğer idarî esaslara iliskin politikaları olusturmak, bunların

uygulanmasını ve izlenmesini sağlamak ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Yönetim kurulu kredi açma yetkisini Kurulca belirlenecek usûl ve esaslar

çerçevesinde kredi komitesine veya genel müdürlüğe devredebilir. Genel müdürlük

kendisine devredilen kredi açma yetkisini diğer birimleri, bölge müdürlükleri veya

s

 

ubeleri aracılığıyla da kullanabilir. Kredi komitesinin olusumu ile çalısma ve karar

alma esasları Kurulca belirlenir. Bu Kanunun kredi sınırlarına iliskin hükümlerine tâbi

olmayan krediler için kredi açma yetkisi yönetim kurulunca belirlenecek usûl ve

esaslar çerçevesinde devredilebilir.

Kredi açma yetkisini haiz olanlar, kendileri ile es ve velâyeti altındaki çocuklarının

veya bunlarla risk grubu olusturan diğer gerçek ve tüzel kisilerin taraf olduğu kredi

islemlerine iliskin değerlendirme ve karar verme asamalarında yer alamaz ve bu

hususu yazılı olarak yetkililere bildirir.

Kurul, bu madde ve 50 nci madde hükümlerine aykırı olarak kullandırıldığı tespit

edilen kredilerin, ilgili bankanın özkaynak hesabında indirim kalemi olarak dikkate

alınmasına karar vermeye veya bu krediler tutarında ilave özkaynak temin edilmesini

zorunlu tutmaya yetkilidir.

Kredilerin izlenmesi

MADDE 52-

Bankalar, kredileri nedeniyle maruz kalınacak riskleri ölçmek, karsı

tarafın malî gücünü düzenli olarak analiz etmek ve izlemek, gerekli bilgi ve belgeleri

temin etmek ve bunlara iliskin esasları belirlemek zorundadır. Kredi müsterileri bu

çerçevede konsolide ve konsolide olmayan bazda istenilen bilgi ve belgeleri bankalara

vermekle yükümlüdür.

Sermayesinin yarısından fazlasına genel ve katma bütçeli dairelerin, kamu iktisadi

tesebbüslerinin, 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanun kapsamına alınan kurulusların

sahip olduğu kurum ve ortaklıklara ve bankalar dısında kalan müsterilere açılacak

kredi ve verilecek kefalet ya da teminatların Kurumca belirlenecek tutarı geçmesi

hâlinde alınacak hesap durumu belgesi ile eki bilanço ve kâr ve zarar cetvellerinin

genel kabul görmüs muhasebe ilkelerine uygunluğunun Kurumca belirlenecek esaslar

23

dahilinde 1.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almıs, denetim yetkisine

sahip meslek mensupları tarafından onaylanması sarttır.

Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.

 

Kar

s

ılıklar ve teminatlar

MADDE 53-

Bankalar, krediler ve diğer alacaklarla ilgili olarak, doğmus veya

doğması muhtemel zararların karsılanması ve bunlar dısında kalan varlıkların değer

azalısları için yeterli düzeyde karsılık ayrılmasına, aktiflerin kalitesine ve

sınıflandırılmasına, garantilerin ve teminatların alınmasına, bunların değerinin ve

güvenilirliğinin ölçülmesine, takibe alınan kredilerin izlenmesine ve vadesi dolmus

kredilerin geri ödenmesine iliskin politikaları olusturmak ve uygulamak, bunları

düzenli olarak gözden geçirmek, tüm bu hususları icra edebilecek gerekli yapıları tesis

etmek ve isletmek zorundadır. Bu fıkra hükmünün uygulanmasına iliskin usûl ve

esaslar Kurulca belirlenir.

Bu madde uyarınca krediler ve diğer alacaklarla ilgili olarak ayrılan özel karsılıkların

tamamı, ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul

edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sınırlamalar

Kredi sınırları

MADDE 54-

Bankalarca bir gerçek ya da tüzel kisiye veya bir risk grubuna

kullandırılabilecek kredilerin toplamı özkaynakların yüzde yirmibesini asamaz. Bu

oran, 49 uncu maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan risk grubu bakımından yüzde

yirmi olarak uygulanır. Kurul, bu oranı yüzde yirmibese kadar yükseltmeye veya

kanunî haddine kadar indirmeye yetkilidir. Bir adi ortaklığa verilen krediler,

sorumlulukları oranında ortaklara kullandırılmıs sayılır.

Bankalarca hâkim ortak veya nitelikli pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın

bankaların sermayesinin yüzde bir ve daha fazla payına sahip olup pay defterine

kayıtlı olan tüm ortaklarına ve bunlarla risk grubu olusturan kisilere kullandırılacak

kredilerin toplamı özkaynaklarının yüzde ellisini asamaz.

Birlikte kontrol edilen ortaklıklara kullandırılan krediler, bu ortaklıkları birlikte

kontrol eden hissedarların her birinin ortaklık sermayesinde sahip olduğu payların,

birlikte kontrol ettikleri toplam paya oranı ölçüsünde ortaklığı birlikte kontrol eden

her bir hissedarın dâhil olduğu risk grubuna kullandırılmıs sayılır.

Bir gerçek ya da tüzel kisiye veya bir risk grubuna özkaynakların yüzde onu veya

daha fazlası oranında kullandırılan krediler büyük kredi sayılır ve bunların toplamı

özkaynakların sekiz katını asamaz.

Bir risk grubuna kullandırılan kredilerin teminatını olusturmak üzere aynı risk

grubuna dâhil gerçek veya tüzel kisilerden kabul edilen aval, garanti ve kefaletler risk

grubuna ait kredi sınırlarının hesabında dikkate alınmaz.

24

Gayrinakdî krediler, vadeli islem ve opsiyon sözlesmeleri ile benzeri diğer

sözlesmeler, kabul edilen aval, garanti ve kefaletler, kredi kurulusları ve finansal

kuruluslarla gerçeklestirilen islemler, Kurulca kabul edilecek ülkelerin merkezî

yönetimleri, merkez bankaları ve bankaları ile yapılan islemler veya bunlarca

çıkarılan ya da ödenmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri sermaye piyasası

araçları, verilen diğer garantiler karsılığı yapılan islemler kredi sınırlarının hesabında

Kurulca belirlenen esaslar ve oranlar dâhilinde dikkate alınır.

Bu madde hükümleri, ana ortaklık bakımından konsolide esasa göre uygulanır.

 

Kredi sınırlamalarına tâbi olmayan i

s

lemler

MADDE 55-

Asağıdaki kredi islemleri 54 üncü maddedeki sınırlamalara tâbi

değildir:

a) Karsılığı nakit, nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden olan islemler.

b) Hazine Müstesarlığı, Merkez Bankası, Özellestirme Đdaresi Baskanlığı ve Toplu

Konut Đdaresi Baskanlığıyla yapılan islemler ile bu kurumlarca çıkarılan ya da

ödenmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri menkul kıymetler karsılığı yapılan

islemler.

c) Merkez Bankası nezdindeki piyasalarda veya kanunla teskilatlanmıs diğer para

piyasalarında yapılan islemler.

d) Aynı kisiye ya da aynı risk grubuna yeni kredi tahsisi hâlinde daha önce yabancı

para cinsinden veya yabancı para ölçüsü ile verilen kredilerin, müteakiben tahsis

edilen kredinin kullandırılmaya baslandığı tarihteki cari kurdan dikkate alınması

kaydıyla çek ve kredi kartı kullandırımları hariç, kredilerde kur değisikliklerinin

doğurduğu artıslar ile vadesi geçmis kredilere tahakkuk ettirilen faiz, kâr payı ve diğer

unsurlar.

e) Her türlü sermaye artırımları dolayısıyla bedelsiz edinilen ortaklık payları ile

ortaklık paylarının herhangi bir fon çıkısı gerektirmeyen değer artısları.

f) Kurulca belirlenecek esaslar dâhilinde bankaların kendi aralarındaki islemler.

g) Kurulca belirlenecek esas ve süreler çerçevesinde elden çıkarılması kaydıyla halka

arza aracılık yüklenimleri kapsamında edinilen ortaklık payları.

h) Özkaynak hesabında indirilecek değer olarak dikkate alınan islemler.

i) Kurulca belirlenecek diğer islemler.

 

Ortaklık paylarına ili

s

kin sınırlamalar

MADDE 56-

Bankaların; kredi kurulusları ve finansal kuruluslar dısındaki bir

ortaklıktaki payı kendi özkaynaklarının yüzde onbesini, bu ortaklıklardaki paylarının

toplam tutarı ise kendi özkaynaklarının yüzde altmısını asamaz.

Bu Kanunun 55 inci maddesinin (e) bendinde belirtilen islemler, birinci fıkrada

belirtilen sınırların hesabında dikkate alınmaz.

25

Birinci fıkrada zikredilen sınırların asılması hâlinde, asım tutarı özkaynak

hesaplamasında ana sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınır.

Bankalar, kendilerinde doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olan ortaklık ve

kuruluslarda doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olamazlar, bunların hisse

senetlerini rehin olarak kabul edemezler ve karsılığında avans veremezler.

 

Gayrimenkul ve emtia üzerine i

s

lemler

MADDE 57-

Bankaların gayrimenkullerinin net defter değerleri toplamı

özkaynaklarının yüzde ellisini asamaz. Bu hesaplamada, değerleme veya enflasyon

düzeltmesine bağlı olarak olusan ve gayrimenkul hesabına eklenen değer artısları

yüzde elli oranında dikkate alınır.

Bankalar, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında gayrimenkul ve emtiayı

esas alan sözlesmeler ile Kurulca uygun görülecek kıymetli madenlerin alım ve satımı

hariç olmak üzere ticaret amacıyla gayrimenkul ve emtianın alım ve satımı ile

uğrasamaz, ipotekli konut finansmanı kurulusu ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları

hariç olmak üzere ana faaliyet konusu gayrimenkul ticareti olan ortaklıklara

katılamazlar.

Katılım bankaları tarafından gayrimenkul, ekipman veya emtia temini veya finansal

kiralama, kâr ve zarar ortaklığı, ortak yatırımlar yoluyla finansman sağlanması ve

benzer faaliyetler nedeniyle üstlenilen yükümlülüklerden dolayı gayrimenkul ve emtia

üzerine yapılan islemler, bu madde ile yasaklanan ve sınırlanan faaliyetler

kapsamında değerlendirilmez.

Alacaklardan dolayı edinilmek zorunda kalınan emtia ve gayrimenkullerin elden

çıkarılmasına iliskin usûl ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.

 

Sandık ve vakıflara ili

skin is

lemler

MADDE 58-

Bankalarca münhasıran çalısanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal

yardım, emeklilik, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve vakıflara

açıklarının kapatılması için kaynak aktarılamaz.

 

Ba

ğıs

sınırları

MADDE 59-

Bankalar ve konsolide denetime tâbi kuruluslarca bir malî yılda

yapılabilecek bağıs miktarı, banka özkaynaklarının binde dördünü asamaz. Ancak,

yapılan bağıs ve yardımların en az yarısının, kurumlar vergisi matrahının tespitinde

gider veya indirim olarak dikkate alınabilecek bağıs ve yardımlardan olusması

zorunludur. Bu hükmün uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.

 

 

BE

NCĐ

KISIM

Mevduata ve Katılım Fonu Toplamaya

Đlis

kin Hükümler

Mevduat ve katılım fonu kabulü

MADDE 60-

Kredi kurulusları ile özel kanunlarına göre yetkili olanlar dısında hiçbir

gerçek veya tüzel kisi, aslen veya fer’an meslek edinerek mevduat veya katılım fonu

kabul edemez, ticaret unvanları ve kamuya yapacakları açıklamalar ile ilân ve

reklamlarında bu izlenimi yaratacak ifade ve deyimleri kullanamaz.

26

Karsılığında hesap cüzdanı yerine makbuz, katılma belgesi, senet ve benzeri

belgelerin verilmesi, alınan paraların mevduat veya katılım fonu kabulü sayılmasına

engel değildir.

Resmî ve özel kuruluslar ile ortaklıklarda, yalnız çalısanlarına ait olmak üzere sağlık

ve sosyal yardım, emeklilik, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve

vakıfların münhasıran kendi üyelerinden bu amaçlar için topladıkları paralar ile

sigorta sirketlerinin islemleri bu Kanun uygulamasında mevduat ve katılım fonu

kabulü sayılmaz.

Kalkınma ve yatırım bankalarının kendi müstakrizlerinden, ortak ve ortaklıklarından

genel esaslar dâhilinde sağladıkları fonlar ile bankalardan, para piyasaları, sermaye

piyasaları ve organize piyasalardan sağlayacakları fonlar bu Kanun uygulamasında

mevduat sayılmaz.

Türkiye’de kurulan kredi kuruluslarının yurt dısındaki subeleri ve ortaklıkları,

mevduat cüzdanı ve fon toplamaya iliskin evrakın düzenlenmesi islemlerini faaliyette

bulundukları ülkede yapmak zorundadır. Bu sube veya ortaklıklar adına hiçbir sekil

ve surette yurt içinde mevduat cüzdanı ve fon toplamaya iliskin evrak düzenlenemez

veya verilemez.

Türkiye’de kurulu kredi kurulusları, yurt dısında kurulu ortaklıkları veya baska banka

veya finansal kuruluslar adına yurt içinde yerlesik kisilerden mevduat veya katılım

fonu kabul etmek amacıyla; evrak ya da cüzdan bulundurmaları, personel istihdam

etmeleri, bu ortaklıklar veya baska kredi kurulusu veya finansal kuruluslar adına

toplanacak mevduat ve katılım fonu üzerinden personele ücret, komisyon, prim ve

benzeri adlar altında para ödemek veya personele bu kurulusların reklamını yaptırmak

suretiyle müsterilerini anılan kuruluslara yönlendirmeleri, bu ve benzeri yöntemler

kullanarak yurt dısında kurulu kuruluslar adına mevduat ve katılım fonu kabul

etmeleri, bu madde kapsamında izinsiz mevduat ve katılım fonu kabulü sayılır.

Kredi kurulusları, mevduat hesapları ile katılım fonu hesaplarını Kurulun görüsü

alınmak suretiyle Merkez Bankasınca tespit edilecek vade ve türlerine göre tasnif

etmek, tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait katılım fonunu diğer hesaplardan

ayırmak zorundadırlar.

2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre ihraç edilen sermaye piyasası

araçları hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.

Mevduatın ve katılım fonunun çekilmesi

MADDE 61-

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun rehinlere ve hapis hakkına, 818

sayılı Borçlar Kanununun alacağın devir ve temlikine, takasa dair hükümleri ile diğer

kanunların verdiği yetkiler ve koyduğu yükümlülükler saklı kalmak sartıyla mevduat

ve katılım fonu sahiplerine ödenmesi gereken tutarları geri alma hakları hiçbir suretle

sınırlandırılamaz. Mevduat veya katılma hesabı sahipleri ile kredi kurulusları arasında

vade ve ihbar süresi hakkında kararlastırılan sartlar saklıdır.

Bu maddenin uygulanmasına iliskin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.

27

 

Zamana

s

ımı

MADDE 62-

Bankalar nezdlerindeki mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklardan

hak sahibinin en son talebi, islemi, herhangi bir yazılı talimatı tarihinden baslayarak

on yıl içinde aranmayanlar zamanasımına tâbidir.

Zamanasımına uğrayan her türlü mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar banka

tarafından hak sahibine ulasılamaması hâlinde, yapılacak ilânı müteakiben Fona gelir

kaydedilir.

Bu maddenin uygulanması ile ilgili usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.

Mevduatın ve katılım fonunun sigortalanması

MADDE 63-

Kredi kurulusları nezdlerindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait

katılım fonları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından sigorta edilir.

Kredi kurulusları, nezdlerindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait katılım

fonlarını, sigortaya tâbi kısım üzerinden sigorta ettirmek ve bunun üzerinden prim

ödemek zorundadır.

Sigortaya tâbi olacak tasarruf mevduatı ve gerçek kisilere ait katılım fonlarının

kapsamı ve tutarı, Merkez Bankası, Kurul ve Hazine Müstesarlığının olumlu görüsü

alınmak suretiyle Fon Kurulu tarafından belirlenir. Risk esaslı sigorta priminin oranı,

yıllık bazda sigortaya tâbi tasarruf mevduat ve katılım fonunun binde yirmisini

asamaz. Risk esaslı sigorta priminin tarifesi, tahsil zamanı, sekli ve diğer hususlar

Kurulun görüsü alınmak suretiyle Fon Kurulu tarafından belirlenir.

Kredi kuruluslarının iflası hâlinde mevduat ve katılım fonu sahipleri, Fonun imtiyazlı

alacaklarından ve Devlet ile sosyal güvenlik kuruluslarının 6183 sayılı Kanun

kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere sigortaya tâbi olmayan kısım için

2004 sayılı Đcra ve Đflas Kanununun 206 ncı maddesindeki üçüncü sıra anlamında

imtiyazlı alacaklıdırlar.

Kredi kuruluslarınca Fona ödenen sigorta primleri kurumlar vergisi matrahının

tespitinde gider olarak kabul edilir.

Faaliyet izni kaldırılan kredi kurulusları nezdinde bulunan ve doğruluğu hiçbir

s

 

üpheye yer vermeyecek sekilde kanıtlanan mevduat ve katılım fonunun sigorta

kapsamındaki kısmı, Fon kaynaklarından ödenir.

 

Sigorta kapsamı dı

s

ında kalan mevduat ve katılım fonu

MADDE 64-

Asağıda sayılan tasarruf mevduatı ve katılım fonu hesapları sigortaya

tâbi değildir:

a) Đlgili kredi kurulusunun hâkim ortakları ile bunların ana, baba, es ve velâyet

altındaki çocuklarına ait mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.

b) Đlgili kredi kurulusunun yönetim veya müdürler kurulu baskan ve üyeleri, genel

müdür ve yardımcıları ile bunların ana, baba, es ve velâyet altındaki çocuklarına ait

mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.

28

c) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesindeki

suçtan kaynaklanan malvarlığı değerleri kapsamına giren mevduat ve katılım fonu ile

diğer hesaplar.

d) Kurul tarafından belirlenen diğer mevduat, katılım fonu ve hesaplar.

ALTINCI KISIM

Denetim ve Alınacak Önlemler

Denetim

MADDE 65-

Bu Kanun kapsamındaki kuruluslar ve bunların faaliyetleri, Kurumun

denetim ve gözetimine tâbidir.

Kurum, bankaların genel kurul toplantılarına gözlemci sıfatıyla temsilci gönderebilir.

Konsolide denetim

MADDE 66-

Bu Kanunun 43 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince,

konsolide bazda sınırlama ve oranlara tâbi olan ana ortaklık bankalar ve bunların yurt

içi ve yurt dısı bağlı ortaklıkları, birlikte kontrol edilen ortaklıkları, sube ve

temsilcilikleri konsolide denetime tâbidir.

Birinci fıkrada belirtilen kuruluslar, öncelikle iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim

sistemleri, muhasebe ve finansal raporlama birimi, finansal tablolar ve raporları ile

risk grubuna kullandırılan kredilere iliskin bilgi ve belgeler olmak üzere her türlü

kayıt, bilgi, belge, yapı ve sistemlerini konsolide denetime uygun ve hazır hale

getirmek zorundadırlar.

Bağlı ortaklık ve birlikte kontrol edilen ortaklıkların bu Kanun uyarınca yapılacak

konsolide denetimi, gerek duyulması hâlinde, Kurum ve konsolide denetime tâbi

kurulusların denetimi ve gözetimi ile yetkili mercilerle birlikte gerçeklestirilir.

Denetim sonuçları ile denetime esas bilgi ve belgeler anılan yetkili mercilerin görüsü

alınarak Kurulca belirlenecek usûl ve esaslara göre paylasılır ve kullanılır.

Önlem alınmasını gerektiren hâller

MADDE 67-

Konsolide veya konsolide olmayan bazda yapılan denetimler sonucunda

bir bankanın;

a) Aktiflerinin vade itibarıyla yükümlülüklerini karsılayamama tehlikesiyle karsı

karsıya gelmesi ya da likiditeye iliskin düzenlemelere uymaması,

b) Gelir ve giderleri arasındaki ilgi ve dengelerin bozulması nedeniyle kârlılığın

faaliyetleri emin bir sekilde yürütecek yeterlilikte olmaması,

c) Özkaynaklarının sermaye yeterliliğine iliskin düzenlemelere göre yetersiz olması

veya bu durumun gerçeklesmek üzere bulunması,

d) Aktif kalitesinin malî bünyeyi zayıflatabilecek sekilde bozulması,

e) Bu Kanuna ve ilgili düzenlemelere veya Kurulca alınan kararlara aykırı nitelikte

karar, islem ve uygulamalarının bulunması,

29

f) Đç denetim, iç kontrol ve risk yönetim sistemlerini kurmaması veya bu sistemleri

etkin ve yeterli bir sekilde isletmemesi veya denetimi engelleyici herhangi bir

hususun bulunması,

g) Yönetiminin basiretsizliği nedeniyle bu Kanun ve ilgili mevzuat ile tanımlanmıs

risklerin önemli ölçüde artması veya malî bünyeyi zayıflatabilecek sekilde

yoğunlasması,

hâllerinden herhangi birinin tespit edilmesi durumunda, bu Kanunun 68 inci, 69 uncu

ve 70 inci maddelerinde öngörülen tedbirler derhal alınır.

Düzeltici önlemler

MADDE 68-

Kurum, 67 nci maddede düzenlenen;

a) (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki hâllerden birinin veya birkaçının tespiti hâlinde,

bankanın özkaynağının artırılması veya kâr dağıtımının geçici bir süreyle

durdurularak ihtiyatlara aktarılması veya ayrılan karsılıkların artırılması, hissedarlara

kredi verilmesinin durdurulması veya aktiflerin elden çıkarılması suretiyle likidite

temin edilmesi veya yeni yatırımların sınırlandırılması veya durdurulması, ücret ve

diğer ödemelerin sınırlandırılması, uzun vadeli yatırımların durdurulması,

b) (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerden birinin veya birkaçının varlığı hâlinde bu

aykırılıkların giderilmesi, kredi politikasının gözden geçirilerek riskli islemlerin

durdurulması, maruz kalınan vade, kur veya faiz riskinin azaltılması için gerekli

önlemlerin alınması,

Tedbirlerinden bir veya birkaçının ya da tamamının ve Kurumca uygun görülecek

diğer tedbirlerin, Kurumun uygun göreceği bir süre ve onaylayacağı bir plân

dahilinde alınmasını ve uygulanmasını bankanın yönetim kurulundan ister.

 

Đ

 

yiles

tirici önlemler

MADDE 69-

Banka tarafından 68 inci maddede yer alan önlemlerin alınmaması veya

alınan önlemlere rağmen sorunların giderilememesi ya da bu tedbirlerin alınması

durumunda dahi sonuç alınamayacağının Kurumca belirlenmesi hâlinde Kurul;

a) 67 nci maddenin (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan hallerden herhangi birinin

veya birkaçının gerçeklesmesi durumunda, malî bünyenin düzeltilmesi, sermaye

yeterliliği veya likidite düzeylerinden birinin ya da her ikisinin yükseltilmesi, uygun

bir süre vererek uzun vadeli veya duran varlıkların elden çıkarılması, isletme ve

yönetim giderlerinde kısıntıya gidilmesini veya mensuplarına her ne ad altında olursa

olsun düzenli olarak ödenenler dısındaki ödemelerin durdurulması, belirli kisi, kurum,

risk grubu veya sektörlere nakdî ve gayrinakdî kredi kullandırımının sınırlandırılması

veya yasaklanması,

b) 67 nci maddenin (e), (f) ve (g) bentleri ile ilgili olarak aykırılıkların giderilmesi,

karar, islem ve uygulamalarda yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunması

hâlinde genel kurulun en kısa sürede olağanüstü toplantıya çağrılarak yönetim kurulu

üyelerinden bir veya birkaçının veya tamamının değistirilmesi veya üye sayısını

artırarak üye atanması veya karar ve islemlerde sorumluluğu bulunan mensuplarının

30

görevden alınması, (g) bendi ile ilgili olarak maruz kalınan risklerin azaltılması için

kısa, orta ve uzun vadeli olmak üzere Kurulca uygun görülecek bir plân olusturulması

ve yönetim kurulu üyeleri ile nitelikli paya sahip ortaklarından, bu plânın yazılı

olarak taahhüt edilmesi ve belirlediği dönemler itibarıyla uygulama sonuçlarının

gönderilmesi,

de dâhil olmak üzere, uygun göreceği her türlü tedbirin alınmasını ve ivedilikle

uygulanmasını banka yönetim kurulundan ister.

Kısıtlayıcı önlemler

MADDE 70-

Banka tarafından 68 inci ve/veya 69 uncu maddelerde yer alan

önlemlerin alınmaması veya alınan önlemlere rağmen sorunların giderilememesi ya

da bu tedbirlerin alınması durumunda dahi sonuç alınamayacağının belirlenmesi

hâlinde Kurul bankadan;

a) Faaliyetlerini, faaliyet türleri itibarıyla tüm teskilatını veya gerekli görülecek yurt

içi veya yurt dısı subelerini veya muhabirlerle iliskilerini kapsayacak sekilde

kısıtlaması veya geçici olarak durdurulması,

b) Kaynakların toplanması ve kullandırılmasına iliskin olarak faiz oranı ve vade

kısıtlamaları da dâhil olmak üzere, her türlü sınırlama ve kısıtlama getirmesi,

c) Yönetim kurulu da dâhil olmak üzere genel müdür, genel müdür yardımcıları, ilgili

birim ve sube yöneticilerinin bir kısmını veya tamamını görevden alması, görevden

alınan kisilerin yerine atanacak veya seçilecek kisiler için Kurumdan onay alınması,

d) Sigortaya tâbi mevduat veya katılım fonu tutarını asmamak ve yeterli teminatı

hâkim ortakların hisse senetlerinden veya diğer malvarlıklarından karsılanmak üzere

uzun vadeli kredi sağlaması,

e) Zarar doğurduğu tespit edilen faaliyetlerinin sınırlandırılması veya durdurulması,

verimi düsük veya verimsiz varlıklarının elden çıkarılması,

f) Đstekli olan bir veya birkaç banka ile birlesmesi,

g) Özkaynakların artırılmasını sağlamak amacıyla uygun görülecek yeni hissedarlar

bulunması,

h) Doğan zararın özkaynaktan indirilmesi,

tedbirlerinden bir ya da birkaçının veya uygun göreceği diğer tedbirlerin alınmasını ve

uygulanmasını ister.

Faaliyet izninin kaldırılması veya Fona devir

MADDE 71-

Denetlemeler sonucunda bir bankayla ilgili olarak;

a) Bu Kanunun 70 inci maddesi kapsamında alınması istenen tedbirlerin Kurul

tarafından verilen süre içerisinde ya da her halükârda en geç oniki ay içinde kısmen ya

da tamamen alınmaması ya da bu tedbirleri kısmen veya tamamen almıs olmasına

31

rağmen, malî bünyesinin güçlendirilmesine imkân bulunmadığı veya bu tedbirler

alınmıs olsa dahi malî bünyesinin güçlendirilemeyeceğinin tespit edilmesi,

b) Faaliyetine devamının mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ve malî

sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz ettiğinin ortaya çıkması,

c) Yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremediğinin tespit edilmesi,

d) Yükümlülüklerinin toplam değerinin varlıklarının toplam değerini asması,

e) Hâkim ortaklarının veya yöneticilerinin, banka kaynaklarını, bankanın emin bir

s

 

ekilde çalısmasını tehlikeye düsürecek biçimde doğrudan veya dolaylı veya dolanlı

olarak kendi lehlerine kullanması veya dolanlı olarak kaynak kullandırması ve

bankayı bu suretle zarara uğratması,

hâllerinden bir veya birkaçının varlığı durumunda Kurul, en az bes üyesinin aynı

yöndeki oyuyla alınan kararla bankanın faaliyet iznini kaldırmaya ya da kredi

kurulusunun temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimini, zararın mevcut

ortakların sermayesinden indirilmesi kaydıyla kısmen veya tamamen devri, satısı veya

birlestirilmesi amacıyla Fona devretmeye yetkilidir.

Faaliyet izni kaldırılan kredi kurulusları bu Kanunda yer alan hükümlere göre,

kalkınma ve yatırım bankaları ise genel hükümlere göre tasfiye edilir.

Bu madde kapsamında alınan Kurul kararları Resmî Gazetede yayımlanır. Yayım

tarihi ilgililer bakımından tebliğ tarihi olarak kabul edilir.

 

Sistemik riske kar

s

ı alınacak önlemler

MADDE 72-

Finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir

gelismenin ortaya çıkması ve bu durumun Kurumun koordinasyonunda, Fon, Hazine

Müstesarlığı ve Merkez Bankasınca müstereken tespiti hâlinde, alınacak olağanüstü

tedbirleri belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkili olup, ilgili bütün kurum ve kuruluslar

belirlenen bu olağanüstü tedbirleri derhal uygulamakla yetkili ve sorumludur.


Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler:
Eklenme Tarihi: 7 Mayıs 2009

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın